II SA/Lu 677/10

WyrokWSA w Lublinie2011-01-28

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, w szczególności w kontekście śmierci jednej ze stron?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Organy nie ustaliły prawidłowo następców prawnych zmarłych stron, co uniemożliwiło im czynny udział w postępowaniu. Ponadto, nie zapewniono stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co również stanowi naruszenie przepisów KPA. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy uznały, że przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Strony postępowania (mieszkańcy) zarzuciły naruszenie przepisów KPA, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu, błędne ustalenie stron (uznanie za stronę osoby zmarłej) oraz nieprawidłową interpretację przepisów dotyczących oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Ł., A. M. i R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. M. i R. B. kwotę po 200 (dwieście) złotych, a na rzecz Z. Ł. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zastępca Burmistrza działając z upoważnienia Burmistrza orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. G. B. J. L. C. planowanej do lokalizacji miejscowości J. L., ul. L. 2, wszczętego na wniosek P. S.A. w W. W uzasadnieniu decyzji szeroko opisał postępowanie prowadzone na wniosek inwestora, obowiązujący stan faktyczny oraz prawny sprawy i stwierdził, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tylko dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko istnieje obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał także, iż dla terenu inwestycji brak jest ważnego planu zagospodarowania przestrzennego, inwestycja nie ma powiązań z innymi inwestycjami, pod względem technologicznym zgodna będzie z praktyką światową stosowaną obecnie przy budowie stacji telefonii komórkowej, zamontowane stacje nie będą potencjalnym źródłem awarii przemysłowych, a inwestycja położona jest poza obszarami objętymi ochroną, w tym poza obszarami Natura 2000. Od tej decyzji odwołały się strony postępowania, mieszkańcy J. L.: R. B., E. K. Z. Ł. oraz A. M. W odwołaniu stwierdzili, iż stacja bazowa telefonii komórkowej zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie terenów mieszkalnych, w centrum J. L., stanowić będzie zagrożenie dla zdrowia ludzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymało w mocy powyższą decyzję Burmistrza. W motywach swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawy dotyczące ustalania, w drodze decyzji, środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanych przedsięwzięć określają przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) W myśl art.1 ust. 1 i art. 72 tej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia i wydawana jest, między innymi, przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 71 ust. 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257 poz. 2573 z późn. zm.). W myśl § 2. ust. 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia do przedsięwzięć tych zalicza sie, miedzy innymi instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz o ile spełniają łącznie parametry w postaci: mocy promieniowanej izotropowo ustalanej dla pojedynczej anteny oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, wzdłuż osi głównej promieniowania. Rozporządzenie· określa odrębnie przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być wymagane. Obie odrębnie charakteryzowane grupy przedsięwzięć wyczerpują katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu szczegółowo przytoczono treść § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia, po czym wskazano, że z treści przedłożonych przez inwestora dokumentów w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz opracowania dotyczącego kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, iż na wskazanej we wniosku działce, na powierzchni 120m2, będą prowadzone prace instalacyjne polegające na montażu wieży stalowej, anten sektorowych i radioliniowych na wspornikach na wieży, a obok wieży planowane jest posadowienie kontenera, B., w którym umieszczone zostaną urządzenia zasilające i nadawczo odbiorcze. W skład projektowanej inwestycji wejdą anteny sektorowe w liczbie 6 (3 anteny systemu GSM/DCS i 3 anteny systemu UMTS) oraz anteny radioliniowe w liczbie 8 (te ostatnie, na mocy przepisu § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Planowana stacja będzie emitować pola elektromagnetyczne, a istotne z punktu widzenia oddziaływania na ludzi pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od 0,1 W/m2 wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludzi. Całkowita wielkość emisji stacji wyrażona w postaci równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyniesie 29 389,4W. Emitowane promieniowanie elektromagnetyczne jest jedynym czynnikiem negatywnie oddziaływującym na otoczenie. Z dokumentów tych wynika dalej, iż pojedyncza antena sektorowa systemu GSM/DCS wypromieniowuje izotropowo maksymalną moc 2329,8W, a pojedyncza antena sektorowa systemu UMTS 2505W. Powyższa moc zawiera się w granicach między 2000 W a 5000W. W opracowaniu stwierdza się, iż miejsca dostępne dla ludności od środka elektrycznego anten wzdłuż osi głównej promieniowania anten sektorowych znajdują się w odległościach większych niż 150m. Z treści opracowania oraz załączników graficznych - rysunki od nr 2 do nr 5 wynika, iż oś główna wiązek promieniowania anten sektorowych na azymucie na 0° i 240° przebiega nie mniej niż 29,5 m nad budynkami, a na azymucie 120° nie mniej niż 39,5m nad powierzchnią ziemi, zatem miejsca dostępne dla ludności w odległościach mniejszych lub równych 150 m nie występują. Kolegium nie stwierdziło istnienia w karcie informacyjnej i opracowaniu, sprzeczności, niespójności czy też luk informacyjnych, uniemożliwiających dokonanie oceny planowanej inwestycji pod kątem spełnienia określonych wymagań prawnych. Odnosząc wyżej wymienione parametry techniczne inwestycji, to jest moc promieniowaną izotropowo oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności, do przepisów ustawy i rozporządzenia wskazano, iż nie kwalifikują one przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem żadna z anten nie odpowiada warunkom wskazanym w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Pojedyncza antena sektorowa emituje moc większą od 2000W i mniejszą od 5000W, lecz w odległości 150 m, liczonej wzdłuż osi głównej promieniowania anten sektorowych, nie ma miejsc dostępnych dla ludności. W świetle obowiązujących przepisów stacji o wskazanej mocy pojedynczej anteny, z uwagi na odległość miejsc dostępnych dla ludności ustaloną stosownie do przepisów rozporządzenia, nie można zaliczyć do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z przedstawionych akt sprawy wynika, iż teren planowanego przedsięwzięcia położony jest poza obszarem Natura 2000. Ewentualna kwestia potencjalnego oddziaływania inwestycji na ten obszar może być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, przed organem właściwym do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem przedsięwzięcia, to jest decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż planowane przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. G. B. J. L. C. nie wymaga uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Okoliczność powyższa uzasadniała umorzenie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla tej inwestycji, wszczętego na wniosek P. S.A. w W. Na powyższą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli: Z. Ł., R. B. i A. M. – troje z czworga osób, które wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji i które uznane były za strony postępowania. Skarżący zarzucili, iż organy obu instancji uznały za stronę postępowania osobę zmarłą - J. C., który nie żyje od 2002 r. Nie ustalono przy tym jego spadkobierców. Ponadto przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia naruszony został art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie umożliwiono stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - strony nie zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. W trakcie postępowania na adres Burmistrza J. L. wpłynął zbiorowy protest mieszkańców dotyczący budowy stacji zawierający prośbę o uznanie ich za strony postępowania. Urząd Miejski w J. L. odmówił dopuszczenia ich do udziału na prawach strony informując poszczególne osoby pismem bez podpisu (pismo z dnia 2010-06-10, znak: KR.I.7624-08/09-8). W piśmie tym odmówiono dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu nawet tym osobom, które wcześniej uznano za strony np. Z. Ł. ul. P. 20, A. M. ul. P. 22. Zdaniem skarżących, w postępowaniu na etapie określenia środowiskowych uwarunkowań, stroną postępowania jest w tym konkretnym przypadku osoba mieszkająca w zasięgu oddziaływania stacji, a nie tylko osoba, której grunty graniczą z działką, gdzie planowana jest realizacja inwestycji. Niezrozumiały jest bowiem fakt, iż Z. Ł. uznana została za stronę postępowania, a mieszkający w sąsiedztwie w takiej samej odległości od planowanej stacji G. G. ul. P. 28 już nie lub mieszkający razem z Z. Ł. jej mąż Z. również nie. Ponadto odmawiając uznania niektórych osób za strony postępowania (zwracało się o to wiele osób ) nie wyjaśniono, dlaczego za strony me uznano chociażby wszystkich osób, których grunty graniczą z działką przeznaczoną pod budowę stacji i mieszkających tam, a jedynie tylko te osoby, których grunty graniczą z nią i są położone naprzeciw planowanej stacji przy ulicy P. Grunty niektórych osób nie uznanych za strony położone są kilka metrów dalej, a mieszkają one i tak w zasięgu oddziaływania stacji niejednokrotnie bliżej od stacji niż ci, którzy uznani zostali za strony postępowania. Tak więc naruszono – według skarżących - również art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Zarówno organ wydający decyzję umarzającą postępowanie jak i SKO w Zamościu błędnie zinterpretowały regulacje § 3 ust. 1 pkt 8 (w tym przypadku lit. "e") Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2007r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko uznając, iż miejsca dostępne dla ludności muszą leżeć wyłącznie na osi głównej wiązki promieniowania anteny. Zgodnie bowiem ze słownikiem języka polskiego słowo "wzdłuż" oznacza "równolegle" tj. wzdłuż osi - równolegle do osi, a nie wyłącznie "na osi". Miejsca dostępne dla ludności wcale nie muszą - według skarżących - leżeć na osi głównej wiązki promieniowania anteny. Mogą to być również miejsca położone na poziomie terenu i w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego mierzonej "równolegle" do osi ale nie na osi czy po osi. Nie rozważono czy w tak wyznaczonej przestrzeni znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń wskazali wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 265/09 oraz wyrok WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 156/08). Naruszono tym samym – ich zdaniem - art. 105 Kpa poprzez jego zastosowanie. W konkluzji skarżący wnieśli i o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, iż żaden z argumentów przedstawionych w skardze nie był podnoszony w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a odwołanie to skarżący ograniczyli wyłącznie do ogólnego stwierdzenia o zagrożeniu dla zdrowia ludzi, jakie wiąże się z funkcjonowaniem stacji bazowej telefonii komórkowej. Na etapie postępowania odwoławczego nie zostały też podniesione zarzuty odnoszące się do ustalenia stron postępowania, w szczególności kwestia zgonu jednej z nich. Odnośnie ustalenia stron postępowania Kolegium podzieliło stanowisko, przyjęte przez organ pierwszej instancji, uznania za strony postępowania właścicieli działek sąsiadujących z działką, na której zaplanowano inwestycję. Wskazano, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest początkiem procesu inwestycyjnego, na etapach którego interes prawny tych osób jest określany stosownymi przepisami, to jest ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub ustawą Prawo budowlane, a na etapie postępowania środowiskowego może być dookreślony przez przepisy tych ustaw. Niewątpliwie w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań legitymację strony powinny mieć osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości narażonych na oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. W tym konkretnym przypadku jednak, co wykazano już w karcie informacyjnej przedsięwzięcia' oraz opracowaniu dotyczącym kwalifikacji przedsięwzięcia, i co potwierdziło się w toku analizy prawnej sprawy, w zasięgu oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej istotne z punktu widzenia oddziaływania na ludzi pola elektromagnetyczne (jedyny na tym etapie czynnik negatywnie oddziałujący na otoczenie) wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludzi, a planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, co uzasadnia przepis § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. O uznaniu za stronę postępowania nie może – zdaniem organu - decydować subiektywne przeświadczenie skarżących, iż każda emisja promieniowania elektromagnetycznego, w każdym terenie, bez względu na usytuowanie miejsc dostępnych dla ludności, szkodliwie oddziałuje na człowieka i z tego powodu bliżej nieokreśloną liczbę osób należy uznać za narażoną na oddziaływanie przedsięwzięcia. W kwestii ustalenia stron postępowania Kolegium przyznało, iż jego uwadze umknęły adnotacje zawarte na zwrotnych potwierdzeniach odbioru pism kierowanych przez organ pierwszej instancji do stron postępowania. Organ pierwszej instancji konsekwentnie wykazywał we wszystkich wydanych przez siebie dokumentach oraz w adresach do doręczeń strony postępowania wymienione w wypisie z ewidencji gruntów, to jest między innymi L. C. i J. C. Z adnotacji na jednym z druków zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż J. C. zmarł 7 lat temu, jednakże korespondencja kierowana do niego była odbierana przez L. C. L. C. zmarła 20 stycznia 2010r. to jest w czasie, gdy prowadzone było postępowanie (adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). W związku z zarzutami skarżących odnoszącymi się do ustalenia, stron postępowania Kolegium wskazało, iż interes prawny stron chroniony jest przez przepis art. 145 § 1 Kpa. Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu ma możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Kolegium nie podzieliło zaprezentowanego przez skarżących stanowiska w kwestii sposobu wyznaczania odległości miejsc dostępnych dla ludności w odniesieniu do osi głównej wiązki promieniowania. Wskazało, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia miejsca dostępne dla ludności wyznacza się, określając ich odległość od środka elektrycznego anteny, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Oś głównej wiązki promieniowania to linia prosta wykreślona od środka elektrycznego. Przepis wskazuje zatem, iż pomiar powinien być dokonywany zgodnie z przebiegiem osi głównej promieniowania, a więc po osi. Z przytoczonego przepisu nie wynika, iż ustalając odległość miejsc dostępnych dla ludności należy badać przestrzeń pod osią główną wiązki. W ocenie organu odwoławczego okoliczności podniesione przez skarżących odnoszące się do ustalenia stron postępowania nie mają wpływu na wynik sprawy, a zarzut błędnej interpretacji przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Z ogólnej zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) wynika obowiązek organu, wnikliwego ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w danym postępowaniu. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia, jakimi kryteriami kierowały się organy uznając za strony postępowania określone podmioty. Z odpowiedzi na skargę – która jednak nie może stanowić "uzupełnienia" decyzji – wynika, iż za strony postępowania uznano właścicieli działek sąsiadujących z działką, na której zaplanowano inwestycje. Postępowanie organu I instancji nie jest jednakże w tym względzie jednoznaczne, skoro – jak to trafnie podniesiono w skardze – mimo, iż uznano za strony postępowania m.in. skarżących Z. Ł. i A. M., to jednocześnie byli oni też adresatami znajdującego się w aktach pisma Urzędu Miejskiego z dnia 10 czerwca 2010 r. (przez nikogo nie podpisanego), w którym informowano ich oraz ok. 140 innych osób, iż nie dopuszczono Ich do udziału w postępowaniu, gdyż – według karty informacyjnej przedsięwzięcia – istotne z punktu widzenia oddziaływania pola elekromagnetyczne o wartościach wyższych od 0,1 W/m2, a więc mogących oddziaływać biologicznie na ludność, wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludności (k. 43 akt adm.). Okolicznością bezoporną, przyznaną w odpowiedzi na skargę, jest fakt, iż za stronę postępowania uznano m.in. właścicieli działki nr ewid. 289 (sąsiadującej z działką nr 297/4, na której zlokalizowano przedmiotową inwestycję) J. C. i L. C., podczas gdy J. C. nie żyje od ok. 7 lat, zaś L. C. zmarła 20 stycznia 2010 r., a więc jeszcze w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. W takiej sytuacji, obowiązkiem organu było ustalenie następców prawnych w/w zmarłych osób i umożliwienie im – jako aktualnym właścicielom działki nr 289 – czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową uzasadniającą wznowienie postępowania a w konsekwencji orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako "p.p.s.a.". Stwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części. Dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji w takim przypadku nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (por wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2002r., sygn. III RN 200/01 – nie publ.). Analiza akt sprawy wskazuje nadto na naruszenie prawa pozostałych stron do czynnego udziału w postępowaniu poprzez nie umożliwienie im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, i to zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak też w postępowaniu odwoławczym. W aktach sprawy brak jest końcowych oświadczeń stron oraz dowodów, że organy pouczyły je o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uzasadnia to wniosek, że organy prowadzące postępowanie naruszyły obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. (por. W. Dawidowicz, postępowanie administracyjne, Zarys wykładu, Warszawa 1983 r. s. 94). Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie można wykluczyć, że strony postępowania, poinformowane o swych uprawnieniach, przedstawiłyby własną ocenę zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz argumentację, które spowodowałyby, że rozstrzygnięcie sprawy byłoby inne. Wypada zauważyć, iż może budzić wątpliwości podstawowa teza przyjęta przez organy i uzasadniająca umorzenie postępowania, a mianowicie, iż parametry techniczne inwestycji, to jest moc promieniowana izotropowo oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności, nie kwalifikują przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W aktach sprawy znajduje się opinia Starosty z dnia 23 listopada 2009 r., Nr OS.V.7633-48/09, który uznał, że przedmiotowe przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany (k.26 akt adm.). Wprawdzie, zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) Starosta przestał być z dniem 15 listopada 2009 r. organem właściwym do wydawania opinii we wskazanym zakresie, jednakże skoro już opinia taka znalazła się w aktach sprawy i jest ona sprzeczna ze stanowiskiem organu rozstrzygającego sprawę, to należało odnieść się do niej merytorycznie. Na rozprawie sądowej, pełnomocnik skarżącej Z. Ł. złożył nadto do akt sprawy pismo Naczelnika Wydziału Spraw Terenowych IV Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 9 lutego 2010 r., Nr RDOŚ-06-WST IV-0718-5/10/MS skierowane do Wydziału Ocen Oddziaływania na Środowisko tejże Dyrekcji, w którym także wyrażono pogląd o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia (k.62). W tych warunkach należało uznać, że organy administracji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego nie wyjaśniając przez to istotnych okoliczności sprawy, a dokonana przez nie ocena dowodów jest niepełna, gdyż nie obejmuje całokształtu materiału dowodowego. Także naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na wskazane uchybienia proceduralne przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do merytorycznych zarzutów skargi. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji ustali przede wszystkim krąg stron postępowania wyjaśniając szczegółowo kryteria, jakimi kierował się w tej mierze. Ustali też następców prawnych zmarłych właścicieli działki nr 297/5: J. C. i L. C. i zawiadomi ich o toczącym się postępowaniu. Należy podkreślić, że z dniem 15 listopada 2010 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). Rozstrzygnięcie sprawy winno zatem uwzględniać unormowania zawarte w tym akcie prawnym. Wymagane będzie też uzyskanie ponownych opinii właściwych organów wydanych w oparciu o zmienione przepisy. Organ winien także rozważyć potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Wydaje się, że w sprawie niniejszej może okazać się celowe zasięgniecie opinii osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną, co pozwoli organowi właściwie wyznaczyć obszar oddziaływania inwestycji i skonfrontować to z sytuacją w terenie i tym samym ocenić, czy w obszarze oddziaływania obiektu znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Z przytoczonych wyżej względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Z mocy art. 135 tejże ustawy Sąd objął swoim orzeczeniem także decyzję organu I instancji, gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Koszty te stanowią uiszczone przez skarżących wpisy sądowe, a w odniesieniu do Z. Ł. także koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło