II SA/Lu 695/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor WSA Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Burmistrz W. odmówił J. H. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem S. H.. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka wieku powstania niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z orzeczenia powiatowego Zespołu do Spraw orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] lipca 2018r. wynika natomiast, że niepełnosprawność S. H. istnieje od [...] lutego 1997r. Ponadto wnioskodawca uprawniony jest do specjalnego zasiłku opiekuńczego na mocy decyzji z dnia [...] września 2020 r. na okres zasiłkowy [...]. Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Organ odwoławczy nie zgodził się jednak z oceną, że przesłanką odmowy przyznania świadczenia jest niespełnienie warunku o jakim mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczącej daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz posiadania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Podobnie jak skarżący w odwołaniu, również Kolegium wskazało, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust 1 Konstytucji RP. Wobec utraty konstytucyjności tego przepisu powstanie niepełnosprawności w okresie niewymienionym w art. 17 ust. 1b oświadczeniach rodzinnych nie stanowi przeszkody do uznania spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, od której zaistnienia uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Również fakt uzyskiwania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W niniejszej sprawie wnioskodawca wyraził wolę rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna dokonując wyboru bardziej korzystnego świadczenia. Organ wskazał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie organu I instancji jest jednak poprawne. Strona nie spełnia bowiem przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci związku przyczynowo- skutkowego między absencją zawodową, a sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 19 marca 2021 r. pracownik socjalny ustalił, że S. H. ma [...] lata i jest wdowcem. Jest osobą schorowaną i wymaga pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. Porusza się o lasce z powodu zaawansowanej choroby bioder. Ma jednego syna J., który sprawuje nad nim opiekę. Wnioskodawca pomaga ojcu w niektórych czynnościach dnia codziennego. Zakres opieki sprowadza się do robienia zakupów, przygotowania posiłków i realizacji recept. Strona pomaga w transporcie ojca do lekarza, dba o odpowiednią temperaturę w mieszkaniu (pali w piecu). Jednocześnie pracownik socjalny wskazał, że stan zdrowia S. H. nie wymaga całodobowej opieki bowiem w/w samodzielnie się ubiera i myje, a także podczas lepszego samopoczucia jeździ sam samochodem np. do kościoła. J. H. po opuszczeniu Zakładu Karnego [...] marca 2020 r. sprawuje opiekę nad ojcem i nie podejmuje zatrudnienia. W czasie nieobecności skarżącego w domu opiekę sprawowała jego żona E. H., która od 2014 r. jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jednocześnie pracownik socjalny zauważył, że S. H. ma zapewnioną pomoc w zakresie zakupów, posiłków, dowozu do lekarza, czy realizacji recept. Występują natomiast zaniedbania w zakresie czystości, jest osobą zaniedbaną w zakresie higieny osobistej (ubrania poplamione i nieświeże, w mieszkaniu brudno i panuje nieporządek). Zdaniem organu odwoławczego z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że zakres opieki nie jest aż tak duży, aby całkowicie uniemożliwiał podjęcie pracy, chociażby na część etatu; przy współudziale i zaangażowaniu najbliższych członków rodziny - żony - daje możliwość podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Tym bardziej, że to właśnie bezrobotna żona udzielała pomocy teściowi, gdy jego syn przebywał w zakładzie karnym. Zakres świadczonej ojcu pomocy zawiezienie do lekarza, wykupienie leków, zrobienie zakupów, przygotowanie posiłku nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia. Takie czynności, jak wizyta u lekarza, podanie leków czy przygotowanie posiłku mogą być wykonywane także przez osobę aktywną zawodowo. Jeżeli więc sprawowanie opieki nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym zatrudnieniem to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przesądza o tym, że skala tej niepełnosprawności jest taka, że wymaga od skarżącego całkowitej absencji zawodowej. Odnośnie do wymienianych przez skarżącego czynności, takich jak gotowanie, sprzątanie, zakupy, palenie w piecu, Kolegium stwierdziło, że nie są to czynności związane wyłącznie z opieką skarżącego nad niepełnosprawnym ojcem, skoro wnioskodawca musi również sobie przygotować posiłek, zrobić zakupy dla wszystkich domowników i ogrzać cały domu. Organ podkreślił, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie oznacza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zakres koniecznej opieki nad osobą niepełnosprawną, mógł się zmienić. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. H. za niezasadne uznał założenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że dla przyjęcia, iż opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach wyłącznie innych czynności, niż czynności związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków, sprzątanie domu, czy zakupy są czynnościami dnia codziennego. Pomoc ww. można traktować, jako czynność dnia codziennego, ale dotyczącą codzienności opiekunów osób niepełnosprawnych, które to czynności w połączeniu z czynnościami dotyczącymi zajmowania się domem, mogą wypełniać cały dzień. Z okoliczności sprawy wynika, że opieka nad ojcem zajmuje skarżącemu znaczną część dnia. Organ odwoławczy nie wziął również pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co w niniejszej sprawie zachodzi. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę. Powołując się na orzecznictwo skarżący przekonywał, że konieczność sprawowania nad ojcem codziennej opieki w godzinach od 8 do 17 poprzez faktyczne "prowadzenie domu" - sprzątanie, gotowanie, prawnie, robienie zakupów, dbanie o przyjmowanie leków oraz dowożenie do lekarza, stanowi wykonywanie opieki w sposób stały i trwały. Organy przyznające świadczenie pielęgnacyjne nie są natomiast władne do tworzenia dodatkowych warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zwrócił również uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a ustawy do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a więc z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikowanie. W ocenie skarżącego prawidłowe odczytanie treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadzi do wniosku, że opiekując się niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafne jest stanowisko Kolegium uznające za błędne stanowisko organu I instancji upatrujące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r. poz. 111 ) z uwagi na powstanie niepełnosprawności ojca skarżącego pod ukończeniu przez niego 18 roku życia lub nie później niż do ukończenia przez niego 25 roku życia w przypadku nauki w szkole lub w szkole wyższej. Jak już wskazał organ odwoławczy, w wyroku z dnia 21 października 2014r. (K 38/13), Trybunał Konstytucyjny uznał, że wspomniany przepis, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji nie znajduje uzasadnienia (tak NSA w wyrokach z dnia 16 kwietnia 2020r. I OSK 1192/19 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16 i 2 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2407/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Równie zasadnie organ odwoławczy zakwestionował stanowisko Burmistrza, według którego odmowę przyznania świadczenia uzasadnia pobieranie przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Rzeczywiście zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "b" ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Bezsporne jest, że decyzją Burmistrza W. z dnia [...] września 2020r. w skarżącemu przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od [...] listopada 2020r. do dnia [...] października 2021r. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem S. H.. Trafnie jednak organ ocenił, że wspomniany przepis powinien być interpretowany z uwzględnieniem treści art. 27 ust. 5 ustawy zgodnie z którym przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. oraz art. 24 ust. 2 ustawy, wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że jakkolwiek niedopuszczalne jest jednoczesne otrzymywanie zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i zasiłku dla opiekuna , to wspomniany przepis nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Warto przy tym wskazać, że dla zagwarantowania wyboru o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. W wyroku z dnia 13 lipca 2018r. ( I OSK 253/18 opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Dla zachowania wymogu wskazanego w art. 27 ust. 5 nie jest zatem wykluczone jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna , czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. Jak zaznaczył NSA wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje wyprowadzana z przepisów art. 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 104 kpa zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) – jedna decyzja" tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość załatwienia rezygnacji z zasiłku w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Najistotniejszą kwestią powinno być jedynie takie załatwienie sprawy, aby zagwarantować stronie wybór świadczenia i jednocześnie nie pozbawić jej należnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki wsparcia. Również w wyroku 14 października 2021r. ( I OSK 504/21 oraz podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA) NSA potwierdził, że nie zachodzi konieczność uprzedniej rezygnacji z przyznanego już świadczenia tj. jeszcze przed rozstrzygnięciem co do drugiego świadczenia objętego zbiegiem o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy. Także w tym wyroku Sąd zaznaczył, że po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z nich. Nie ulega wątpliwości, że skarżący dokonał wyboru, składając wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego deklarację, że rezygnuje z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz wniosek uchylenie na podstawie art. 155 kpa decyzji o jego przyznaniu ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku tj. na dzień 28 lutego 20121r. Wspomniane oświadczenie powinno zatem zobligować organ do rozpatrzenia wniosku zgodnie z intencją skarżącego. Zgodzić należy się również z pozostałą oceną organu odwoławczego, co do spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy przysługuje ono osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2021r. ( I OSK 2859/20 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny ponownie wskazał, powołując się na swoje dotychczasowe orzecznictwo, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki", tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 wynika, iż aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd po raz kolejny podkreślił, że omawiane świadczenie nie jest więc przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i w związku z tym świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu a jako rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na rzeczywistą konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Innymi słowy, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2021r. ( I OSK 351/21, także wyrok NSA z 18 maja 2021r. I OSK 275/21 opubl. w CBOSA ) podkreślił, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem bowiem jest, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z tego powodu skoro w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie, wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej (w kontekście ustalenia zakresu sprawowania rzeczywistej opieki nad taką osobą), to tym samym nie ma podstaw ku temu, aby dla ustalenia charakteru i wymiaru sprawowanej opieki organ miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może zatem wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą. Przeprowadzone postępowanie w sprawie nie daje podstaw do przekonania, że skarżący spełnia warunek o jakim mowa wyżej. Przeprowadzony 19 marca 2021r. wywiad środowiskowy potwierdza, że sprawowana przez niego opieka sprowadza się do wspierana i pomocy ojcu w niektórych czynnościach dnia codziennego głównie przy robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków i wykupowaniu recept. Przygotowuje opał, którym opala dom w którym zamieszkuje razem z ojcem i swoją rodziną. Pracownik socjalny zaznaczył, że stan zdrowia S. H., mimo, iż porusza się za pomocą laski, nie powoduje konieczności sprawowania całodobowej opieki, potrafi sam się ubrać, umyć, zjeść, czasami samodzielnie jeździ samochodem. Również w ocenie sądu wymiar tak sprawowanej opieki nie wklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. Są to zwykle czynności, związane z codziennym funkcjonowaniem rodziny, w razie nieobecności skarżącego taka opiekę zapewnia również jego żona, co wynika z wywiadu. Sąd nie akceptuje stanowiska, że sprzątanie, gotowanie, wykup recept i robienie posiłków dla osób zamieszkujących ten sam budynek i korzystających z tych samych pomieszczeń, przy możliwościach uprawnionego usprawiedliwia przesłankę nie podejmowania zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę. Tego rodzaju czynności powinny być normą w funkcjonowaniu rodziny. Zakres wykonywania opieki czyni natomiast niewiarygodnymi twierdzenia skarżącego, że zajmuje mu ona znaczną cześć dnia. Co więcej, jak wygląda opieka sprawowana przez skarżącego poza wspomnianymi czynnościami obrazuje dalsza treść wywiadu w którym podano, że mieszkanie które zajmuje ojciec jest brudne, on sam jest zaniedbany, ubranie którego używa jest poplamione i nieświeże. Nie bardzo zatem wiadomo o jakim prawidłowo wykonywaniu swoich obowiązków jako opiekuna dowodzi skarżący wnioskując o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że to w związku ze sprawowaną przez skarżącego opieką nad ojcem zrezygnował on czy też nie podejmował zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Uzasadnione jest natomiast przekonanie, że jego brak aktywności zawodowej nie był spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2029r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.