II SA/Lu 7/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. oddala wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. M.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "organem odwoławczym") z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (zwanego dalej "organem I instancji") z dnia [...], Nr [...] odmawiającą wydania decyzji w przedmiocie stanu wody na gruncie, w tym kierunku jej odpływu z działki nr 850/2 stanowiącej własność E. G. zam. S. położonej w obrębie S. z uwagi na nie stwierdzenie zmian w odpływie wody i szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie to jest działkę nr 846/1 stanowiącą własność M. K. zam. S. Z akt administracyjnych oraz twierdzeń stron postępowania zawartych w pismach procesowych wynika, że działając na wniosek skarżącej, w którym żądała ona zobowiązania J. L. do przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych pomiędzy należącą do niej działką nr 846/1 a działką nr 850/2 w związku z ich naruszeniem polegającym na podtapianiu jej działki wodami opadowymi spływającymi z działki nr 850/2, organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm. – zwanej dalej "ustawą - Prawo wodne") wydał decyzję utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją. Organ I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...], Nr [...] na wstępie podniósł, że na podstawie ewidencji gruntów ustalił, iż stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej jest obecna właścicielka działki nr 850/2 E. G. Ponadto w uzasadnieniu tym wskazano, że w wyniku przeprowadzonej w dnu 5 sierpnia 2008 r. wizji lokalnej, która miała miejsce po intensywnych opadach deszczu nie stwierdzono, aby wody opadowe spływały z działki nr 850/2 na działkę nr 846/1. Ustalono natomiast, że wody opadowe spływają koleinami drogi wjazdowej na działkę nr 850/2 do rowu przydrożnego i na szosę oraz, iż działka skarżącej położona jest niżej od działki nr 850/2, co nie ma jednak wpływu na zalewanie działki skarżącej. Od decyzji powyższej odwołanie wniosła skarżąca. Podniosła w nim, że każdorazowo po opadach deszczu wody opadowe z działki nr 850/2 spływają na jej działkę, która jest położna niżej od działki nr 850/2, co – zdaniem skarżącej – wpływa na naruszenie stosunków wodnych. Skarżąca podniosła także, że droga, po której spływają wody opadowe stanowi jej własność. W odwołaniu zaznaczono, że mimo ugody rozgraniczeniowej oraz oznaczenia przebiegu granic w terenie J. L. budując płot betonowy przy drodze, której koleinami spływają wody opadowe, część bramy oraz przepust wodny zajął, na głębokość 1,30 m, część działki skarżącej. Dlatego żąda ona rozbiórki betonowego płotu, części bramy oraz przepustu wodnego, traktując je, jako samowolę budowlaną. Skarżąca wnosi również o zobowiązanie J. L. do przywrócenia stanu poprzedniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając powyższe odwołanie, po przeprowadzeniu w niniejszej sprawie w dniu [...] rozprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydało zaskarżoną decyzję. Uzasadniając ją organ odwoławczy stwierdził, że analiza treści odwołania i materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, iż właściciel działki nr 850/2 naruszył stosunki wodne na działce nr 846/1 a tym samym, aby decyzja organu I instancji naruszała przepis art. 29 ustawy – Prawo wodne. Przeprowadzona w toku pierwszoinstancyjnego postępowania administracyjnego wizja lokalna jednoznacznie wykazała bowiem, że przyczyna zalegania na działce nr 846/1 wód opadowych nie leży po stronie właściciela działki nr 850/2. Skarżąca nie przedstawiła zaś innych dowodów, które potwierdzałyby to, że w sprawie niniejszej właściciel działki nr 850/2 naruszył stosunki wodne. Na decyzję powyższą skargę wniosła M. K., powtarzając w niej żądania zawarte w odwołaniu oraz uzasadniające je argumenty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podtrzymując swoje stanowisko w sprawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych organu I instancji i organu odwoławczego wynika, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji mimo tego, że wniesione zostało ono po upływie terminu do jego wniesienia a skarżąca nie wnioskowała o przywrócenie tego terminu. Stosownie do unormowania art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 47 § 2 k.p.a., za dzień doręczenia decyzji uważany będzie także dzień, w którym adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób. Skarżąca dwukrotnie odmówiła przyjęcia adresowanej do niej korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji. Po raz pierwszy miało to miejsce w dniu 20 sierpnia 2008 r. (k. 16 akt administracyjnych), a po raz drugi w dniu 27 sierpnia 2008 r. (k. 17 akt administracyjnych). Mając na uwadze te fakty oraz brzmienie art. 47 § 2 k.p.a. stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji rozpoczynał się, zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., w dniu 21 sierpnia 2008 r., a stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. upływał w dniu 3 września 2008 r. Odwołanie zostało zaś wniesione w dniu 17 września 2008 r. (k. 20 akt administracyjnych) a więc 14 dni po upływie terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie wniesione z uchybieniem terminu o przywrócenie którego skarżąca nie wnosiła, stosownie do unormowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażąco naruszył prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99 – Lex nr 48749). Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji która zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. korzysta z ochrony trwałości. Wskazane rażące naruszenia prawa, którym dotknięta jest wydana w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, skutkuje koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd nie uwzględnił wniosku adwokata skarżącej o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego w ramach prawa pomocy, gdyż nie zawierał on oświadczenia, o którym stanowi § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Brak oświadczenia pełnomocnika, o jakim mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na odmowie uwzględnienia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/2005, LEX nr 242945). Stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oznacza, że organ ten ponownie rozpatrzy sprawę. Uwzględni przy tym okoliczność, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co oznacza konieczność rozważenia zastosowania art. 134 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.