II SA/Lu 678/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. N.-L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... w przedmiocie przyznania M. K. na jego wniosek z dnia 26 marca 2012r. świadczenia pieniężnego na zakup żywności w formie zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 100 zł. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że wnioskodawca (będący osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, wymagającą opieki, którą sprawuje Z. G.) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 498,72 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł – jego miesięczny dochód wynosi więc łącznie 651, 72 zł, a zatem jest niższy niż ustawowe kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowiące 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a więc wynoszące 715, 50 zł (477 zł x 150 %), co uzasadnia uwzględnienie wniosku. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia organ I instancji wyjaśnił, że obecnie Ośrodek posiada ograniczone środki finansowe na udzielenie takiego zasiłku, a jednocześnie występuje znaczna ilość osób ubiegających się o przyznanie tego świadczenia - w kwietniu 2012r. Ośrodek dysponował kwotą 26.000 zł przeznaczoną na ten cel, a do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie rozdysponowano kwotę 21.270 zł, pozostała kwota 4.730 zł podlegać będzie rozdysponowaniu w ramach 47 oczekujących na rozstrzygnięcie spraw, co oznacza, że średnia wysokość świadczenia w tych sprawach wyniesie 100, 64 zł. Organ wskazał, że w związku z pismem Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego oraz "Informacją o wynikach kontroli skuteczności i prawidłowości realizacji przez gminy województwa małopolskiego programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w latach 2006 – 2009" przeprowadzoną przez NIK – tut. Ośrodek Pomocy Społecznej opracował zasady regulujące wysokość świadczeń pieniężnych w ramach "Programu...". Zgodnie z przyjętymi zasadami od 1 stycznia 2012r. wysokość takiego świadczenia dla osoby samotnie gospodarującej, której dochód przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł, a jest niższy od 150 % tego kryterium tj. od kwoty 715, 50 zł, zasiłek celowy wynosi 100 zł. W tej sytuacji organ przyznał M. K. świadczenie w wysokości 100 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia i stanowisko organu I instancji. Dodatkowo Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 1 lutego 2012r. przyznano M. K. na okres od 6 lutego do 31 marca 2012r. nieodpłatną pomoc w formie pełnego kosztu posiłku z dwóch dań, która ze względu na niepełnosprawność wnioskodawcy i okres zimowy była najwłaściwszym rozwiązaniem, jednak wnioskodawca jest niezadowolony z tej pomocy i domaga się przyznania mu zwiększonej pomocy finansowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania wyższej kwoty świadczenia pieniężnego na dożywianie. Podniósł, że jest on osobą ubogą, niezdolną do samodzielnej egzystencji, a od orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wniósł odwołanie. Wskazał, że wymaga specjalnej diety wynikającej z jego stanu zdrowia, dlatego nie korzysta z przyznanych mu posiłków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą. Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie mu świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wykorzystano również przeprowadzony ze skarżącym wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ przy ustalaniu wysokości przyznanego świadczenia szczegółowo przedstawił ograniczone środki finansowe Ośrodka i zasady ich rozdysponowania, a także podkreślił konieczność udzielenia pomocy również innym osobom. Ponadto wskazał na przyznaną wnioskodawcy odrębną decyzją pomoc w postaci ciepłych posiłków w okresie luty – marzec 2012r., które przygotowywane są odpowiednio dla osób wymagających specjalistycznej diety. W ocenie Sądu, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżący brał udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organ nie naruszył obowiązujących przepisów, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd skargę oddalił; o wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu adwokata orzeczono natomiast na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).