II SA/Lu 674/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz- sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant referent: Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz T. Z. kwotę 455,00 ( czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 674/05 UZASADNIENIE Wojewoda decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie żądania ze strony T. Z. wypłaty odszkodowania z racji wywodzonego wywłaszczenia nieruchomości gruntowej, stanowiącej część działki położonej w L. przy ul. L. W uzasadnieniu ferowanego rozstrzygnięcia organ wskazał na ustalenie, że z nieruchomości objętej księgą hipoteczną [...] wywłaszczeniu podlegała jedynie powierzchnia 2,1877 ha, stanowiąca wówczas działkę o numerze geodezyjnym [...], zwróconą następnie współwłaścicielom. Natomiast pozostały grunt nadal stanowi współwłasność między innymi T. Z., dla którego aktualnie prowadzona jest księga wieczysta Kw Nr [...]. Zatem skoro wnioskująca nie utraciła przysługującego jej prawa do nieruchomości, to również nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie z tytułu wywodzonego wywłaszczenia, a tym samym w ocenie organu rozstrzygającego nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego. Konkludując, przedstawiony stan sprawy zakwalifikował, jako realizujący pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła T. Z., wnosząc o jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. U podstaw tak formułowanego wniosku skargi zarzuciła organowi naruszenie art. 105 k.p.a., gdy żądanie skarżącej znajduje podstawę faktyczną i prawną, obligującą do merytorycznego rozważenia jego zasadności na gruncie wskazywanej przezeń instytucji ściśle administracyjnoprawnej, a w jego wyniku załatwienia sprawy co do istoty. W dalszej kolejności niezgromadzenie przez organ rozstrzygający pełnego zakresu materiału dowodowego dla ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy celem jej merytorycznego rozstrzygnięcia, dalej niedokonanie jego wszechstronnej i wnikliwej oceny, kwalifikowała jako naruszeniu przez organy administracji obu instancji art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. i art. 140 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną u jego podstaw argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycja art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności. Niniejszym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, jako powzięte przy naruszeniu art. 105 § 1 k.p.a. Przyczyny bezprzedmiotowości co do zasady mogą mieć swe źródło w okolicznościach o charakterze podmiotowym bądź przedmiotowym, a w tej ostatniej kategorii dotyczyć faktu lub prawa. Sytuacja zrealizowania hipotezy art. 105 § 1 k.p.a. z przyczyn o przedmiotowym charakterze, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, stanowiącego przeszkodę dla wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty, w granicach wyznaczonych treścią zgłoszonego żądania. Kontrolowane decyzje podjęte w toku instancji w przytoczonej argumentacji wskazują właśnie na tą ostatnio wymienioną kategorię bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, przy przyjęciu za jej podstawę oceny okoliczności sprawy, przesądzającej merytoryczne a negatywne rozstrzygnięcie żądania wypłaty odszkodowania, podlegającego rozpatrzeniu jedynie na drodze administracyjnej. W tym miejscu należy podkreślić szczególną wagę prawidłowego odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego od braku materialnoprawnych przesłanek do uwzględnienia żądania strony, o rozstrzygającym znaczeniu, którego organy rozstrzygające w toku instancji zaniechały. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym stanowczo brak jest podstaw dla zasadnego a pozytywnego przesądzenia zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, którego podmiotowe i przedmiotowe granice uległy wyznaczeniu zgłoszonym żądaniem odszkodowania z racji wywłaszczenia wywodzonego ze strony osoby fizycznej, powołującej się na przymiot współwłaściciela do tegoż gruntu. Zatem jego prawna racja podlegała merytorycznemu rozważeniu i ocenie, po uprzednim wyczerpującym ustaleniu okoliczności istotnych w sprawie, a w następstwie rozstrzygnięciu co do istoty, przez organy administracji w toku instancji, a na gruncie materialnych przesłanek wskazywanej w sprawie, ściśle administracyjnoprawnej instytucji, stanowionej ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w art. 128 i następne. Przedstawiona ocena prawna stanowi konsekwentną kontynuację jednolitego stanowiska ferowanego orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wypełniającym treść ustawowego pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, na gruncie różnorodnych stanów faktycznych, by wskazać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003r. w sprawie II SA 428/01 LEX 137801, z dnia 13 lutego 2001r. w sprawie I SA 2032/99 LEX 75519, z dnia 28 września 2000r. w sprawie I SA 1107/00 LEX 57176. Podsumowując, formalnoprawny stan kontrolowanego postępowania administracyjnego, na obecnym jego etapie, a w świetle argumentacji powołanej w uzasadnieniu podejmowanych w toku instancji decyzji, nie wyczerpuje ustawowego pojęcia bezprzedmiotowości, rozumianej czy to podmiotowo, czy też przedmiotowo. Stwierdzone naruszenie przepisu o postępowaniu w administracji, zawartego w art. 105 § 1 k.p.a. podlega kwalifikacji, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu wymaga podkreślenia okoliczność, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanego a jedynie formalnoprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego, w żadnym razie nie przesądza materialnoprawnej racji żądania odszkodowania, wszczynającego postępowanie administracyjne. Stąd także zarzut skarżącej, tyczący się zakresu przeprowadzonych czynności dowodowych, na obecnym etapie postępowania administracyjnego pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia dla wyniku niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów na mocy ostatnio powołanego unormowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia art. 200 tej ustawy.