II SA/Lu 674/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby w Policji oddala skargę. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]. Komendant Powiatowy Policji w R. na podstawie art. 41 ust.1 pkt.1 w związku z art. 43 ust.1 i art. 45 ust.3 ustawy z dnia [...] r. o Policji ( Dz. U z 2015r. poz. 355 ze zmianami ) zwolnił W. B. ze służby w Policji z dniem [...]. W odwołaniu od rozkazu W. B. stwierdził, że jego wydanie nastąpiło z naruszeniem art. 41 ust.1 pkt.1 i art., 43 ust.1 ustawy o Policji. Jego zdaniem przesłanką uzasadniającą zwolnienie ze służby w tym trybie jest wprawdzie wydanie przez komisję lekarską ostatecznego orzeczenia uznającego funkcjonariusza za całkowicie niezdolnego do służby, zwolnienie nie może jednak nastąpić przed upływem okresu o którym mowa w art. 43 ust.1, chyba, że policjant pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...]. ( I OPS [...] ). W rozkazie datę zwolnienia ze służby określono na dzień [...]. jednocześnie jednak, wskazując na zaprzestanie służby z powodu choroby, podano, że pierwszym dniem w którym ta okoliczność wystąpiła, był [...]. Zatem pierwszym dniem, w którym możliwe było zwolnienie ze służby był [...]. Odwołujący stwierdził ponadto, że rozkazowi nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa, co oznacza, zż jego odwołanie ze służby nie jest możliwe z dniem [...]. , ani z dniem [...]. Inne rozkazem personalnym nr [...] z [...]. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w R. w części określającej datę zwolnienia ze służby w Policji i określił nowy jej termin na dzień [...]. W pozostałym zakresie rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W myśl natomiast art. 26 ust. 1 ustawy, zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podlegle ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Ponadto, w myśl art. 40 ustawy o Policji, policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych: 1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby jak również związku poszczególnych chorób ze służbą: 2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Oznacza to, że organ administracji zwalniający policjanta w tego typu przypadkach nie ma żadnego wyboru i zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie, zakres natomiast postępowania dowodowego w sprawie jest ograniczony i sprowadza się jedynie do sprawdzenia, czy w obrocie prawnym istnieje ostateczne orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o uznaniu policjanta za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie odwołujący od [...]. przebywał na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim. Raportem z [...]. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w R. o skierowanie go do rejonowej komisji lekarskiej MSW w celu określenia stanu zdrowia i związku schorzenia ze służbą w Policji. M. Rejonowa Komisja Lekarska MSW w K. orzeczeniem z [...] roku uznała go za trwale niezdolnego do służby w Policji zaliczając go do trzeciej grupy inwalidzkiej, jednocześnie ustalając, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...] roku. Zdaniem organu orzeczenie stanowi samoistną i obligatoryjną podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji W związku z powyższym, pismem z dnia [...]. Komendant Powiatowy Policji w R. poinformował. W. B., że w oparciu o § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 roku, poz. 644 z późn. zm.) z dniem [...] roku zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji prawidłowo wskazano termin zwolnienia ze służby. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Powołany przepis stanowi normę o charakterze ochronnym uniemożliwiającą zwolnienie ze służby m.in. policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, w trakcie 12 miesięcy niewykonywania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi żądanie wystąpienia ze służby. Organ zwrócił uwagę na przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego 12 miesięczny "okres ochronny", o którym mowa powyżej, liczony jest od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a więc od daty wskazanej w stosownym zaświadczeniu lekarskim - zwolnieniu lekarskim. Ustalając zatem datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...]., Komendant Powiatowy Policji w R. zastosował się do przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Z uwagi na fakt, że zaskarżonemu rozkazowi personalnemu Komendant Powiatowy Policji w R. nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności określonego w art. 108 § 1 kpa, ani też decyzja ta nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, po rozpatrzeniu odwołania należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i na nowo określić datę zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. B. zarzucił rozkazowi personalnemu Inne naruszenie art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia [...] roku o Policji poprzez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie skarżącego, przez co doszło do jego zwolnienia ze służby w Policji przed terminem wskazanym w treści art. 43 ust. 1 tej ustawy oraz art. 110 w zw. z art. 109 § 1 i nastepnych kpa poprzez wadliwe doręczenie rozkazu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pierwszym możliwym dniem do zwolnienia go ze służby mógłby być dzień [...] roku, o czym mowa wprost w treści art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Organ zaś drugiej instancji nie był uprawniony do konwalidowania tak kwalifikowanej wady, jaką jest naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego. Rozkaz został skarżącemu doręczony w dniu [...] roku, a zatem już po dacie ustalonej przez ten organ — jako nowa data zwolnienia ze służby, w konsekwencji czego doszło do sytuacji, że w chwili jego doręczenia wygasł. Skarżący wskazał, że art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 41 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, co oznacza, że dopiero upływ okresu roku czasu, licząc od dnia pierwszego po zaprzestaniu pełnienia służby z powodu choroby może stać się podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby. W