II SA/Lu 690/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka - w zakresie sprzeciwu M. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Lu 690/13 o odmowie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a I. przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. W formularzu wniosku PPF wskazała jedynie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i ma na utrzymaniu roczne dziecko. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że skarżąca – pomimo wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i oświadczeń wskazujących na wysokość i źródło pochodzenia środków finansowych pozwalających jej na ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego – nie wskazała wysokości dochodów i wydatków, wyjaśniła natomiast, że wraz z mężem nigdzie nie pracują i ponoszą bardzo duże wydatki na zakup pampersów, leki, szczepionki, jedzenie oraz opłaty za gaz, wodę i energię elektryczną. Referendarz uznał, że wobec niewykonania wezwania nie jest możliwa ocena jej sytuacji finansowej, a zatem należało odmówić przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia M. S. ponownie wskazała, że oboje z mężem nigdzie nie pracują, mąż podejmuje tylko prace dorywcze, aby pokryć bieżące opłaty, ich sytuacja materialna jest bardzo trudna, dlatego nie stać ich na ustanowienie adwokata. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 P.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem w formularzu wniosku PPF wnosiła zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie adwokata. Należy jednak wskazać, że w świetle art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. – nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżąca jest zatem zwolniona ustawowo z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dlatego w tym zakresie należało umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 2 P.p.s.a. i rozpoznać wyłącznie wniosek o ustanowienie adwokata, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stwierdzić należy, że prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Skarżąca M. S. podnosi, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bowiem nie pracuje, a jej mąż podejmuje jedynie prace dorywcze, z których dochód wystarcza jedynie na pokrycie bieżących wydatków – ma przy tym na utrzymaniu roczne dziecko. Wprawdzie pomimo wezwania skarżąca nie wskazała szczegółowo ani wysokości dochodów ani wydatków, to jednak jej oświadczenie co do sytuacji majątkowej jej rodziny i możliwości płatniczych jest wiarygodne. Z akt sprawy, w szczególności z wywiadu środowiskowego z dnia 27 lutego 2013r. wynika bowiem, że w 2011r. miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę był bardzo niski, a z zaświadczenia lekarskiego również z dnia 27 lutego 2013r. (k.14 akt admin.) wynika, że skarżąca nadal nie posiada środków do życia. W sytuacji występującej w sprawie Sąd stwierdził, że przedstawione przez skarżącą oświadczenie na okoliczność sytuacji majątkowej jej rodziny daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść bez takiego uszczerbku kosztów ustanowienia adwokata, dlatego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.