II SA/Lu 695/07

WyrokWSA w Lublinie2007-11-22

Skład orzekający: Maciej Kierek, Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, powinna zostać uchylona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady czynnego udziału stron (art. 10 kpa). Organy nie ustaliły prawidłowo stron postępowania, w szczególności właścicieli sąsiedniej działki, którzy nie mieli możliwości wzięcia udziału w postępowaniu bez swojej winy. Brak czynnego udziału strony stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę, częściowo na działce sąsiedniej (droga gminna), naruszając przepisy dotyczące odległości od granicy i drogi. Skarżący kwestionowali status działki sąsiedniej i wskazywali na możliwość jej odsprzedaży. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi D. i W. małż. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i W. małż. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 lipca 2007 r. , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D. i W. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 maja 2007 r. znak: [...] nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego realizowanego na działkach nr ewid. 331/2 i 335 w Z.W. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że D. i W. K. uzyskali decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 12 marca 2004 r. znak: [...] dopuszczającą realizację budynku gospodarczego na działce nr ewid. 331/2 w Z. W. Według ustaleń pozwolenia, budynek gospodarczy miał być usytuowany za projektowanym budynkiem mieszkalnym w odległości 3,0 m od granicy działki sąsiedniej nr ewid. 334. Inwestorzy odstąpili od warunków pozwolenia realizując przedmiotowy obiekt częściowo na własnej działce nr ewid. 331/2, a częściowo na działce nr ewid. 335, będącej własnością Skarbu Państwa, nad którą zarząd sprawuje Gmina (w rejestrze gruntów działka nr 335 figuruje jako droga gminna). Obiekt usytuowano w odległości 0,83 m od działki nr ewid. 334 . Realizacja obiektu narusza zarówno warunki udzielonego pozwolenia, jak i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące odległości linii zabudowy od drogi oraz granic działek budowlanych. Usytuowanie realizowanego obiektu pozostaje w sprzeczności z treścią decyzji Wójta Gminy z dnia 29 września 2003 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która wyznaczyła nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 8,0 m od istniejącej drogi gruntowej (działka Nr 335). Obiekt narusza swym usytuowaniem także wymogi § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego, zgodnie z art. 36 a ust. 5 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Inwestor nie dopełnił tego obowiązku. Z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, a zatem, w świetle art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, uzasadnione jest orzeczenie nakazu rozbiórki. Dołączona do odwołania umowa dzierżawy z dnia 9 marca 2007 r. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Umowa ta nie upoważnia dzierżawcy do prowadzenia działalności inwestycyjnej na działce nr ewid. 335. Bez znaczenia jest też zarzut, że działka ta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest jedynie jako droga, a nie droga gminna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli D. i W. małżonkowie K., nie precyzując jej żądania, a prosząc o "...zrozumienie sytuacji i cofnięcie decyzji". Podnieśli, że na działce nr ewid. 335 są usytuowane także budynki innych inwestorów i działka ta nie jest drogą gminną w świetle ustaleń planu. Wyjaśnili, że są dzierżawcami części działki nr ewid. 335, a mają zapewnienie Urzędu Gminy o odsprzedaniu im w 2008 roku dzierżawionej obecnie części działki. Skarżący załączyli do skargi umowę dzierżawy z dnia 9 marca 2007 r. oraz korespondencję z Urzędem Gminy dotyczącą statusu działki nr ewid. 335 w świetle treści ewidencji gruntów oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd ma prawo, a także obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, jednakże z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Konstytucyjna zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP) znalazła wyraz w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego i oznacza ona obowiązek działania przez organy zgodnie z normami prawnymi regulującymi procedurę podejmowania decyzji administracyjnej. Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawnych, którym w kodeksie postępowania administracyjnego nadano rangę zasad ogólnych, a w szczególności zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10), zasady wiarygodności działania organu prowadzącego postępowanie (art. 8), zasady udzielania stronom informacji (art. 9) oraz zasady czuwania organu nad przestrzeganiem prawa (art. 7). Przepis art. 10 kpa zobowiązuje organy administracji państwowej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji do umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W świetle art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne. W rozpatrywanej sprawie, organy administracyjne uznały za stronę właścicieli (współwłaścicieli) działki gruntu nr ewid. 334, bezpośrednio graniczącej z działkami nr ewid. 331/2 i 335 na których zrealizowany został przedmiotowy obiekt gospodarczy. Organy przyjęły, iż właścicielami tej działki są I. K. i W. K. zamieszkali w Z. W. Z akt administracyjnych nie wynika na jakich ustaleniach oparły się organy uznając te właśnie osoby za właścicieli działki sąsiedniej, a tym samym za stronę postępowania. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrócona przez pocztę korespondencja adresowana do I. i W. K., opatrzona adnotacją "adresat odmówił przyjęcia". Są to zarówno pisma kierowane do I. i W. K. w toku postępowania przed organami obu instancji, jak i wydane przez te organy decyzje. Zawiadomienie o terminie rozprawy sądowej skierowane do I. K. powróciło z adnotacją poczty, iż mimo dwukrotnego awizowania nie zostały podjęte, a zawiadomienie skierowane do W. K. z adnotacją, że adresat nie żyje. Na rozprawie w dniu 22 listopada skarżący wyjaśnili, że W. K. nie żyje już od ponad 10 lat , a nie posiadają wiedzy, czy I. K. zamieszkuje w Z. W. Z powyższego wynika, że w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału aktualni właściciele działki sąsiedniej. Przyznając przymiot strony właścicielom tej działki organy nie ustaliły do kogo obecnie działka ta należy. Osoby, którym przysługuje przymiot strony nie wiedziały zatem o toczącym się postępowaniu i nie brały bez swej winy w nim udziału. Należy zauważyć, iż ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Starosty z dnia 12 marca 2004 r. znak: [...] udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce Nr 331/2 w Z. W. wynika, że decyzja ta była doręczana H. K. i F. K., a nie I. K. i W. K. Nie branie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi jedną z ustawowych przyczyn wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło