II SA/Lu 692/16
WyrokWSA w Lublinie2016-11-15
Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać wydana, jeśli decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, na podstawie której została wydana, została uchylona?Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma charakter subsydiarny wobec decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznacza brak podstawy prawnej do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca kwestionowała m.in. tożsamość wnioskodawcy z beneficjentem decyzji lokalizacyjnej oraz spełnienie przesłanek niezwłoczności zajęcia nieruchomości. Wcześniejszy wyrok WSA w Lublinie (II SA/Lu 691/16) uchylił decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej T. T. kwotę 880 ( osiemset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
Uzasadnienie
Decyzją z [...]. Starosta P. na wniosek P. S.A udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] o pow. [...] ha, położonej w. B.-K., stanowiącej własność T. T., w celu realizacji przez spółkę inwestycji celu publicznego pod nazwą "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji P. - N. (od P. P. do słupa 118) oraz nadal decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 124 ust.1a ustawy z dnia [...]. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U z 2015r. poz. ) w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o której mowa w ust.1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W tym przypadku decyzją z dnia [...]. starosta ograniczył już na podstawie art. 124 ust.1 ustawy sposób korzystania z nieruchomości na realizację wspomnianej inwestycji. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje natomiast prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i umożliwia realizację inwestycji, która jest inwestycją celu publicznego, mającą służyć interesowi społecznemu. Dzięki niej dojdzie do zwiększenia pewności zasilana, poprawy jakości energii oraz zmniejszenia zagrożeniem przeciążenia linii. Budowa linii poprawi także niezawodność sieci przesyłowej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemowych. Organ powtórzył za spółką, że jest ona na mocy decyzji Prezesa Regulacji Energetyki z [...]. operatorem elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego na terenie kraju. Realizacja inwestycji jest wypełnieniem nałożonych na spółkę obowiązków wynikających z ustawy z dnia [...]. prawo energetyczne polegających na dystrybucji energii elektrycznej, odpowiedzialności za ruch sieciowy, zapewnieniu bieżącego i długookresowego bezpieczeństwa funkcjonowania systemu oraz eksploatacji, konserwacji i remontów sieci dystrybucyjnej oraz jej rozbudowie.
Po rozpoznaniu odwołania T. T. właścicielki działki nr [...], Wojewoda podzielając argumentację Starosty [...] utrzymał jego decyzję w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. T. uznała za oczywistą, zgodnie z treścią przepisu art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, możliwość udzielenia podmiotowi, który będzie zakładał urządzenia przesyłowe, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego. Decyzji takiej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Istotne wydaje się więc rozstrzygnięcie wątpliwości co do osoby inwestora, gdyż z przedłożonych materiałów nie wynika tożsamość wnioskodawcy z beneficjentem decyzji lokalizacyjnej. Co więcej, w ocenie skarżącej w omawianych okolicznościach nie doszło do spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wydania decyzji, o której mowa w ust. 1a. Niezwłoczność zajęcia nieruchomości dyktowana jest przy tym intencją uniknięcia sytuacji, w której zwłoka w zajęciu nieruchomości uniemożliwiłaby realizację celu publicznego. Omawiane zezwolenie może być zatem wydane tylko wtedy, gdy bez niezwłocznego rozpoczęcia realizacji celu publicznego cel ten w ogóle nie mógłby być zrealizowany. Za absurdalne i niepoważne uznała jednak skarżąca powoływanie się przez spółkę na termin wykonania nie załączonej umowy w dniu [...] r. w sytuacji, gdy wniosek w niniejszej sprawie wpłynął do organu w dniu [...] r. Niedopuszczalnym jest, aby organ ograniczył stronie konstytucyjnie chronione prawo własności z uwagi na brak profesjonalizmu i zwłokę w wysłaniu wniosku przez dysponującą w porównaniu do strony nieograniczonymi zasobami spółkę energetyczną. W jej ocenie niezrozumiałe jest żądanie wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W świetle samej treści wniosku, a zatem własnych twierdzeń wnioskodawcy, zajęcie działki nie może nastąpić przed dniem [...] r., a więc za ponad pół roku. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby zgodnie z harmonogramem zajęcie nieruchomości nastąpiło np. w listopadzie 2018 r., a więc za ponad trzy lata. W ocenie skarżącej trudno ponadto mówić o wyjątkowo ważnym interesie strony, skoro jak przyznaje wnioskodawca, modernizacja, budowa i eksploatacja sieci przesyłowych są głównym przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a realizacja przedmiotowej inwestycji jest wypełnianiem nałożonych na nią przez ustawodawcę powinności. Jest to interes zwykły, pozbawiony waloru kwalifikowania. Nie sposób jest zatem racjonalnie wykazać istnienie interesu społecznego w niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Zdaniem skarżącej przesłanka interesu społecznego analizowana winna być w kontekście konieczności natychmiastowego zajęcia, a nie w kontekście konieczności realizacji inwestycji. Tymczasem argumentacja wnioskodawcy w zakresie interesu społecznego sprowadza się do wykazania zasadności przeprowadzenia inwestycji, bez względu na termin jej realizacji. W jej mniemaniu organ winien wziąć pod uwagę również nieodwracalność skutków ewentualnego niezwłocznego zajęcia nieruchomości przez wnioskodawcę. Przeprowadzenie prac budowlanych może się wiązać np. z wycinką drzew i krzewów i to w sytuacji, w której zasadność decyzji ograniczającej sposób korzystania nie jest jeszcze tak naprawdę wykazana, ani nawet uprawdopodobniona. Skarżąca wskazała, że wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy nie może stanowić substytutu uzyskania przez wnioskodawcę tytułu prawnego w sytuacji, gdy na chwilę obecną nie ma faktycznej potrzeby fizycznego zajęcia nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 124 ust. 1a ustawy z dnia [...]. o gospodarce nieruchomościami ( DZ. U z 2015r. poz. 1774 ze zmianami ) starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy – w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 kpa lub w przypadku uzasadnionego ważnym interesem gospodarczym. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wydaje się oczywiste, że nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje na subsydiarny charakter decyzji wydanej na podstawie wspomnianego przepisu wobec decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty [...] z [...]. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania przez skarżącą z nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] o pow. [...] ha, położonej w. B.-K. stanowiącej własność T. T. w celu realizacji przez P. D. S.A. z siedzibą w L. na realizację inwestycji celu publicznego pod nazwą "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji P. - N. (od P. P. do słupa 118). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z [...]. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2016r. ( II SA/Lu 691/16 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obie decyzje uchylił. Skoro z treści przywołanego przepisu art. 124 ust.1a ustawy wynika, że decyzja wydana na jego podstawie zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jej uchylenie oznacza brak możliwości wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W tej sytuacji zbędne jest odniesienie się do argumentacji przedstawionej w skardze.
Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Wojewody. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 wspomnianej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt.1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015r. poz. 1800 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło