II SA/Lu 674/09

WyrokWSA w Lublinie2010-02-25

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnie wykonanych fundamentów pod budowę garaży, które naruszają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki, czy też może prowadzić postępowanie legalizacyjne?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy samowolnie wykonane roboty budowlane, w tym fundamenty, naruszają zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. samowolnie wykonała fundamenty pod dwa boksy garażowe na wózki inwalidzkie na działce nr [...] w P. przy ul. K. Teren ten, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczony jest pod drogę wewnętrzną i obowiązuje na nim zakaz zabudowy. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę fundamentów, uznając, że nie można ich zalegalizować z uwagi na naruszenie planu miejscowego. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że możliwe było zalegalizowanie robót, a organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i nie uwzględniły jej słusznego interesu jako osoby niepełnosprawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym 52, 80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu oraz 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu wydatków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], nakazującej M. B. rozbiórkę fundamentów o wymiarach zewnętrznych 3,60 m x 7,20 m, przeznaczonych pod budowę dwóch boksów garażowych, zlokalizowanych na działce nr [...] w P., przy ul. K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji ustalono, iż na działce nr [...], w bezpośrednim sąsiedztwie parkingu samochodowego przy ul. K. w P., wykonane zostały fundamenty betonowe o szerokości od 0,3 m do 0,6 m i wymiarach zewnętrznych 7,20 m x 3,60 m. Zgodnie z oświadczeniem inwestora M. B. złożonym do protokołu oględzin, fundamenty pod boksy garażowe na wózki inwalidzkie wykonała w grudniu 2008 r., przy czym zgłoszenie tych robót budowlanych nastąpiło w dniu 31 grudnia 2008 r., z dniem rozpoczęcia 30 stycznia 2009 r. Ponowne oględziny przeprowadzone w dniu 30 czerwca 2009 r. potwierdziły nie zmieniony stan zaawansowania robót. Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał M. B. rozbiórkę przedmiotowych fundamentów jako wykonanych samowolnie, wskazując, iż w świetle zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączona jest możliwość legalizacji zrealizowanych robót budowlanych. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie M. B. stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji prawa nie narusza. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łącza liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Z uwagi na powierzchnię zabudowy realizowanego budynku gospodarczego należy uznać, iż jego budowa w myśl powołanych przepisów wymaga zgłoszenia do właściwego organu. Z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane wynika, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa, o której mowa w art. 49b ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Puławy z dnia 29 listopada 2007 r. sporne fundamenty leżą na terenie oznaczonym symbolem "B12.KDW" przeznaczonym pod drogę wewnętrzną o znaczeniu lokalnym i minimalnych szerokościach linii rozgraniczających wynoszących 11,0 – 18,0 m. Wykonana część obiektu budowlanego w sposób oczywisty narusza zapisy planu miejscowego, co oznacza, że wykluczone jest w rozpoznawanej sprawie prowadzenie postępowania legalizacyjnego z art. 49b ust. 2 powołanej ustawy, a uzasadniony jest nakaz rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, w rozpoznawanej sprawie możliwe było zalegalizowanie wykonanych przez nią fundamentów na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Podkreśliła, że organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie zupełnie pominęły fakt, iż obok przedmiotowych fundamentów znajdują się inne obiekty, to jest murowany śmietnik oraz garaż, należące do Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w P.. Skarżąca podniosła również, iż w obrębie działki nr ewid. [...] nie są prowadzone żadne prace, które mogłyby świadczyć, iż na tej działce powstanie droga wewnętrzna, o jakiej mowa w planie miejscowym. W jej ocenie, organy administracji obu instancji z naruszeniem art. 7 k.p.a. nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie uwzględniły słusznego interesu skarżącej w toku postępowania. Wskazała, iż jest ona inwalidką pierwszej grupy inwalidzkiej, a garaż, który zamierzała wznieść, miał jej służyć jako miejsce przechowywania wózka inwalidzkiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń dokonanych przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie wynika, że w grudniu 2008 r. na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. K. skarżąca samowolnie zrealizowała roboty budowlane, które polegały na wykonaniu fundamentów betonowych o szerokości od 0,3 m do 0,6 m i wymiarach zewnętrznych 7,20 m x 3,60 m pod boksy garażowe na wózki inwalidzkie. Bezspornym jest również, iż działka nr ewid. [...] w P., na której zrealizowano przedmiotowe fundamenty znajduje się na terenie objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy, zatwierdzonego uchwałą Nr XV/142/07 Rady Miasta Puławy z dnia 29 listopada 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy jednostki bilansowej B i C (Dz. Urzęd. Wojew. Lubel. z 2008 r. Nr 28, poz. 921 ze zm.). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wyrysu powyższego planu wynika, iż przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "B12.KDW". W świetle § 123 ust. 2 l.p. 100 części opisowej planu, obszar ten stanowi teren komunikacji przeznaczony pod drogę wewnętrzną o znaczeniu lokalnym i minimalnej szerokości linii rozgraniczających 14 m (w zaskarżonej decyzji omyłkowo wskazano: 11,0 – 18,0 m). Na opisanym terenie istnieje zakaz zabudowy, a minimalna odległość zabudowy od linii rozgraniczającej tę drogę wewnętrzną wynosi 5,0 m (§ 16 ust. 5 planu). W świetle powołanych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy niezasadny jest więc podniesiony w skardze zarzut, iż wykonane przez skarżącą fundamenty nie naruszają ustaleń planu miejscowego. W myśl art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do ustępu 2 tego artykułu, możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu istnieje, gdy budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, 2) nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Właściwy organ, stwierdzając możliwość zalegalizowania samowolnie realizowanego obiektu, jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzone roboty budowlane i jednocześnie nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów, a w szczególności: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zatem, gdy nie jest możliwe zalegalizowanie samowolnie zrealizowanego obiektu z uwagi na naruszenie zapisów obowiązującego planu miejscowego, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 49b ust. 2 ustawy. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż skoro wykonana przez skarżącą część obiektu budowlanego w sposób oczywisty narusza zapisy planu miejscowego, niezasadnym jest w rozpoznawanej sprawie prowadzenie postępowania z art. 49b ust. 2 powołanej ustawy, a uzasadnione jest wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, iż są one bezzasadne. Obiekty budowlane, istniejące obok zrealizowanych przez skarżącą fundamentów, w postaci murowanego śmietnika oraz garażu, należące do Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w P. nie były objęte przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a więc słusznie organy nadzoru budowlanego nie oceniały tej okoliczności. Również fakt, iż na obszarze działki nr ewid. [...] nie są prowadzone żadne prace, mające na celu realizację drogi wewnętrznej nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Dla organów orzekających w tej sprawie wiążące są zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie faktyczny stan zainwestowania tej działki. Ponadto należy wyjaśnić, iż uwzględnienie przez organy administracji słusznego interesu strony, przejawiającego się w chęci uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nie może prowadzić do wydania przez te organy decyzji sprzecznej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Skoro przepisy ustawy obligują organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki wykonanych przez skarżącą fundamentów, to brak jest podstaw do wydania odmiennego rozstrzygnięcia, z uwagi na ochronę interesu strony. W świetle art. 6 k.p.a. organy administracji mają bowiem obowiązek działania na podstawie przepisów prawa. Bez znaczenia prawnego pozostają także podnoszone w skardze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącej. Nie mogą mieć one wpływu na treść wyroku, gdyż Sąd nie może oceniać działań organów administracji publicznej przez pryzmat zasad współżycia społecznego wskazanych w art. 5 k.c. (wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., II OSK 113/07, LEX nr 489605). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło