II SA/Lu 701/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent stażysta Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie zanieczyszczenia posesji oddala skargę A. R. pismem z dnia 11 września 2006 r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o interwencję w sprawie zanieczyszczania jej posesji przez właściciela sąsiedniej działki R. W., wskazując, iż na jego działce rosną drzewa i krzewy, których liście zaśmiecają jej posesję. Po zapoznaniu się ze złożonym wnioskiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 października 2006 r. wydanym w oparciu o treść art. 65 § 1 k.p.a. przekazało ww. pismo do rozpatrzenia według właściwości Wójtowi Gminy. Następnie w dniu 21 grudnia 2006 r. A. R. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego kolejne pismo wskazując, iż organ któremu Kolegium przekazało podanie nie podjął żadnych czynności w sprawie. W odpowiedzi na to pismo Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy M. o udzielenie informacji na temat podjętych działań w przedmiocie przekazanego wniosku. W odpowiedzi na wezwanie Wójt Gminy pismem z dnia 13 kwietnia 2007 r. (doręczonym również A. R.) poinformował, że w dniu 15 grudnia 2006 r. pracownik Urzędu Gminy dokonał oględzin posesji R. W., w wyniku których stwierdzono, że posesja jego była uprzątnięta, a opadłe liście z drzew tam rosnących wygrabione. Z oględzin została sporządzona notatka. Organ jednocześnie poinformował, że liście będące przedmiotem skarg pochodzą z rosnących przy drodze gminnej zdrowych drzew, natomiast opadanie liści drzew jest naturalnym corocznym procesem, którego nikt nie jest w stanie powstrzymać. Na powyższe pismo Wójta Gminy z dnia 13 kwietnia 2007 r. A. R. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo nazwane "zażaleniem" podnosząc w nim, że Urząd Gminy lekceważy obywateli i utrudnia im życie, natomiast z zaskarżonego pisma nic konkretnego nie wynika. Obowiązkiem organów gminy jest dbanie o stan drzew rosnących przy drogach gminnych tj. przycinanie ich konarów oraz sprzątanie opadłych liści. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia A. R. stwierdziło niedopuszczalność w/w zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że pismo Wójta Gminy z dnia 13 kwietnia 2007 r. nie jest postanowieniem w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie pismem informującym o stanie sprawy, co wyraźnie jest zaznaczone w jego treści. Nie zawiera ono zatem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje stronie na postanowienie wydane w toku postępowania. Oznacza to, że przepisy k.p.a. nie przewidują instytucji zażalenia na pismo udzielające informacji. Brak w przepisach k.p.a. uprawnienia do złożenia w/w zażalenia uzasadnia zastosowanie art. 134 k.p.a. A. R. zaskarżyła powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze powtórzyła zarzuty zawarte w zażaleniu odnośnie obowiązku pracowników Urzędu Gminy w zakresie utrzymania zieleni (drzew, krzewów) rosnącej przy drogach gminnych w należytym stanie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów (decyzji, postanowień) pod względem ich zgodności z przepisami prawa obowiązującego w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżony akt prawa nie narusza, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Artykuł 141 § 1 k.p.a. stanowi, że "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego. Jest to rozwiązanie procesowe odmienne niż w przypadku odwołania, które co do zasady przysługuje od decyzji wydanych w I instancji. Niedopuszczalność środka odwoławczego, jakim jest zażalenie może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Zażalenie zatem jest niedopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest postanowieniem, na które kodeks przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Przedmiotem zażalenia w przedmiotowej sprawie było nie postanowienie, lecz pismo Wójta Gminy ustosunkowujące się do zarzutów skonkretyzowanych w piśmie skarżącej z dnia 11 września 2006 r. Pismo to zawiera informację o przeprowadzonych oględzinach posesji R. W. jak również o braku podstaw do podjęcia interwencji przez organ administracji publicznej. Z przytoczonych powyżej rozwiązań wynika, że zażalenie nie przysługuje od pism informacyjnych, które nie mają charakteru postanowienia. Ponadto bez znaczenia dla uznania zażalenia za niedopuszczalne są zarzuty w nim podniesione. Dlatego też ocena tych zarzutów przez organ pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Ponadto należy wskazać, iż organ administracji publicznej wydaje postanowienia w sytuacjach przewidzianych w kodeksie i jedynie w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zostało wydane żadne orzeczenie, od którego przysługiwałby środek odwoławczy (poza postanowieniem o przekazaniu wniosku skarżącej w trybie art. 65 § 1 k.p.a.), a wymiana korespondencji miała charakter pozaprocesowy. Organ udzielił odpowiedzi pismem, które ani formalnie, ani materialnie nie przybrało formy postanowienia. Odesłanie zamieszczone w art. 144 k.p.a., zgodnie z którym do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, oznacza, iż przy rozpatrywaniu niedopuszczalnego zażalenia ma zastosowanie art. 134 k.p.a. Nakłada on na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności zażalenia. W przedstawionej sytuacji faktycznej i prawnej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wyczerpujący wskazało przesłanki faktyczne i prawne wydanego aktu, których skarga w sposób skuteczny nie podważyła. Z tych tez względów Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.