II SA/Lu 682/15
WyrokWSA w Lublinie2016-01-20
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maria Wieczorek - Zalewska, Joanna Cylc - Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydać decyzję o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jego sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej?Ratio decidendi
Przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter bezwzględny i nakłada na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu organowi wypłaconych za niego świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jego sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej. Okoliczności te mogą być podstawą do umorzenia należności, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia jej na raty w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz syna skarżącego w okresie od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną, która uniemożliwia mu zwrot wskazanej kwoty. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, a sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...]., Nr [...] uchylającą w całości decyzję z dnia [...]., Nr [...] orzekająca o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na osobę uprawnioną R. K. w okresie świadczeniowym trwającym od dnia 1 października 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013r. w wysokości [...] zł i zobowiązującą A. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, wynoszącymi na dzień wydania decyzji [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]., Nr [...] zobowiązał A. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych R. K. w okresie świadczeniowym od dnia 1 października 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013r. w wysokości [...] zł wraz ustawowymi odsetkami.
Z uwagi na to, że następnie decyzją z dnia [...]., Nr [...] organ uznał świadczenia za okres od 1 czerwca 2013r. do dnia 31 sierpnia 2013r. w łącznej wysokości [...] zł za świadczenia nienależnie pobrane, organ wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a następnie wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] orzekł – zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - o zwrocie przez A. K. kwoty [...]zł, tj. z pominięciem wypłaconych świadczeń nienależnie pobranych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia materiału sprawy, w szczególności sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego.
Wyjaśnił, że nie jest w stanie zwrócić wskazanej kwoty, co wielokrotnie podkreślał w pismach kierowanych do organu.
Podniósł, że nie posiada żadnego majątku, jest bardzo chory, od kilku lat oczekuje na przeszczep serca w Ś. Centrum Chorób Serca w Z.. Ze względu na stan zdrowia nie wolno mu wykonywać jakiejkolwiek pracy związanej z wysiłkiem fizycznym, nawet dorywczej, nie ma więc możliwości zarobkowania. Jedynym jego źródłem dochodu jest renta w wysokości [...] zł, która nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W świetle art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 r. ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Orzekający w sprawie organ prawidłowo uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, A. K. był zobowiązany na podstawie ugody sądowej zawartej w dniu 31 sierpnia 2001r. w sprawie V RC 1355/01 przed Sądem Rejonowym L. – Zachód w L. V Wydział Rodzinny i Nieletnich do uiszczania alimentów m.in. na syna R. K. w wysokości [...] zł miesięcznie. Kwota alimentów została podwyższona do kwoty [...]zł miesięcznie wyrokiem tegoż Sądu z dnia 14 czerwca 2005r., sygn. akt V RC 21/05 (k.77 akt admin.), a następnie ugodą z dnia 13 października 2008r., sygn. akt V RC 722/08 do kwoty [...]zł, a następnie na podstawie wyroku z dnia 25 czerwca 2013r., sygn. akt V RC 1359/12 została obniżona do kwoty [...]zł miesięcznie (k.126 akt admin.).
W związku z tym, że skarżący - wbrew nałożonemu obowiązkowi - alimentów na rzecz syna nie uiszczał, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna - Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wydał w dniu [...] r., Nr [...] decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. K. w wysokości odpowiednio po [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2012r. do dnia 30 września 2013r.
Decyzja ta została następnie od dnia 1 września 2013r. uchylona decyzją z dnia 31 stycznia 2014r., Nr [...] (k.88 akt admin.)
Przyznane świadczenia zostały wypłacone osobie uprawnionej, dlatego decyzją z dnia 18 lutego 2014r., Nr [...] (k.93 akt admin) organ orzekł o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego tj. A. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na osobę uprawnioną R. K. w okresie świadczeniowym trwającym od dnia 1 października 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013r. w wysokości [...] zł.
Następnie postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji zostało wznowione z uwagi na to, że ostateczną decyzją z dnia [...]., Nr [...] (k.102 akt admin.) organ uznał za nienależnie pobrane świadczenie wypłacone R. K. w okresie od 1 czerwca 2013r. do 31 sierpnia 2013r. w wysokości [...] zł.
W związku z powyższym, syn skarżącego otrzymał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2012r. do 31 sierpnia 2013r. w wysokości łącznie [...] zł (4620 zł – [...] zł).
W tej sytuacji, w świetle powołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzasadniona jest decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nakładająca na dłużnika alimentacyjnego tj. na skarżącego A. K. obowiązek zwrotu – organowi właściwemu wierzyciela – należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej tj. w kwocie [...]zł, łącznie z ustawowymi odsetkami.
Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Z tego względu organ zobowiązany był wydać zaskarżoną decyzję.
Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącego, to jednak nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Okoliczności, które wskazuje skarżący nie mają bowiem znaczenia przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, natomiast mogą one stanowić podstawę do umorzenia całości lub części należności, odroczenia terminu płatności lub o rozłożenia jej na raty w odrębnym postępowaniu, które skarżący ma prawo zainicjować składając stosowny wniosek (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy).
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło