II SA/Lu 680/15

WyrokWSA w Lublinie2016-01-20

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maria Wieczorek - Zalewska, Joanna Cylc - Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela ma obowiązek orzec o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, niezależnie od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika?
Ratio decidendi
Przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter bezwzględny i nakłada na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu organowi wypłaconych za niego świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jego sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej. Okoliczności te mogą być podstawą do ubiegania się o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną, która uniemożliwia mu spłatę zobowiązania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że świadczenia zostały wypłacone zgodnie z decyzją przyznającą je osobie uprawnionej, a następnie część z nich została uznana za nienależnie pobrane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zobowiązania A. K. do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną – M. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym od dnia 1 listopada 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. oraz od dnia 1 września 2014r. do dnia 30 września 2014r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, wynoszącymi na dzień wydania decyzji [...] zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]., Nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] przyznane zostało osobie uprawnionej - M. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. oraz od dnia 1 września 2014r. do dnia 30 września 2014r. Świadczenia te zostały wypłacone zgodnie z harmonogramem wypłat w okresie od 1 listopada 2013.r do dnia 30 czerwca 2014r. oraz od dnia 1 września 2014r. do dnia 30 września 2014r. w łącznej kwocie [...]zł, a więc z pominięciem okresu od 1 lipca 2014r. do 30 sierpnia 2014 r., w którym wypłacono świadczenia uznane następnie wskazaną decyzją z dnia [...] za świadczenia nienależnie pobrane. W związku z powyższym należało, na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzec o zwrocie wypłaconej kwoty przez dłużnika alimentacyjnego, tj. przez A. K.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia materiału sprawy, w szczególności sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego. Wyjaśnił, że nie jest w stanie zwrócić wskazanej kwoty, co wielokrotnie podkreślał w pismach kierowanych do organu. Podniósł, że nie posiada żadnego majątku, jest bardzo chory, od kilku lat oczekuje na przeszczep serca w Ś. Centrum Chorób Serca w Z.. Ze względu na stan zdrowia nie wolno mu wykonywać jakiejkolwiek pracy związanej z wysiłkiem fizycznym, nawet dorywczej, nie ma więc możliwości zarobkowania. Jedynym jego źródłem dochodu jest renta w wysokości [...] zł, która nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów leczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W świetle art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 r. ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekający w sprawie organ prawidłowo uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Bezspornym jest, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego L. – Zachód w L. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 25 czerwca 2013r., sygn. akt V RC 1359/12 skarżący był zobowiązany do alimentów m.in. na rzecz syna M. K. w wysokości po [...] zł miesięcznie (k.126 akt admin.). W związku z tym, że skarżący - wbrew nałożonemu obowiązkowi - alimentów na rzecz syna nie uiszczał, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna - Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wydał w dniu 14 lutego 2014 r., Nr [...] decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. K. w wysokości odpowiednio po [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 listopada 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. oraz od dnia 1 września 2014r. do dnia 30 września 2014r. (k. 90 akt admin.). Następnie decyzją z dnia [...]., Nr [...] (k.133 akt admin.) organ uznał za nienależnie pobrane świadczenie wypłacone M. K. w okresie od 1 lipca 2014r. do 31 sierpnia 2014r. w kwocie [...]zł. W związku z powyższym, syn skarżącego otrzymywał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 listopada 2013.r do 30 czerwca 2014r. oraz od 1 do 30 września 2014 r., które wyniosły łącznie [...] zł (9 x [...] zł). W tej sytuacji, w świetle powołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzasadniona jest decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nakładająca na dłużnika alimentacyjnego tj. na skarżącego A. K. obowiązek zwrotu – organowi właściwemu wierzyciela – należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej tj. w kwocie [...]zł, łącznie z ustawowymi odsetkami. Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z tego względu organ zobowiązany był wydać zaskarżoną decyzję. Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącego, to jednak nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Okoliczności, które wskazuje skarżący nie mają bowiem znaczenia przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, natomiast mogą one stanowić podstawę do umorzenia całości lub części należności, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia jej na raty w odrębnym postępowaniu, które skarżący ma prawo zainicjować składając stosowny wniosek (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy). Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło