II SA/Lu 701/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz Asesor WSA Bogusław, Wiśniewski (spr.), Protokolant ref.stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M.G.-F na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Sygn. akt II SA / Lu 701 / 04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Kierownika Sekcji Świadczeń Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] r znak : [...] w sprawie przyznania M.G.-F zasiłku rodzinnego na syna K.G. w wysokości 43 zł miesięcznie i odmowy przyznania dodatku do powyższego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art.12 ust.1 w związku z art.3 pkt.17 ustawy o z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu , opiekunowi prawnemu dziecka albo faktycznemu dziecka , jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki : nie pozostaje w związku małżeńskim lub ma sądownie orzeczona separację ( panna , kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji lub rozwiedziona ) oraz wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W ocenie Kolegium akta sprawy wskazują , iż odwołująca się pozostaje w związku małżeńskim , co wyklucza możliwość przyznania jej omawianego dodatku .Organ odwoławczy podkreślił , iż strona do dnia 30 kwietnia 2004 r nie pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego , co umożliwiłoby wypłatę dodatku na podstawie art.60 ust.2 powołanej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.G.-F. wskazując na bardzo ciężką sytuacje finansową w jakiej się znajduje wnosiła o przyznanie jej wspomnianego dodatku do zasiłku rodzinnego. Wyjaśniła , iż nie pobierała świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego , gdyż sytuacja finansowa w jakiej się wówczas znajdowała pozwalała na utrzymanie jej i dziecka, dlatego nie starała się o zasiłek z Funduszu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona , jednak z innych przyczyn , niż wskazane w uzasadnieniu skargi , a które sąd może uwzględnić nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz .U Nr 153, poz.1270 ). Stosownie do art.20 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U Nr 228 , poz.2255 ze zmianami ) postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych prowadzi organ właściwy. Oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się oświadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne ( art.3 ust.17 ). Realizują oni zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej ( art.20 ust.1 ). Ustawa nie określa jednak organu odwoławczego w sprawach dotyczących ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz jego dodatków , odsyłając w tej kwestii do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art.32 ). Według art.127 § 2 kpa właściwy do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia , chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Art.17 ust.1 kpa stanowi zaś, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego samorządowe kolegia odwoławcze, chyba , że ustawy szczególne stanowią inaczej. Wprawdzie przepis ten nie przesądza o tym , iż organ wyższego stopnia jest w omawianym przypadku także organem odwoławczym od decyzji wydawanych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawach zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłku , to jednak biorąc pod uwagę , iż kompetencje odwoławcze i kompetencje nadzorcze w tej samej kategorii spraw powinny co do zasady spoczywać właściwość rękach tej samej kategorii organów ( por. postanowienie składu 7 sędziów NSA z dnia 5 marca 2001 r sygn. akt OSA 1/ 2001 OSP 2001 / 7 - 8 / 106 ) uznać należy właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu odwoławczego. Wyłącza ja wskazanie innego właściwego organu na mocy ustaw szczególnych. Taka ustawą jest kodeks postępowania cywilnego, który w art. .4778 § 2 sprawy o zasiłek rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego przekazuje do właściwości sądów rejonowych . Tym samym wyłączona jest w tych sprawach właściwość samorządowych kolegiów odwoławczych. Rozpoznając w tej sytuacji odwołanie , Kolegium, nawet wobec wskazania go w decyzji organu pierwszej instancji jako organu odwoławczego, wydało decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności ( art. 156 § 1 pkt.1 kpa ). Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.