II SA/Lu 679/19
PostanowienieWSA w Lublinie2019-11-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie postanowienia ustalającego prawnego właściciela przyłącza wodnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie postanowienia ustalającego prawnego właściciela przyłącza wodnego, ponieważ takie żądanie nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
A. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę zatytułowaną "wniosek", w której domagał się wydania postanowienia ustalającego, kto jest prawnym właścicielem przyłącza wodnego. Skarżący wskazał, że skierował pismo do sąsiada i poinformował Przedsiębiorstwo U. o odcięciu od przyłącza wodnego sąsiada, a także wniósł o zobowiązanie Przedsiębiorstwa U. do przedstawienia planów sieci wodociągu. Przedsiębiorstwo U. wniosło o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na działalność Przedsiębiorstwa U. z siedzibą w J. p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
W dniu [...] listopada 2019 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga A. T. zatytułowana "wniosek", w której skarżący wniósł o "wydanie postanowienia przez WSA, kto jest prawnym właścicielem przyłącza wodnego w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa na obecna chwilę". W złożonym piśmie wnioskodawca poinformował, że w dniu [...] października 2019 r., skierował pismo do K. R., jednocześnie informując Przedsiębiorstwo U. w J. o odcięciu od jego przyłącza wodnego wymienionego wyżej sąsiada. W dalszej części pisma złożył wniosek o zobowiązane Przedsiębiorstwa U. do przedstawienia, jako materiału dowodowego – planów sieci wodociągu w obrębie posesji mieszczącej się przy ul. [...] od numeru [...] do [...] w J..
W odpowiedzi na skargę, Przedsiębiorstwo U. wniosło o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie przede wszystkim dopuszczalności skargi. Zakres kognicji sądu administracyjnego został unormowany w art. 3 § 2 i 3, art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: "p.p.s.a."). W myśl art. 3 tej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z § 2 a cyt. artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu zaś sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne podejmują działania w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla podmiotu publicznego funkcjonującego w ramach przyznanego mu imperium. Natomiast skarga wniesiona w sprawie, w której właściwość sądu administracyjnego jest wyłączona podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należało więc ustalić czy niniejsza skarga dotyczy sprawy z zakresu objętego kognicją sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "kto jest prawnym właścicielem przyłącza wodnego w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa na obecna chwilę". Jak wynika z powyższego przedstawienia zakresu kognicji sądów administracyjnych, wniosek skarżącego nie mieści się w obszarze aktów prawnych podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Z treści złożonego przez skarżącego pisma wynika, że wnosi on o wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia o określonej treści, a nie dokonania kontroli działalności administracji publicznej przez ten Sąd, co jednoznacznie wskazuje, że tutejszy Sąd nie jest właściwy do rozpoznania żądania skarżącego.
W konsekwencji Sąd uznał, że zastosowanie znajduje przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło