II SA/Lu 690/13

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. O. M. z dnia 18 lutego 2015 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka postanawia: odmówić adwokatowi E. O. M. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2014 r., przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 8 lipca 2014 r., Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zawiadomiła sąd, że w sprawie niniejszej dla strony skarżącej wyznaczono adwokata E. O. M. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. starszy referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskiem złożonym w dniu 18 lutego 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w postępowaniu zażaleniowym, w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2014 r. odrzucającego skargę kasacyjną. Stwierdzić należy, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem wszelkie wydatki pochodzące z budżetu państwa powinny mieć swoje racjonalne uzasadnienie. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna była niezbędna i czy rzeczywiście została udzielona, bowiem ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, przejmuje na siebie Skarb Państwa. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powyższe odesłanie oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego, zatem konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwane dalej rozporządzeniem. Jedną z reguł, do których odsyła art. 250 p.p.s.a., zawarto w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym unormowaniem, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko faktycznego (rzeczywistego) udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, za czynności podjęte w postępowaniu zażaleniowym można przyznać wynagrodzenie w kwocie 120 zł. Opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia jest czynnością wykonywaną w postępowaniu zażaleniowym, którą sporządza się dla strony i w jej interesie, powinna być więc wniesiona w terminie do wniesienia zażalenia, wynoszącym zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. siedem dni licząc od dnia doręczenia postanowienia. W sytuacji, gdy orzeczenie sądu I instancji jest niekorzystne dla strony skarżącej, którą reprezentuje adwokat ustanowiony w ramach pomocy prawnej, opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia, ma informować mocodawcę o bezzasadności środka zaskarżania. Jeżeli natomiast mocodawca nie zgadza się z opinią, nie zamyka mu drogi do wniesienia zażalenia przez powierzenie sprawy innemu profesjonalnemu pełnomocnikowi. Opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia sporządzona w takiej sytuacji, rzeczywiście chroni interes prawny mocodawcy. Takiej roli nie spełnia natomiast opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia wniesiona po upływie terminu do złożenia zażalenia, bowiem takie działanie nie chroni interesu prawnego skarżącej. W przedmiotowej sprawie przesyłka zawierająca postanowienie sądu z dnia 17 grudnia 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną, była awizowana w dnia 8 i 16 grudnia 2014 r., po czym w dniu 24 grudnia 2014 r. została zwrócona z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skutek doręczenia powstał zatem, stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., z dniem 22 grudnia 2014 r. Tak więc, aby interes prawny skarżącej rzeczywiście był chroniony, opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia winna być wniesiona, w terminie określonym w art. 194 § 2 p.p.s.a., tj. do dnia 29 grudnia 2014 r. Tymczasem opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia została sporządzona w dniu 9 stycznia 2015 r. i przesłana skarżącej w dniu 10 stycznia 2015 r., a więc po upływie określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. siedmiodniowego terminu. Okoliczność, że pełnomocnik otrzymał nieodebraną korespondencję w dniu 5 stycznia 2015 r. nie ma wpływu na liczenie terminów, bowiem profesjonalny pełnomocnik powinien zapewnić taką obsługę prowadzonej przez siebie kancelarii, by nie skutkowało to uszczerbkiem w prawach strony, którą reprezentuje. Mając powyższe na uwadze, nie można uznać nakładu pracy adwokata za nakład niezbędny oraz że udzielona pomoc w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia nosi znamiona pomocy faktycznie udzielonej, chroniącej interes prawny strony skarżącej. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Art. 210. § 1.