II SA/Lu 697/09

PostanowienieWSA w Lublinie2010-01-19

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna gminy o charakterze oświatowym (szkoła publiczna), która uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Jednostka organizacyjna gminy o charakterze oświatowym, która uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a posiadane środki są przeznaczone na inne, ustawowe cele. W takiej sytuacji, mimo posiadania środków na rachunkach bankowych, jednostka nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, jednostka organizacyjna gminy o charakterze oświatowym, wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, w tym ustanowienie rzecznika patentowego. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a odmówiono ustanowienia rzecznika. Następnie strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych, sytuacja finansowa szkoły uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. S. w L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. w L. z 8 stycznia 2010r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. S. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia : przyznać Z. S. w L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z 28 września 2009r., złożonym na urzędowym formularzu, strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2009r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono m.in., iż strona wykazała zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, jednakże nie uwzględniono wniosku o ustanowienie dla strony rzecznika patentowego z uwagi na treść art. 9 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2001r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49,poz. 509 ze zm.). Strona nie zaskarżyła powyższego postanowienia, natomiast pismem z 19 grudnia 2009r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek ten został potraktowany jako ponowny wniosek o prawo pomocy, w związku z czym w dniu 30 grudnia 2009r. do strony skierowano wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. W zakreślonym terminie strona nadesłała wypełniony formularz domagając się przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Do wniosku strona załączyła zaświadczenie Urzędu Gminy w [...] dotyczące sytuacji finansowej strony skarżącej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane: w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Żądanie strony wniesione na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy z 8 stycznia 2010r. (data nadania w urzędzie pocztowym), dotyczące ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Oceniając zakres żądania wniosku należy mieć jednak na uwadze, że na skutek poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji gdy strona uzyskała prawo pomocy najpierw w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych, zaś w drugim etapie żąda przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (w niniejsze sprawie adwokata), uznać należy, że w istocie strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem do strony skarżącej ubiegającej się obecnie o ustanowienia adwokata a uprzednio zwolnionej od kosztów sądowych (postanowieniem referendarza sądowego z 25 listopada 2009r.), zastosowanie będzie miał przepis art. 246 § 2 pkt 1, dotyczący przyznania osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze aktualną sytuację finansową strony skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 stycznia 2010r. oraz załączonym zaświadczeniu Urzędu Gminy w [...] stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca jest jednostką organizacyjną gminy o charakterze oświatowym (szkołą publiczną), której działalność jest finansowana ze Skarbu Państwa oraz środków własnych samorządu terytorialnego (budżetu gminy). Jak podano w uzasadnieniu wniosku, w budżecie na rok 2009, jak również na rok 2010 nie przewidziano środków finansowych na obsługę prawną, które mogłyby być przeznaczone na koszty postępowania sądowego. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, a wysokość straty za 2009r. wynosi [...] zł. Strona posiada dwa rachunki bankowe, na których znajdują się środki w kwocie [...] zł. Dane te znajdują potwierdzenie w zaświadczeniu Urzędu Gminy w [...] z dnia 5 stycznia 2010r. Stwierdzić należy, że mimo posiadania przez stronę środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nie mogą być wykorzystane na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego, gdyż środki te są przeznaczone na wynagrodzenia pracowników szkoły, jak również składki ZUS i PFRON. Strona nie jest zatem w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia należnego adwokatowi za prowadzenie sprawy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło