II SA/Lu 688/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Drwal asesor WSA, Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. H., M. H., I. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wyłączenia z użytkowania lokali mieszkalnych oraz wykonania określonych czynności oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...] nakazującą współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul. T.: M.H., M.H., I.W. wyłączenie w terminie do 31 maja 2003 r. z użytkowania lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. T. oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń w budynku wynikających z zaleceń opracowanej ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o ekspertyzę techniczną, sporządzoną przez biegłego, z której wynika, że przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym, a ze względu na przedawaryjny stan konstrukcji dalsze użytkowanie lokali mieszkalnych nr [...], [...] i [...] stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i mienia mieszkańców. Organy nadzoru budowlanego jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, obligujący w takiej sytuacji do nakazania wszystkim współwłaścicielom budynku opróżnienia zagrożonych lokali. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia odpowiedzialności dysponenta lokali za istniejący stan techniczny budynku nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcia sprawy. Skargę do sądu administracyjnego wniosła M.H., działająca w imieniu wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a także prawa materialnego, w szczególności art. 66-68 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca podniosła, że właściciele przedmiotowego budynku nie ponoszą odpowiedzialności za jego zły stan, ponieważ od 1977 r. zarząd nad nim sprawuje Zarząd Nieruchomości Komunalnych, a więc do niego powinna być kierowana zaskarżona decyzja. W ocenie skarżącej, z uwagi na stwierdzony w ekspertyzie technicznej zły stan podstawowych elementów konstrukcyjnych budynku oraz jego zużycie przekraczające dopuszczalne normy organ administracyjny powinien – na podstawie § 92 ust. 1 pkt 6 i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm./ - nakazać rozbiórkę całego budynku. Ponadto skarżąca ogólnie zarzuciła organom administracyjnym instrumentalne korzystanie z prawa oraz nieuprawnione ingerowanie w chronioną sferę praw konstytucyjnych obywateli. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, że decyzja z dnia [...]listopada 1977 r. orzekająca o przejęciu z dniem 1 grudnia 1977 r. w zarząd państwowy budynek przy ul. T. i przekazaniu wykonywania tego zarządu Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych wygasła z mocy prawa. Obecnie Zarząd Nieruchomości Komunalnych sprawuje zarząd nad budynkiem na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecania, a więc nakaz wyłączenia wskazanych lokali z użytkowania należało skierować przeciwko właścicielom budynku. Odnosząc się do wniosku skarżącej o wydanie nakazu rozbiórki organ wyjaśnił, że na podstawie art. 67 prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może orzec rozbiórkę obiektu budowlanego jedynie wówczas, gdy znajduje się on w nieodwracalnie złym stanie technicznym i tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, które w rozpatrywanej sprawie nie występują. Natomiast w świetle art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego organem właściwym do wydania pozwolenia na rozbiórkę jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ nakłada na właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym /art. 61 ustawy/. Dla zapewnienia respektowania tego obowiązku, ustawodawca w art. 83 ustawy upoważnia właściwy organ nadzoru budowlanego do podejmowania względem właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych odpowiednich decyzji. W świetle art. 68 prawa budowlanego, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Adresatami takiej decyzji są wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektu budowlanego. Przepis enumeratywnie wymienia działania, jakie organ w przypadku stwierdzenia zagrożenia zawaleniem budynku bądź jego części, obowiązany jest podjąć. W rozpatrywanej sprawie, w wyniku przeprowadzonych oględzin budynku przy ul. T., będącego własnością skarżących zostało stwierdzone, że jest on w złym stanie technicznym, a z ekspertyzy sporządzonej przez biegłego wynika, że stan lokali nr [...], [...] i [...] zagraża bezpośrednio bezpieczeństwu życia i mienia mieszkańców. Skarżący nie kwestionują złego stanu technicznego obiektu. W tej sytuacji, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był zatem w świetle art. 68 powołanej ustawy do nakazania wszystkim współwłaścicielom przedmiotowego budynku do wyłączenia z użytkowania tych lokali, którym dalsze użytkowanie grozi zawaleniem. Podnoszona przez skarżących okoliczność, że cały przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym uzasadniającym jego rozbiórkę nie podważa trafności rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Decyzja ta zobowiązała jedynie właścicieli do wyłączenia z użytkowania i wykonania doraźnych zabezpieczeń tych części budynku, które grożą zawaleniem. Wydanie takiej decyzji nie stoi na przeszkodzie, by skarżący wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji uprawniającej ich do rozbiórki całego budynku mieszkalnego. Rozbiórka obiektu budowlanego jest jednym z rodzajów robót budowlanych i jako taka, zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, wymaga wydania pozwolenia na rozbiórkę. Do wydania takiego pozwolenia nie są uprawnione organy prowadzące postępowanie w rozpatrywanej sprawie, a właściwe są organy administracji architektoniczno-budowlanej. Mając powyższe na uwadze należało uznać zaskarżoną decyzję za nie naruszającą prawa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.