jego mniemaniu ustawa o Policji nie reguluje kwestii liczenia terminów, zatem posiłkowo należy się w tej sytuacji kierować przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 112 kodeksu cywilnego termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Tym samym w zw. z art. 110 kodeksu cywilnego termin do zwolnienia W. B. ze służby należało liczyć według tychże przepisów oraz z uwzględnieniem naczelnej zasady, która mówi, że do terminu nie wlicza się dnia, w którym nastąpiła dana czynność prawna lub fakt, który uzasadnia jego liczenie. W odpowiedzi na skargę Inne powtórzył swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. W świetle art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. o Policji (Dz. U z 2015r. poz. 355 ze zmianami ) nie budzi wątpliwości, że przesłanką obligującą organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby jest trwała niezdolność do służby policjanta, stwierdzona orzeczeniem komisji lekarskiej. Rację ma Komendant Wojewódzki Policji wskazując, że jest to samodzielna i bezwarunkowa podstawa zwolnienia funkcjonariusza ze służby, skoro ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie jej pełnić. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący orzeczeniem M. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w K. z [...] roku został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji zaliczając go do trzeciej grupy inwalidzkiej, jednocześnie ustalając, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Wspomniane orzeczenie stało się prawomocne [...]., czego również skarżący nie kwestionował. Wspomniane orzeczenie. spowodowało niemożność wykonywania służby, której faktycznie skarżący nie pełnił jednak już wcześniej, jak i zresztą później. Od [...]. przebywał bowiem nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, natomiast po wydaniu rozkazu o zwolnieniu na skutek trwalej niezdolności do pełnienia służby rozkazem Komendanta Powiatowego Policji w R. z [...]. nie został do niej dopuszczony. Okoliczność, że podczas pobytu w Komendzie odmówił odebrania rozkazu osobiście, na co wskazuje notatka znajdująca się w aktach sprawy, pozostaje bez znaczenia. Istniał zatem oczywisty powód do zastosowania obligatoryjnej regulacji o jakiej mowa w art. 41 ust.1pkt.1 ustawy. Prawidłowo zastosowano także art. 43 ust.1 ustawy, co do daty zwolnienia skarżącego ze służby. Przepis ten zezwala na zwolnienie po upływie 12 miesięcy do dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r. ( I OPS [...] opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) powołanym zresztą w skardze, stwierdzono, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji może mieć zastosowanie także do policjanta, który przed wydaniem przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby nie zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby. W jej uzasadnieniu wskazano m. in., że cytowany przepis ma charakter ochronny, a jego celem jest zabezpieczenie policjanta całkowicie niezdolnego do służby przed niezwłocznym zwolnieniem. Nadto, że dowodem potwierdzającym chorobę policjanta jest nie tylko zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby, ale też orzeczenie lekarskie stwierdzające całkowitą niezdolność do służby. W ocenie sądu można stwierdzić, iż także orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby stanowi dowód choroby w rozumieniu tego przepisu, tak jak zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby. Z uzasadnienia uchwały wynika, że zaprzestanie służby z powodu choroby może wynikać zarówno z zaświadczenia lekarskiego, jak i orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby z powodu choroby. Jeżeli policjant przed wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, rozpoczyna się od dnia zaprzestania służby z tego powodu, zaś w przypadku, gdy policjant nie zaprzestał służby przed wydaniem orzeczenia, okres ochronny rozpoczyna się od dnia, w którym policjant zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby. Tylko zatem wtedy, gdy po raz pierwszy orzeczeniem komisji lekarskiej i z ciągłością do dnia orzekania przez organy, stwierdzono u niego ową niezdolność , od tego czasu należałoby uwzględnić okres ochronny. Istotą tego przepisu jest bowiem faktyczne niespełnienie służby, o ile jest ono prawnie usprawiedliwione. W rozpoznawanej sprawie funkcja gwarancyjna, a więc cel tego przepisu, aby nie doszło do zwolnienia wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy do rzeczywistego zaprzestania służby. w odniesieniu do skarżącego została spełniona. Jak już wcześniej podano, od [...]. przebywał on nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, faktycznie więc nie pełnił służby, natomiast zwolnienie ze służby nastąpiło w dniu [...]. , a więc termin 12 miesięczny został zachowany i to bez względu na to, czy dla jego obliczenia zastosowanie mają przepisy kpa czy, jak uważa skarżący art. 112 k.c, według którego termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Prawdą jest, że wspomniany termin zwolnienia ze służby został na nowo ustalony w rozkazie Komendanta Wojewódzkiego Policji, działał on jednak w ramach przysługujących mu uprawnień organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 kpa. W orzecznictwie uważa się, że w sytuacji, gdy organ działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie ( art. 136 kpa ) ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpoznania ( tak NSA w wyroku z dnia 22 września 1981r. II SA 400/81 ONSA 1981, Nr 2, poz. 88). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2016r. ( I OSK 2392/15 opubl. w CBOSA ) określenie nowej daty zwolnienia ze służby może być uwarunkowane przyczyną obiektywną, niezależną od organu, którą może być wniesienie odwołania. Organ zobligowany zostaje bowiem do określenia innej daty zwolnienia ze służby, przypadającej po dacie wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby, mającego charakter konstytutywny. Z tych względów na podstawie art., 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) skargę należało oddalić.