II SA/Lu 683/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-11-06

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Dudek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie kosztów sądowych w kwocie 200 zł (wpis od skargi) oraz innych kosztów postępowania, które nie przekroczą 100 zł, doprowadziłoby do uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Sąd oparł się na analizie dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, które uznał za wystarczające do pokrycia tych kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą scalania gruntów. Wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw, ograniczając wniosek do żądania zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. N. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie scalania gruntów w zakresie wniosku P. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić P. N. przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał P. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący zmodyfikował wniosek o przyznanie prawa pomocy, rezygnując z żądania ustanowienia adwokata i ograniczając wniosek do żądania zwolnienia go od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 3 października 2013 r. utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym, poniesienie przez nią choćby części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Instytucja prawa pomocy obwarowana jest przesłanką braku realnej możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i może być stosowana w okolicznościach nadzwyczajnych, skrajnie trudnych. Przedstawione przez skarżącego oświadczenia oraz dokumenty źródłowe na okoliczność jego sytuacji majątkowej nie pozwalają na przyjęcie, że wykazał on istnienie przesłanek określonych w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi bowiem [...] zł brutto ([...] zł netto) bez uwzględnienia dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Biorąc pod uwagę wysokość dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, na które składa się otrzymywane przez skarżącego wynagrodzenie za pracę, emerytura ojca oraz dochód z gospodarstwa rolnego, a także okoliczność, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz uwzględniając wykazane przez skarżącego koszty utrzymania koniecznego dla niego i jego ojca oraz koszty ich miesięcznego wyżywienia, brak jest podstaw do uznania, że uiszczenie przez skarżącego kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w wysokości 200 złotych oraz innych kosztów postępowania, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych, prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego ojca. Z tych względów należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło