II SA/Lu 693/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia K. B. na postanowienie Starosty z dnia 10 lipca 2008 r., znak: [...], nakładające na K. B. grzywnę w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym – utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wyjaśniło, że Starosta decyzją z dnia 20 września 2005 r., znak: [...], nałożył na K. B. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, poprzez usunięcie z działki nr ewid. [...], przy ul. S. [...] w P., odpadów, to jest złomu stalowego, metali kolorowych, zużytego sprzętu AGD i TV, komputerów, szkła, zużytych mebli drewnianych i tapicerowanych, zgromadzonych w miejscu do tego nie przeznaczonym i stanowiących uciążliwość dla mieszkańców ul. S. – w terminie do dnia 31 października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 stycznia 2006 r., znak: [...], uchyliło tę decyzję w części dotyczącej daty wykonania obowiązku, określając nowy termin wykonania obowiązku na dzień 15 lutego 2006 r., a w pozostałej części utrzymało w mocy tę decyzję. W dniu 26 maja 2008 r. Starosta skierował do K. B. upomnienie zawierające wezwanie do wykonania wskazanego wyżej obowiązku w terminie 30 dni od dnia doręczenia upomnienia z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu 28 maja 2008 r. W wyniku oględzin przedmiotowej działki przeprowadzonych w dniu 27 czerwca 2008 r. organ pierwszej instancji ustalił, iż obowiązek określony w powołanej decyzji Starosty z dnia 20 września 2005 r. nie został zrealizowany. Na nieruchomości znajdowały się bowiem odpady, w szczególności zużyte pralki, lodówki, kuchenki, rowery, wózki dziecięce, bębny z pralek automatycznych, posegregowane szkło, puszki aluminiowe, złom metalowy, elementy drewniane z rozbiórki mebli, opony, sprzęt gospodarstwa domowego, styropian z demontażu lodówek, grzejniki żeliwne, wanny, tłumiki samochodowe i zlewy. W związku z tym Starosta postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r., znak: [...], nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Kolegium utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazało, że z treści zażalenia K. B. wynika, iż nie kwestionuje on faktu niewykonania obowiązku administracyjnego wynikającego z decyzji z dnia 20 września 2005 r. Nałożenie grzywny na zobowiązanego było uzasadnione ze względu na niewykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wymierzona grzywna w wysokości 2.000 zł, zdaniem Kolegium, nie stanowi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ drugiej instancji podkreślił również, iż na wniosek zobowiązanego wymierzona grzywna – w myśl art. 125 § 1 powołanej ustawy – podlega umorzeniu w przypadku, gdy przed jej uiszczeniem bądź ściągnięciem zostanie wykonany obowiązek określony w tytule wykonawczym. Skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji złożył K. B., wskazując, iż rozstrzygnięcie to jest dla niego bardzo krzywdzące. Nałożona grzywna w kwocie 2.000 zł jest – w ocenie skarżącego – zbyt wysoka, gdyż jego miesięczne dochody wynoszą 500 zł. Kolegium nie wzięło pod uwagę, że sprzęt zgromadzony na działce, na której wykonuje działalność usługową, stanowi jedyne jego źródło dochodu. Skarżący zarzucił również, że do chwili obecnej nie przeprowadzono żadnych badań stwierdzających, iż wykonywana przez niego działalność jest szkodliwa dla środowiska, a mimo to organy administracji wymierzyły mu tak dotkliwą karę finansową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie jego zgodności z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skargi K. B. nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że decyzją z dnia 20 września 2005 r., znak: [...], Starosta nałożył na K. B. