II SA/Lu 689/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 16 września 2009 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku F. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 19 sierpnia 2009 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 12 maja 2008 r. przyznającej F. K. uprawnienia kombatanckie. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, że decyzją z dnia 12 maja 2008 r. przyznano F. K. uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w organizacji niepodległościowej w okresie od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r. na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Pismem z dnia 20 lipca 2009 r., sprecyzowanym w piśmie z dnia 11 sierpnia 2009 r., F. K. zwrócił się o zmianę tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2009 r. organ odmówił zmiany powyższej decyzji, wskazując, iż wbrew twierdzeniom strony nie jest pomyłką uznanie, ze organizacja niepodległościowa, w której działał wnioskodawca, istniała do sierpnia 1953 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że po tej dacie działania osób będących członkami omawianej organizacji ograniczały się wyłącznie do kontaktów towarzyskich (korespondencji listowej), a Urząd Bezpieczeństwa rozbił organizację w listopadzie 1955 r. ze względu na możliwą reaktywację. Organ prowadząc postępowanie administracyjne w tej sprawie nie jest związany oświadczeniami innych organów, tak więc lakoniczny zapis w piśmie IPN z dnia 29 kwietnia 2009 r., iż wnioskodawca – według zapisów ewidencyjnych – był członkiem przedmiotowej organizacji do dnia 16 listopada 1955 r., kiedy to został aresztowany, nie dawał podstawy do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie tej sprawy złożył w dniu 31 sierpnia 2009 r. F. K., domagając się uchylenia decyzji z dnia 19 sierpnia 2009 r. i przyznania mu uprawnień kombatanckich w okresie od lutego 1952 r. do dnia 15 listopada 1955 r. Utrzymując w mocy decyzję własną z dnia 19 sierpnia 2009 r. Kierownik Urzędu podniósł, że w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich orzeka Kierownik Urzędu na podstawie udokumentowanego wniosku osoby zainteresowanej oraz rekomendacji właściwego stowarzyszenia kombatanckiego. Zdaniem organu, strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności lub dowodów, które dawałyby podstawę do zmiany decyzji z dnia 12 maja 2008 r. W tej sytuacji należało uznać, iż strona wnosi o odmienną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co nie może zostać zakwalifikowane jako ważny interes strony. Tym samym brak było podstaw do zmiany decyzji wskazanej wyżej decyzji ostatecznej, poprzez rozszerzenie przyznanych F. K. uprawnień kombatanckich. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył F. K., nie precyzując jej żądania, a wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi opisał szczegółowo przebieg swojej działalności w młodzieżowej organizacji niepodległościowej "Młoda Gwardia". Skarżący podniósł, iż w okresie działania tej organizacji w Polsce panował terror i represje wobec osób mówiących i myślących inaczej niż władza ludowa. Podkreślił, iż w sierpniu 1953 r. wszyscy członkowie omawianej organizacji ustalili, iż w przypadku wykrycia organizacji będą zeznawać, iż działała ona od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r., podczas, gdy faktycznie działała ona nadal, "tylko wyciszona," do listopada 1955 r., to jest do czasu jej wykrycia przez Urząd Bezpieczeństwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte w trybie art. 155 k.p.a., na wniosek skarżącego F. K. o zmianę ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 maja 2008 r. Zgodnie z art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W takich przypadkach właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej. W wypadku, gdy organ uzna za bezzasadne żądanie strony uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wówczas jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające organowi uchylenie lub zmianę własnej decyzji ostatecznej z dnia 12 maja 2008 r. Skarżący domagał się zmiany – w trybie art. 155 k.p.a. – decyzji przyznającej mu uprawnienia kombatanckie w okresie od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r., poprzez rozszerzenie okresu działalności kombatanckiej do dnia 16 listopada 1955 r. Wydając tę decyzję organ stwierdził, że w okresie od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r. skarżący prowadził działalność w organizacji niepodległościowej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa". Przepis ten stanowi, iż za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że F. K. wraz z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 12 maja 2008 r. złożył dwa dokumenty: pismo Powiatowego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Ł. z dnia 26 października 1955 r. nazwane "planem agenturalno – operacyjnych przedsięwzięć na C. M. i K. F." oraz pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 29 kwietnia 2009 r. skierowane do skarżącego. Ponadto do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 31 sierpnia 2009 r. dołączył kopię nielegalnej ulotki, którą wiosną 1956 r. udało mu się znaleźć i ukryć. Prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, iż dokumenty te nie dają podstaw do zmiany decyzji z dnia 12 maja 