II SA/Lu 678/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. – C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. – C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać E. P. – C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca E. P. – C. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Do wniosku strona skarżąca dołączyła dwa zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w J. L. jedno dotyczące jej zaś drugie dotyczące jej małżonka. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek zasługuje w całości na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Z oświadczenia strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Strona skarżąca oraz jej mąż są osobami bezrobotnymi, którym nie przysługuje prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych. Jedyny dochód osiągany przez gospodarstwo domowe strony skarżącej pochodzi z prac dorywczych podejmowanych przez męża strony skarżącej. Dochód ten miesięcznie nie przekracza kwoty [...] złotych. Strona skarżąca i jej mąż są właścicielami połowy domu parterowego i działki o powierzchni [...] m2, na której jest położony dom oraz przysługuje im spółdzielcze prawo własności do mieszkania o powierzchni [...] m2. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznych dla siebie i męża kosztach utrzymania ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Maksymalna kwota dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej - w ocenie referendarza sądowego – nie pozwala ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem nie narażając strony skarżącej i jej męża na uszczerbek w koniecznych im kosztach utrzymania. Stosownie do unormowania art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że konieczne koszty utrzymania rodziny pokrywane są w stopniu minimalnym, jeżeli dochód na osobę w tej rodzinie nie wynosi mniej niż 351 złotych. Uiszczenie zaś przez stronę skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi w pełnej jego wysokości skutkowałoby tym, że dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej byłby niższy od dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w wysokości ustalonej § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jednorazowe zaś uiszczenie przez stronę skarżącą tytułem kosztów sądowych kwoty 100 złotych skutkowałoby tym, że dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej byłby wyższy od dochodu, o którym stanowi § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jedynie o [...] złotych. Tak więc w przypadku uiszczenia przez stronę skarżącą całego wpisu sądowego od wniesionej skargi przyjąć można, że niezależnie od rzeczywistej wysokości kosztów utrzymania koniecznego stronie skarżącej i jej mężowi skutkować będzie to uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Natomiast w przypadku uiszczenia przez stronę skarżącą tytułem kosztów sądowych kwoty 100 złotych dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej będzie jedynie o [...] złotych wyższy od kwoty określonej w § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co nie pozwala wykluczyć możliwości powstania uszczerbku w koniecznych stronie skarżącej i jej mężowi kosztach utrzymania, jeżeli weźmie się pod uwagę, iż kwota 100 złotych tytułem kosztów sądowych uiszczana może być w toku postępowania kilkakrotnie. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszego postępowania pozostaje także i to, że strona skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi, którym nie przysługuje prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych zaś jedyny ich dochód pochodzi z prac dorywczych. Z faktu, że dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej pochodzi z prac dorywczych oraz z faktu, iż wysokości tego dochodu strona skarżąca nie potrafiła określić jednoznacznie wynika, że dochód gospodarstwa domowego jest nieregularny, co do swojej wysokości. To, że wysokość dochodu gospodarstwa domowego jest nieregularna prowadzi do dwu wniosków. Po pierwsze ocena możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszego postępowania dokonana w oparciu o kwotę maksymalną miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego jest miarodajna dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie, gdy miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej osiągnie swoją maksymalną wartość. Po drugie nie można przyjąć, że gospodarstwo domowe strony skarżącej dysponuje stałym, co do wysokości, miesięcznym dochodem umożliwiającym zaplanowanie wydatków celem poczynienia oszczędności na potrzeby kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Skoro zaś już ocena możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszego postępowania stanowiąca wynik porównania maksymalnej wysokość miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej do wysokości kosztów sądowych niniejszego postępowania wskazuje, iż strona skarżąca nie będzie mogła uniknąć uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania to uszczerbek ten powstanie tym bardziej, gdy za podstawę oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy posłuży kwota dochodu niższego od kwoty maksymalnego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej stanowiącego podstawę przeprowadzonego porównania. Natomiast jeżeli strona skarżąca nie ma realnych możliwości czynienia oszczędności na poczet przyszłych kosztów sądowych niniejszego postępowania to niezasadnym jest zwolnienie strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wymaganych na etapie postępowania, w którym złożono wniosek o prawo pomocy. Bez znaczenia zaś dla oceny możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszego postępowania pozostaje to, że strona skarżąca jest właścicielem połowy domu wraz z działką, na której jest on położony. Dom ten jak i działka, na której jest położony ze względu na przedmiot poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym postępowaniu administracyjnym nie mogą być wykorzystane przez stronę skarżącą jako dodatkowe źródło dochodu. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.