II SA/Lu 677/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi H M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu wniosku H. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia z urzędu projektu podziału działki nr [...], położonej w B. przy ul. T.. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że H. M. pismem z dnia 29 listopada 2005 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej "wydzielenia z zasobów gruntowych Szpitala Miejskiego działki nr [...]". Organ ocenił, że strona kwestionuje decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału działki nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność Województwa , położonej w B. . przy ul. T.. W wyniku podziału powstały dwie działki, oznaczone numerami [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Podział został przeprowadzony w związku z toczącym się postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. H.M. jest właścicielem działki nr [...], wydzielonej z dawnej działki [...]. Działka nr [...] docelowo przeznaczona jest pod poszerzenie skrzyżowania ulic T. i O.. W związku z koniecznością jej wywłaszczenia, H. M. domaga się uzyskania w zamian za działkę nr [...] gruntów sąsiednich, objętych postępowaniem o podział. Następnie Kolegium przedstawiło stanowisko, że H. M. nie był i nie mógł być stroną postępowania o podział działki nr [...]. Nie przysługiwały mu i nie przysługują żadne prawa do dzielonej działki. Stroną postępowania o podział może być jedynie właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości objętej podziałem. Podział nieruchomości jest czynnością, która nie wykracza poza granice dzielonej nieruchomości. Z tego powodu nie wywołuje żadnych skutków prawnych dla nieruchomości sąsiednich. H. M. jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej i w sprawie o podział działki [...] nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W następstwie nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej z urzędu projekt podziału tej działki. Wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji przez podmiot, który nie ma przymiotu strony w sprawie, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że wniosek skarżącego wprost zawierał żądanie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wydzielenia działki nr [...]. Wniosek określił więc w sposób wiążący granice sprawy administracyjnej. W tym postępowaniu administracyjnym nie było dopuszczalnym badanie czy kwestionowana decyzja może zostać zmieniona lub uchylona w innym nadzwyczajnym trybie, przewidzianym przepisami o postępowaniu administracyjnym. Na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucał, że nie żądał wzruszenia decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej z urzędu projekt podziału działki nr [...] Jest to decyzja dla niego korzystna. Nie miał i nie ma żadnego interesu, by występować z wnioskiem o jej zmianę. Składając wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wiedział jak powstała działka, która następnie została zwrócona byłym właścicielom W korespondencji składanej organowi nie odnosił się do podziału nieruchomości i nie posługiwał się wyrażeniem " podział nieruchomości ". W piśmie z dnia 10 stycznia 2006 r. wyraźnie wskazał, że chodzi mu o zamianę działek. W tych okolicznościach nie istniały żadne wątpliwości, jakie żądania zgłosił. Stwierdził, że w tej sprawie pomija zagadnienie zwrotu działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Akcentowało okoliczność, że wniosek skarżącego wyraźnie określał tryb weryfikacji ostatecznej decyzji i jej przedmiot. Późniejsze pisma przedstawiane organowi nie zmieniły żądania wniosku. W żadnym z nich skarżący nie wskazał, by miał żądać stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości byłym właścicielom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 1. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek H. M. z dnia 29 listopada 2005 r. We wniosku skarżący zawarł żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej "wydzielenia" działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło treść zgłoszonego żądania. Odniosło je do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału działki nr 366/19, z której wydzielono działkę nr [...]. Wbrew stanowisku skarżącego, żądanie zostało określone w sposób jednoznaczny właśnie w tym przedmiocie. W kolejnych pismach składanych w sprawie, także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący nie zmienił żądania wniosku. Nie zawarł żądania stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Okoliczność, że skarżący jest zainteresowany uzyskaniem gruntów, których dotyczyła decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału, później o zwrocie, nie podważa zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie uzasadnia stanowiska, że organ winien był orzec w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości byłym właścicielom. W sytuacji, gdy skarżący określił treść żądania wniosku w sposób, który nie pozostawiał wątpliwości, organ prawidłowo w tym przedmiocie wydał decyzję. Nie było podstaw, by wzywać skarżącego do precyzowania żądania wniosku. Jeśli skarżący określił żądanie wniosku w sposób, który nie odpowiadał jego rzeczywistym zamiarom, to rozpatrzenie żądania zgodnie z jego treścią nie jest naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym. 2. Nie jest zasadne powoływanie w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r. III SA 6952/97 / LEX nr 44706 /. Wbrew stanowisku skarżącego, orzeczenie to nie podważa zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zawiera trzy tezy, które stanowią , że: 1. Postępowanie w trybie nadzoru na podstawie art. 154 k.p.a. jest oparte również na zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, albowiem od decyzji opartej na przepisie art. 154 k.p.a. służy szczególny środek odwoławczy w postaci żądania ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Przy rozpatrywaniu tego żądania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a. zdanie ostatnie). 2. W trybie art. 154 k.p.a. mogą być zmienione lub uchylone również decyzje nie dotknięte żadnymi wadami, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Ograniczenie się przy rozpoznawaniu sprawy w trybie art. 154 k.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności zaskarżonej decyzji i pominięcie rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym artykule stanowi naruszenie prawa. 3. Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność z prawem decyzji wydanych w trybie art. 154 k.p.a., ma obowiązek badania, czy organ orzekający nie przekroczył granic uznania wyznaczonych przesłankami określonymi w tym przepisie, to jest interesem społecznym lub słusznym interesem strony, tym bardziej więc jest obowiązany wnikać, czy w świetle tych przesłanek sprawa była w ogóle rozpoznawana. Przytoczone stanowisko prawne dotyczy innego trybu nadzwyczajnego postępowania w administracji. Skarżący nie wystąpił do organu z wnioskiem o weryfikację ostatecznej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie nie podjęło rozstrzygnięcia w tym właśnie trybie. Natomiast wydało decyzję w trybie zgodnym z treścią wniosku. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie może badać przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji, przewidzianych dla innych trybów nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. 3. Zasadne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. w przedmiocie zatwierdzenia z urzędu projektu podziału działki nr [...], położonej w B. przy ul. T.. Stanowisko to ma u podstaw ustalenie, że skarżącemu nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości objętej administracyjnym podziałem. Na gruncie art. 28 k.p.a. interes prawny należy rozumieć jako interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego /"Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005, str. 256/. Podział nieruchomości normują przepisy art. 92 do art. 100 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm./, które nie przyznają uprawnienia do udziału w postępowaniu o podział nieruchomości właścicielowi nieruchomości sąsiedniej /"Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz" pod red. G. Bieńka, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 r., str. 352 i powołane tam orzeczenie/. W następstwie w rozumieniu art. 28 k.p.a. skarżący nie jest legitymowany do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdza, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę, która nie może być stroną organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. /"Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005, str. 993 /. Od interesu prawnego trzeba wyraźnie odróżnić interes faktyczny. Ten ostatni polega na zainteresowaniu wynikiem sprawy, pozbawionym podstawy w konkretniej normie prawa materialnego. W tych okolicznościach istnieją podmiotowe przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji / art. 157 § 3 k.p.a. /. Z przytoczonych względów zarzuty skargi nie są trafne. Wobec tego na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.