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, poprzez usunięcie z działki nr ewid. [...], przy ul. S. [...] w P., odpadów, to jest złomu stalowego, metali kolorowych, zużytego sprzętu AGD i TV, komputerów, szkła, zużytych mebli drewnianych i tapicerowanych, zgromadzonych w miejscu do tego nie przeznaczonym i stanowiących uciążliwość dla mieszkańców ul. S. – w terminie do dnia 31 października 2005 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 stycznia 2006 r., znak: [...], uchyliło tę decyzję w części dotyczącej daty wykonania obowiązku, określając nowy termin wykonania obowiązku na dzień 15 lutego 2006 r., a w pozostałej części utrzymało w mocy tę decyzję. Nie ulega również wątpliwości, iż opisany wyżej obowiązek nie został w całości zrealizowany przez skarżącego. Podczas oględzin działki nr ewid. [...], przy ul. S. [...] w P., przeprowadzonych w dniu 27 czerwca 2008 r., organ pierwszej instancji stwierdził, że na działce tej znajdowały się odpady, takie jak zużyte pralki, lodówki, kuchenki, rowery, wózki dziecięce, bębny z pralek automatycznych, posegregowane szkło, puszki aluminiowe, złom metalowy, elementy drewniane z rozbiórki mebli, opony, sprzęt gospodarstwa domowego, styropian z demontażu lodówek, grzejniki żeliwne, wanny, tłumiki samochodowe i zlewy. Skarżący, obecny w toku tych czynności procesowych, oświadczył, iż decyzja Starosty z dnia 20 września 2005 r., znak: [...], została wykonana częściowo. Również z treści skargi wynika, że obowiązek ten nie został wykonany do chwili obecnej. W świetle przepisu art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 ustawy). Orzeczony opisaną wyżej decyzją wobec K. B. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, poprzez usunięcie z działki nr ewid. [...], przy ul. S. [...] w P., zgromadzonych na niej odpadów, jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym w rozumieniu ustawy, podlegającym egzekucji administracyjnej. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z powołanej decyzji, czyli wierzycielem, jest Starosta (art. 5 § 1 pkt 1 ustawy), który z mocy przepisu art. 20 § 1 pkt 2 ustawy jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Starosta wystosował na podstawie tego przepisu upomnienie, doręczone zobowiązanemu w dniu 28 maja 2008 r. Skarżący nie wykonał jednak dobrowolnie obowiązku. W tej sytuacji Starosta prawidłowo przystąpił do czynności egzekucyjnych, wydając postanowienie z dnia 10 lipca 2008 r., znak: [...], nakładające na K. B. grzywnę w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postanowienie to zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy, to jest wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w wysokości 2.000 zł w terminie do 30 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia z zagrożeniem, że w razie niewykonania tego obowiązku we wskazanym terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Postanowienie – zgodnie z art. 122 § 1 ustawy – zostało doręczone skarżącemu wraz z tytułem wykonawczym z dnia 10 lipca 2008 r. Ponadto, wbrew zarzutom skarżącego, wysokość wymierzonej mu przez organy administracji grzywny została ustalona zgodnie z przepisami ustawy. W myśl art. 121 § 2 ustawy każdorazowo nałożona na osobę fizyczną grzywna nie może przekroczyć 10.000 zł. Ustawodawca określił zatem jedynie górną granicę wysokości grzywny, pozostawiając ustalenie ostatecznej wysokości wymierzonej grzywny do uznania organowi egzekucyjnemu, który w tym zakresie winien się kierować zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka (por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 534). Wysokość nałożonej na skarżącego grzywny, to jest 2.000 zł, nie przekracza maksymalnej wysokości określonej dla tego środka egzekucyjnego w powołanym przepisie, a ponadto – zdaniem Sądu – została ustalona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy. Należy podkreślić, iż jak słusznie wskazał organ drugiej instancji, w razie wykonania przez skarżącego nałożonego na niego obowiązku, to jest usunięcia odpadów znajdujących się na przedmiotowej działce, może on skutecznie uniknąć konieczności uiszczenia wymierzonej grzywny. Na podstawie bowiem art. 125 § 1 ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Podniesione w skardze okoliczności, dotyczące w szczególności nieprzeprowadzenia badań i pomiarów, co do szkodliwości dla środowiska prowadzonej przez skarżącego działalności, a także faktu, iż działalność ta stanowi jedyne jego źródło dochodu nie mogą mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W świetle bowiem art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.