2008 r. i przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy, w okresie od lutego 1952 r. do 16 listopada 1956 r., jak tego domagał się skarżący. Pierwszy ze wskazanych wyżej dowodów był przedmiotem oceny Kierownika Urzędu w postępowaniu zakończonym wydaniem opisanej decyzji z dnia 12 maja 2008 r. (k.8-9 akt adm.), a więc nie mógł wnieść nic nowego do sprawy. Pozostałe dokumenty, to jest pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 29 kwietnia 2009 r. skierowane do skarżącego oraz kopia nielegalnej ulotki ze stycznia 1956 r. stanowiły nowe dowody, nieznane do tej pory organowi administracji. Kierownik Urzędu w sposób wszechstronny i wyczerpujący wyjaśnił i ocenił pozostałe przedstawione przez skarżącego dowody, wskazując, że potwierdzają one fakt prowadzenia działalności, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy, w okresie od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r., a nie pozwalają stwierdzić, że działalność tą skarżący prowadził również w późniejszym okresie, to jest do listopada 1955 r. Organ orzekający w sprawie zasadnie zwrócił uwagę, iż z akt Urzędu Bezpieczeństwa, które skarżący pozyskał za pośrednictwem Instytutu Pamięci Narodowej i które złożył wraz z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w dniu 10 marca 2008 r., wynika, że działalność będąca podstawą do przyznania mu uprawnień kombatanckich była prowadzona w okres od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r. Okolicznością bezsporną jest bowiem, iż w sierpniu 1953 r. jeden z przywódców organizacji – S. C. rozpoczął naukę w Technikum Budowy Okrętów w G. W związku z tym, jak wynika z życiorysu sporządzonego własnoręcznie przez skarżącego, sztab organizacji postanowił zawiesić działalność organizacji od sierpnia 1953 r. na czas nieoznaczony (k.22 akt adm.). Od tego momentu osoby działające ze sobą w organizacji, w tym również skarżący, utrzymywały ze sobą kontakt korespondencyjny. Uniemożliwiało to prowadzenie działalności przez członków organizacji, której współzałożycielem był skarżący. W związku z tym, na co wyraźnie wskazywał skarżący, zamiarem skarżącego było doprowadzenie do reaktywacji będącej w zawieszeniu organizacji niepodległościowej w październiku 1955 r., co nie powiodło się, wskutek działań funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Ubocznie jedynie podkreślić należy, iż w postępowaniu przed Kierownikiem Urzędu zakończonym wydaniem wskazanej wyżej decyzji ostatecznej z dnia 12 maja 2008 r. skarżący wyraźnie wskazywał, iż przynależał do młodzieżowej organizacji niepodległościowej "Młoda Gwardia" na terenie D. i Ł. od lutego 1952 r. do sierpnia 1953 r. (k. 27 akt adm.). Na obecnym etapie postępowania nie wyjaśnił on w sposób przekonywujący, dlaczego obecnie uważa, że działalność ta była prowadzona w innym okresie. W tej sytuacji prawidłowo organ administracji stwierdził, iż niezasadnym byłoby przyjęcie – wbrew ustaleniom wynikającym z całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy – że skarżący prowadził działalność, o której mowa w powołanym przepisie ustawy od września 1953 r. do listopada 1955 r., to jest poza okresem działalności kombatanckiej, który przyjęto uprzednio za podstawę przyznania mu uprawnień kombatanckich. Organ administracji rozważał także, czy za zmianą lub uchyleniem tej decyzji przemawia słuszny interes skarżącego, który sprowadzałby się do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich na podstawie powołanego art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy w okresie przez niego wskazanym. W ocenie Sądu nie narusza prawa stanowisko organu, który stwierdził, że tak pojmowany interes strony nie może stanowić podstawy zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o art. 155 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do wydania decyzji sprzecznej z powołanym wyżej przepisem ustawy. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Ponownie należy podkreślić, iż skoro na obecnym etapie postępowania nie został udokumentowany fakt prowadzenia przez skarżącego działalności w organizacji niepodległościowej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy, w okresie dłuższym niż przyjęty w decyzji z dnia 12 maja 2008 r., to brak było podstaw do uchylenia lub zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. gdyż prowadziłoby to do naruszenia powołanego przepisu ustawy. Odnosząc się do dokumentacji złożonej przez skarżącego wraz ze skargą należy wyjaśnić, iż większość z tych dokumentów znajduje się już w aktach administracyjnych sprawy i była przedmiotem oceny Kierownika Urzędu w postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie (por. k. 2-5, 30 akt adm.). Również pozostałe dokumenty nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, gdyż dokumenty te, to jest: protokół okazania przedmiotu z dnia 16 listopada 1955 r. (prawie nieczytelny), protokół przesłuchania świadka – T. K. z dnia 19 października 1955 r. oraz protokół rewizji z dnia 16 listopada 1955 r., potwierdzają jedynie bezsporny – w świetle akt sprawy – fakt prowadzenia przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa działań śledczych, zmierzających do uniemożliwienia reaktywacji organizacji niepodległościowej, której członkiem był skarżący. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.