II SA/Lu 699/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" nr ‘[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 23 lipca 2007 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), po rozpoznaniu wniosku E. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 24 kwietnia 2007 r., Nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z dnia 27 lipca 2000 r., Nr [...], o pozbawieniu E. C. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, że decyzją ostateczną z dnia 27 lipca 2000 r., Nr [...], pozbawiono E. C. uprawnień kombatanckich, z uwagi na to, że uprawnienia te nabył wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od stycznia 1947 r. do września 1948 r. w ramach pełnionej służby w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Decyzję tę E. C. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 1094/00, skargę w tej sprawie oddalił. Ponownie rozpatrując sprawę, na skutek wniosku strony z dnia 31 grudnia 2002 r. decyzją z dnia 29 maja 2003 r., Nr [...], Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 marca 2003 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia 27 lipca 2000 r. o pozbawieniu E. C. uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, po rozpoznaniu skargi strony, wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Lu 848/03, uchylił powyższą decyzję z dnia 29 maja 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 marca 2003 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skoro pismo wnioskodawcy z dnia 31 grudnia 2002 r. stanowiące polemikę z decyzją Kierownika Urzędu z dnia 27 lipca 2000 r., nie precyzowało trybu procesowego, w jakim zostało wniesione, to przyjęcie przez organ, iż pismo to jest wnioskiem o załatwienie sprawy w trybie art. 154 k.p.a. nastąpiło z naruszeniem art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 oraz art. 154 k.p.a. Sąd zauważył również, iż w toku postępowania administracyjnego strona działała w przekonaniu, że złożone przez nią dokumenty zaginęły, stąd też przedstawiając oświadczenia świadków potwierdzające, iż dokumenty te znajdowały się w aktach oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/2002, strona wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich. Następnie Kierownik Urzędu decyzją z dnia 8 czerwca 2004 r., [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 26 kwietnia 2004 r., [...] o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 428/04, oddalił skargę strony na wskazaną wyżej decyzję z dnia 8 czerwca 2004 r. Pismem z dnia 8 września 2005 r. E. C. zwrócił się o przywrócenie uprawnień kombatanckich, precyzując w piśmie z dnia 20 lutego 2006 r., iż wnosi o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Organ administracji decyzją z dnia 22 marca 2006 r., Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia 28 czerwca 2006 r., Nr [...], odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 lipca 2000 r. W dniu 5 listopada 2006 r. E. C. ponownie wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w omawianej sprawie na podstawie art. 145 §1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. w oparciu nowe, nieznane wcześniej organowi dokumenty, to jest: Zaświadczenie Niepodległościowego Związku Żołnierzy AK z dnia 18 czerwca 2003 r., dyplom uznania z okazji 50-lecia AK z 1992 r. oraz oświadczenia F. S. z 1999 r., J. R. z 2004 r. i J. H. z 1994 r. Kierownik Urzędu decyzją z dnia 24 kwietnia 2007 r. Nr [...], odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. o pozbawieniu wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu decyzją z dnia 23 lipca 2007 r., Nr [...], po rozpoznaniu wniosku E. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy wskazaną decyzję z dnia 24 kwietnia 2007 r. Organ ten wyjaśnił, że dokumenty przedstawione przez stronę jako nowe dowody pochodzą z okresu od 1999 r. do 2004 r., a zatem jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie należy liczyć – zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. – od daty wydania wskazanych wcześniej decyzji. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że termin ten upłynął, co skutkuje koniecznością wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ administracji podkreślił również, iż oświadczenia świadków załączone przez stronę wskazują okoliczności, znane temu organowi od samego początku, które były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie. Okoliczności te były również przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które rozpoznawały tę sprawę wydając wyroki w dniu 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 1094/00 oraz a dniu 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 428/04. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł E. C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko Kierownika Urzędu, iż złożone przez niego dokumenty dotyczące jego działania w Armii Krajowej były znane wcześniej temu organowi. Dokumenty te nie zostały zakwestionowane przez organ we wcześniej wydanych decyzjach, a organ ten nie uzasadnił, którym dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego, naruszając tym samym art. 10 § 1 k.p.a. Kierownik uchybił także – w ocenie strony skarżącej – art. 73 § 1 k.p.a., nie dopuszczając strony do udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił, iż na wadliwość zaskarżonej decyzji wskazuje także fakt, że decyzja dotyczy nie tylko skarżącego, lecz również innej osoby, to jest "J. C.". Zdaniem skarżącego winę za nie dotrzymanie terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania ponosi Kierownik Urzędu, gdyż organ nie ustosunkował się do dokumentów złożonych w Urzędzie we wcześniejszym okresie. Skarżący podkreślił także, iż powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroki sądów administracyjnych nie mogły uwzględniać dokumentów potwierdzających jego działalność w Armii Krajowej, ponieważ dokumentów tych nie było w aktach administracyjnych przekazanych tym sądom. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto postanowieniem z dnia 6 września 2007 r., Nr [...], Kierownik Urzędu sprostował na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji dotyczącą błędnego podania imienia strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego uprawniony jest w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skargi na tę decyzję nie można uznać za zasadną. Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W myśl przepisu art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu. Stosownie do tego przepisu postępowanie wznawia się w szczególności, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Tryb wnoszenia podania oraz termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określony został w art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§2). Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 671). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 19 k.p.a. (wyroki NSA z dnia 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95, niepubl. oraz z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05, LEX nr 275519). Jak wynika z akt sprawy, skarżący E. C. pismem z dnia 5 listopada 2006 r. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozbawienia go uprawnień kombatanckich – na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Pismem z dnia 7 marca 2007 r. do wniosku tego dołączył dokumenty, nieznane do tej pory organowi administracji, w postaci Zaświadczenia Niepodległościowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej z dnia 18 czerwca 2003 r., dyplomu uznania z okazji 50-lecia Armii Krajowej z 1992 r., a także oświadczenia F. S. z dnia 9 lipca 1999 r., J. R. z dnia 3 lipca 2004 r. i J. H. z 12 grudnia 1993 r. Nawet gdyby przyjąć, jak tego chce skarżący, że wskazane wyżej oświadczenia stanowiły nowe dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję, to brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie, z uwagi na uchybienie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Złożone przez skarżącego nowe dokumenty oraz wskazane wyżej oświadczenia pochodzą z lat 1993-2004, a skarżący nie wskazał żadnych okoliczności świadczących, że wniosek o wznowienie postępowania został przez niego złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o tych dowodach. Wskazując jako jedną z podstaw wznowieniowych przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżący nie dochował jednomiesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Termin ten biegnie bowiem od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, zaś ostateczna decyzja Kierownika Urzędu z dnia 28 czerwca 2006 r., Nr [...], odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 lipca 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, została doręczona skarżącemu w dniu 7 lipca 2006 r. (k. 179 akt adm.). Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona mogła bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy nie wynika jednak, by skarżący taki wniosek składał. Prawidłowo zatem zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 24 kwietnia 2007 r. o odmowie wznowienia postępowania, albowiem podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez E. C. do organu administracji publicznej z uchybieniem terminu określonego w powołanym przepisie art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy podkreślić, iż Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).