II SA/Lu 679/22
WyrokWSA w Lublinie2023-02-14
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej, w sytuacji gdy organ odmówił zmiany posiadanego zezwolenia, jest zgodne z prawem, nawet jeśli decyzja odmawiająca zmiany zezwolenia mogła być wadliwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że cofnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej było uzasadnione, ponieważ organ był związany ostateczną decyzją odmawiającą zmiany zezwolenia. Nawet jeśli decyzja odmawiająca zmiany zezwolenia mogła zawierać błędy, skarżący powinien był ją zaskarżyć w odrębnym postępowaniu. W obecnym postępowaniu sąd nie mógł badać legalności tej decyzji, a jedynie skutki jej wydania, czyli cofnięcie zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów W. L. Decyzją Starosty Hrubieszowskiego z 2021 r. cofnięto zezwolenie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu w lipcu 2022 r. Cofnięcie nastąpiło na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej, ponieważ wcześniej organ odmówił zmiany posiadanego zezwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wnosząc o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 25 lipca 2022 r., nr SKO.519/22 w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów oddala skargę.
Decyzją z dnia 25 lipca 2022 r., znak: SKO.519/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania W. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. W. L., utrzymało w mocy decyzję Starosty Hrubieszowskiego z dnia 25 stycznia 2022 r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją z dnia 29.04.2016 r., znak: RL0.6233.22.2015.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia z dnia 14 lipca 2021r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 Starosta Hrubieszowski orzekł o:
1) cofnięciu bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją z dnia 29.04.2016 r., znak: RL0.6233.22.2015 wydanego z upoważnienia Starosty Hrubieszowskiego (decyzja sprostowana postanowieniem z dnia 04.05.2016r.) W. L. prowadzącemu firmę S.,
2) stwierdził, że cofnięcie decyzji powoduje zakończenie działalności tym zezwoleniem;
3) zobowiązał W. L., właściciela firmy L., ul. U. D., do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbierania odpadów na własny koszt,
4) określił termin wykonania decyzji - 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Decyzja została wydana po wcześniejszym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 18 marca 2021 r., znak: SKO.424/21 decyzji Starosty Hrubieszowskiego z dnia 19 stycznia 2021 r. znak: ZNŚ.6233.8.2020 w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów oraz decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. ,znak: SKO. 1367/21 decyzji tego organu z dnia 14 lipca 2021 r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 i po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji.
Organ I instancji powołał się na przepis art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592) zgodnie z którym, jeżeli właściwy organ odmówi zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, na podstawie art. 41a ust. 4a lub art. 46 ust. 1-1 f ustawy zmienianej w art. 1, właściwy organ cofa decyzję, o której mowa w ust. 1. Wskazał przy tym, że decyzją z dnia 16 listopada 2020r. znak: ZNŚ.6233.8.2020 Starosta Hrubieszowski odmówił W. L. – L. zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów z dnia 29.04.2016 r., znak: RL0.6233.22.15, a decyzja odmowna stała się ostateczna z dniem 19 grudnia 2020 r. Stwierdził, że w procedurze zmiany zezwolenia w trybie art. 14 ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw - dostosowania go do obowiązujących przepisów - przeprowadzana jest zarówno kontrola WIOŚ, jak i kontrola powiatowego (miejskiego) komendanta OSP. Negatywna opinia któregoś z tych organów skutkuje cofnięciem zezwolenia, zgodnie z art. 14 ust. 8 u.z.o. Mając na uwadze potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności zbierania odpadów oraz wyjątkowo ważny interes społeczny, zachodzi konieczność natychmiastowego zakończenia działalności w zakresie zbierania odpadów.
W wyniku odwołania wniesionego przez W. L. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, które decyzja z dnia 25 lipca 2022 r., znak: SKO.519/22 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów.
Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak: RLO.6233.22.2015 zezwolono W. L. prowadzącemu firmę S. W. L. na zbieranie odpadów. W dniu 4 marca 2020 r. przedsiębiorca złożył wniosek o zmianę zezwolenia, na podstawie przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw. Przepis ten nałożył na podmioty dysponujące stosownymi pozwoleniami na 1 wytwarzanie odpadów uwzględniającymi zbieranie lub przetwarzanie odpadów, obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę tych decyzji do właściwego organu, w celu dostosowania ich do obecnie obowiązujących wymagań prawnych.
W postępowaniu w sprawie zmiany zezwolenia, po przeprowadzonej kontroli, postanowieniem z dnia 27 lipca 2020 r. znak: DZ.DI.7060.1.32.2020.TŁ Lubelski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Lublinie odmówił uzgodnienia wniosku w zakresie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Następnie Starosta Hrubieszowski decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. znak: INŚ.6233.8.2020 odmówił W. L. zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów z dnia 29 kwietnia 2016 r., znak: RLO.6233.22.2015. Decyzja powyższa stała się ostateczna. Decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 46 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska. Decyzja zakończyła postępowanie wszczęte i prowadzone w trybie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw. Wnioskodawcy odmówiono zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów, czego konsekwencją jest brak możliwości prowadzenia działalności w tym zakresie.
Jak podkreślił organ odwoławczy zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw jeżeli właściwy organ odmówi zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, na podstawie art. 41a ust. 4a lub art. 46 ust. 1-1f ustawy zmienianej w art. 1, właściwy organ cofa decyzję, o której mowa w ust. 1. Wydanie decyzji o odmowie zmiany zezwolenia, w świetle powyższych przepisów, stanowi samoistną przesłankę cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów, a na skutek wydania decyzji odmawiającej zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów w trybie dostosowawczym organ cofa to zezwolenie. Skarżona decyzja, wbrew sugestiom zawartym w odwołaniu, wydana została w tym trybie, a przepis powyższy został wskazany w podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do argumentów skarżącego o naruszeniu przepisów prawa procesowego i materialnego, ze względu na opisany wyżej tryb wydania decyzji o odmowie zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów, a następnie decyzji o cofnięciu zezwolenia, organ uznał je za niezasadne. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji tryb cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów, unormowany w art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw jest trybem opartym na innych przesłankach, aniżeli cofnięcie zezwolenia na zbieranie opadów, oparte na art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach. W realiach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji nie był więc zobligowany do wzywania odwołującego się do usunięcia naruszeń, powstałych w związku ze składowaniem przez niego odpadów oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego i przeprowadzania dowodów np. oględzin terenu, w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do cofnięcia skarżącemu zezwolenia. Skarżący miał możliwość odniesienia się do wyników kontroli oraz stanowiska WIOŚ w Lublinie zawartego w postanowieniu tego organu z dnia 27 lipca 2020 r. znak: DZ.DI.7060.1.32.2020.TŁ, w toku postępowania w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów. Podstawą cofnięcia zezwolenia jest właśnie wydanie decyzji o odmowie zmiany zezwolenia w trybie dostosowawczym, przewidzianym w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach.
W ocenie Kolegium analiza akt sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa nie potwierdziła także pozostałych zarzutów skarżącego, gdyż w posiadaniu organu znajdują się oryginały wydawanych wobec skarżącego decyzji administracyjnych związanych z gospodarką odpadami, w tym zezwolenie na zbieranie odpadów - decyzja z dnia 29.04.2016 r., znak: RLO.6233.22.2015, a co do treści decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia, z racji braku odrębnych uregulowań w tym zakresie w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach, znajdą zastosowanie przepisy art. 47 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach, zgodnie z którymi organ cofa zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania, cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, a posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt, w terminie wskazanym w tej decyzji.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu została zaskarżona przez W. L. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 8, 9, 10, 77 K.p.a. oraz prawa materialnego t. j. art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. - o odpadach.
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące odmowy zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów i związanego z tym cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym w szczególności ze złożonego projektu budowlanego i załączonych do niego dokumentów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.
Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego skarżącemu decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r., znak: RL0.6233.22.2015.
Prawnomaterialną podstawę decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów stanowił art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592 - dalej jako "ustawa nowelizująca").
Z tej też przyczyny za oczywiście nietrafny należy uznać zasadniczy zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego - art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.).
W przedmiotowej sprawie do cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów doszło bowiem nie na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, lecz w oparciu o art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej.
W sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach z tej podstawowej przyczyny, że przepis ten nie stanowił materialnej podstawy wydanego rozstrzygnięcia o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów.
Oba te przepisy, a więc art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach oraz art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej, dotyczą instytucji cofnięcia zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Choć oba te przepisy mogą prowadzić do tożsamych rozstrzygnięć w postaci cofnięcia zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów to jednak oparte są one na odmiennych przesłankach.
Sprawy cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach oraz na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej to sprawy o odmiennych trybach postępowania, prowadzone na podstawie rożnych podstaw prawnych. W każdym z tych trybów odmienne są również przesłanki warunkujące możność wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów.
Przedmiotowa sprawa prowadzona była w trybie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej i to ten przepis stanowił podstawę cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów. Podstawy takiej nie stanowił natomiast art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach albowiem przepis ten byłby stosowany tylko wtedy, gdyby podstawę cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów stanowił art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach, a co w sprawie nie miało miejsca.
Organ wprawdzie istotnie przywołał w decyzji również art. 47 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach, jednakże jedynie w celu dookreślenia treści decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia, podnosząc, że z racji braku odrębnych uregulowań w tym zakresie w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach, znajdą zastosowanie przepisy art. 47 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach, zgodnie z którymi organ cofa zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania, cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, a posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku.
Przywołanie w decyzji art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach nastąpiło się jedynie uzupełniająco (posiłkowo), dla potrzeb dookreślenia skutków i formy cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów takich jak to, że cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji, bez odszkodowania i przy określeniu terminu jej wykonania.
Jednocześnie z zaskarżonej decyzji jasno i jednoznacznie wynika, że jeżeli chodzi o samo istotę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia to podstawę cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów stanowił art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej, a nie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach.
W ocenie Sądu brak jest w sprawie podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem wydanej przez organ decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw posiadacz odpadów, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jest obowiązany, w terminie do dnia 5 marca 2020 r., złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji.
Przepis ten nałożył na podmioty dysponujące zezwoleniami na zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów, zbieranie i przetwarzanie odpadów albo wytwarzanie odpadów, obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę tych decyzji do właściwego organu, w celu dostosowania ich do obecnie obowiązujących wymagań prawnych.
W przedmiotowej sprawie skarżący, jako posiadacz odpadów, który przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, złożył wniosek o zmianę posiadanej decyzji.
Jednakże wniosek ten został rozpatrzony negatywnie albowiem decyzją z dnia 16 listopada 2020 r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 Starosta Hrubieszowski odmówił W. L. zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów, a decyzja ta stała się ostateczna z dniem 19 grudnia 2020 r.
Ze względu na treść art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej i związany charakter decyzji wydawanej na tej podstawie okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej stanowi, że jeżeli właściwy organ odmówi zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, na podstawie art. 41a ust. 4a lub art. 46 ust. 1-1f ustawy zmienianej w art. 1, właściwy organ cofa decyzję, o której mowa w ust. 1.
Treść powyższej normy jest jasna i jednoznaczna.
Wynika z niej, że wydanie, na podstawie art. 41a ust. 4a lub art. 46 ust. 1-1f ustawy o odpadach, decyzji o odmowie zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, obliguje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów.
Decyzja taka ma związany charakter. Organ nie ma tu żadnego "luzu" decyzyjnego, jest związany przepisami i ma obowiązek cofnąć decyzję zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów jeżeli wypełniona zostanie hipoteza art. 14 ust. 8 ustawy nowelizującej, tj. jeżeli zostanie wydana decyzja o odmowie zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów.
W przedmiotowej sprawie warunek ten został spełniony albowiem decyzją z dnia 16 listopada 2020 r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 Starosta Hrubieszowski, na podstawie art. 41a ust. 4a i art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, odmówił W. L. zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów, a decyzja ta jest ostateczna (k.33 akt administracyjnych).
Należy zgodzić się ze skarżącym, że decyzja ta, w części, w jakiej za jej podstawę przyjęto również art. 41a ust. 4a ustawy o odpadach, może budzić pewne wątpliwości.
Art. 41a ust. 4a ustawy o odpadach obliguje organ do odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jedynie w przypadku negatywnego postanowienia komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, a nie jak przyjął to organ odmawiając zmiany decyzji także w razie negatywnego postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Istnieje też istotna różnica pomiędzy negatywnymi postanowieniami komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. O ile negatywne postanowienie komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej wyklucza możność wydania zezwolenia, to w sposób bezwzględny skutku takiego nie wywiera negatywne postanowienie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Nawet bowiem w przypadku negatywnego postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska możliwe jest wydanie zezwolenia o ile zostanie stwierdzone, że niespełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska nie spowoduje powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska (art. 41a ust. 4 ustawy o odpadach).
Jak się wydaje więc organ rozpoznający sprawę zmiany posiadanego przez skarżącego zezwolenia na zbieranie odpadów dokonał niewłaściwej, rozszerzającej interpretacji przepisu art. 41a ust. 4a ustawy o odpadach.
Istnienie tego rodzaju wątpliwości nie może jednak prowadzić w niniejszym postępowaniu do wzruszenia decyzji z dnia 16 listopada 2020 r. o odmowie zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów w obecnie prowadzonym postępowaniu.
Decyzja z dnia 16 listopada 2020 r. o odmowie zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów wydana została w innym, odrębnym postępowaniu i jest decyzją ostateczną.
W ramach obecnie prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów nie istniała możliwość skontrolowania prawidłowości wydania decyzji o odmowie zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów, ani też możliwość uchylenia lub zmiany tej decyzji.
O ile skarżący uważał, że decyzja z dnia 16 listopada 2020 r., znak: ZNŚ.6233.8.2020 Starosty Hrubieszowskiego o odmowie zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów narusza prawo to powinien ją zaskarżyć odwołaniem oraz ewentualnie w dalszej kolejności skargą do sądu administracyjnego.
Decyzja ta wskutek niezaskarżenia stała się ostateczna, co oznacza, że wiąże ona tak strony, jak i orzekające w sprawie organy oraz sąd administracyjny.
Końcowo wskazać należy, że przesłanki na których musi zostać oparta decyzja o odmowie zmiany decyzji, o której mowa w art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej nie muszą być spełnione łącznie (kumulatywnie). Dla wypełnienia hipotezy tego przepisu wystarczy, że decyzja o odmowie zmiany decyzji została wydana na jednej ze wskazanych tam podstaw, a więc bądź tej z art. 41a ust. 4a ustawy o odpadach, bądź na którejkolwiek z przesłanek z art. 46 ust. 1-1f ustawy o odpadach.
W sprawie decyzja z dnia 16 listopada 2020 r. o odmowie zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów została wydana także na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, co samo w sobie wypełnia hipotezę art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej.
Skoro więc ostateczną i pozostającą w obrocie prawnym decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. odmówiono zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów na podstawie art. 41a ust. 4a i art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, to tym samym spełniony został warunek, który zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej obligował organ do cofnięcia skarżącemu zezwolenia na zbieranie odpadów.
Z tych też względów zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową.
Istota tej decyzji sprowadzała się do cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów, a obowiązek jej wydania wynikał wprost z art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej.
Przepis art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej reguluje bezpośrednio jedynie kwestię cofnięcia decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów w przypadku odmowy zmiany posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów.
W sytuacji, gdy art. 14 ust. 8 ustawy nowelizacyjnej nie określa skutków i formy cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów organ prawidłowo, w drodze analogii, odwołał się tu do regulacji art. 47 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach.
Powyższe miało na celu jedynie dookreślenia treści wydanej decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia, w zakresie odnoszącym się do tego, że organ cofa zezwolenie w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania, cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, a posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku.
Zastosowanie art. 47 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach nastąpiło więc jedynie uzupełniająco (posiłkowo), dla potrzeb dookreślenia skutków i formy cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów.
Generalnie stwierdzić należy, że skutki takie wynikają co do zasady z mocy samego prawa.
I tak utrata zezwolenia na prowadzenia działalności, która może być prowadzona jedynie na podstawie zezwolenia, skutkuje zakończeniem takiej działalności.
Także obowiązek usunięcia odpadów powstaje z mocy samego prawa, a nieuprawniony do tego posiadacz odpadów jest zobowiązany wykonać go bez wezwania. Cofnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów sprawia zaś, że dotychczasowy posiadacz odpadów traci do tego prawo.
Skarżący nietrafnie zarzuca przy tym, że decyzji nakazującej usunięcie odpadów nie wydaje się, jeżeli obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem: wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.
Skarżący myli tu bowiem decyzję nakazującą posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach ze statuowanym wprost w art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach obowiązkiem posiadacza odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku.
Istotnie w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach zawarto wyłączenie dotyczące sytuacji, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami, jednakże powyższe ograniczenie dotyczy tylko wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Jak trafnie zwrócono jednak uwagę w piśmiennictwie prawniczym ustawodawca miał tu na uwadze regulację zamieszczoną w art. 47 ust. 5, zgodnie z którym cofnięcie decyzji powoduje powstanie obowiązku usunięcia odpadów. Wtedy stosuje się odpowiednio art. 26 ust. 4 i 5, wobec czego nie ma potrzeby wydawania odrębnej decyzji nakazującej usunięcie odpadów (Daria Danecka, Wojciech Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. VI, Opublikowano: WKP 2022, uwaga 6 do art. 26).
Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło