II SA/Lu 681/15
WyrokWSA w Lublinie2016-01-20
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maria Wieczorek - Zalewska, Joanna Cylc - Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zobowiązać dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo jego trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej?Ratio decidendi
Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter bezwzględny i nakłada na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu organowi wypłaconych za niego świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jego sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej. Trudna sytuacja życiowa dłużnika może stanowić podstawę do umorzenia należności, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia jej na raty w odrębnym postępowaniu, a nie do uwzględnienia skargi na decyzję o zwrocie świadczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która uchylała wcześniejszą decyzję o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zobowiązywała A. K. do zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami. A. K. w skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną, która uniemożliwia mu zwrot wskazanej kwoty. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...]., Nr [...] uchylającą w całości decyzję z dnia [...] Nr [...] orzekającą o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na osobę uprawnioną M. K. w okresie świadczeniowym trwającym od dnia 1 października 2012r. do dnia 30 września 2013r. w wysokości [...] zł i zobowiązującą A. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, wynoszącymi na dzień wydania decyzji [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]., Nr [...] zobowiązał A. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych M. K. w okresie świadczeniowym od dnia 1 października 2012r. do dnia 30 września 2013r. w wysokości [...] zł wraz ustawowymi odsetkami.
Z uwagi na to, że następnie decyzją z dnia [...]., Nr [...] organ uznał świadczenia za okres od 1 czerwca 2013r. do dnia 30 września 2013r. w łącznej wysokości [...] zł za świadczenia nienależnie pobrane, organ wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a następnie wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. orzekł – zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - o zwrocie przez A. K. kwoty [...]zł, tj. z pominięciem wypłaconych świadczeń nienależnie pobranych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia materiału sprawy, w szczególności sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego.
Wyjaśnił, że nie jest w stanie zwrócić wskazanej kwoty, co wielokrotnie podkreślał w pismach kierowanych do organu.
Podniósł, że nie posiada żadnego majątku, jest bardzo chory, od kilku lat oczekuje na przeszczep serca w Ś. Centrum Chorób Serca w Z.. Ze względu na stan zdrowia nie wolno mu wykonywać jakiejkolwiek pracy związanej z wysiłkiem fizycznym, nawet dorywczej, nie ma więc możliwości zarobkowania. Jedynym jego źródłem dochodu jest renta w wysokości [...] zł, która nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W świetle art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 r. ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Orzekający w sprawie organ prawidłowo uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, A. K. był zobowiązany na podstawie ugody sądowej zawartej w dniu 31 sierpnia 2001r. w sprawie V RC 1355/01 przed Sądem Rejonowym L. – Zachód w L. V Wydział Rodzinny i Nieletnich do uiszczania alimentów m.in. na syna M. K. w wysokości [...] zł miesięcznie. Kwota alimentów została podwyższona do kwoty [...]zł miesięcznie wyrokiem tegoż Sądu z dnia 14 czerwca 2005r., sygn. akt V RC 21/05 (k.77 akt admin.), a następnie ugodą z dnia 13 października 2008r., sygn. akt V RC 722/08 do kwoty [...]zł, a następnie na podstawie wyroku z dnia 25 czerwca 2013r., sygn. akt V RC 1359/12 została obniżona do kwoty [...]zł miesięcznie (k.126 akt admin.).
W związku z tym, że skarżący - wbrew nałożonemu obowiązkowi - alimentów na rzecz syna nie uiszczał, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna - Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wydał w dniu 5 listopada 2012 r., Nr [...] decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. K. w wysokości odpowiednio po [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2012r. do dnia 30 września 2013r.
Przyznane świadczenia zostały wypłacone osobie uprawnionej, dlatego decyzją z dnia [...]., Nr [...] organ orzekł o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego tj. A. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na osobę uprawnioną M. K. w okresie świadczeniowym trwającym od dnia 1 października 2012r. do dnia 30 września 2013r. w wysokości [...] zł.
Następnie postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji zostało wznowione z uwagi na to, że ostateczną decyzją z dnia [...]., Nr [...] (k.101 akt admin.) organ uznał za nienależnie pobrane świadczenie wypłacone M. K. w okresie od 1 czerwca 2013r. do 30 września 2013r. w wysokości [...] zł.
W związku z powyższym, syn skarżącego otrzymał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. w wysokości łącznie [...] zł (5040 zł – [...] zł).
W tej sytuacji, w świetle powołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzasadniona jest decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nakładająca na dłużnika alimentacyjnego tj. na skarżącego A. K. obowiązek zwrotu – organowi właściwemu wierzyciela – należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej tj. w kwocie [...]zł, łącznie z ustawowymi odsetkami.
Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Z tego względu organ zobowiązany był wydać zaskarżoną decyzję.
Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącego, to jednak nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Okoliczności, które wskazuje skarżący nie mają bowiem znaczenia przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, natomiast mogą one stanowić podstawę do umorzenia całości lub części należności, odroczenia terminu płatności lub o rozłożenia jej na raty w odrębnym postępowaniu, które skarżący ma prawo zainicjować składając stosowny wniosek (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy).
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło