II SA/Lu 704/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę, II. przyznaje [...] T. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie F. N. 1 w L. z dnia [...] r., znak: [...] o przyznaniu J. K. zasiłku stałego w kwocie [...]zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2019 r. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Skarżący w okresie od listopada 2013 r. do grudnia 2015 r. posiadał orzeczenie Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w L. o znacznym stopniu niepełnosprawności (wywiad środowiskowy, k. 14 akt admin.) Orzeczeniem z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. zmienił mu stopień niepełnosprawności na lekki (k. 4 akt admin.). Po wyjściu z Zakładu [...], w którym przebywał w okresie od [...] r. do [...] r. (k.5 akt admin.), złożył do Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie Filia nr [...] w L. wniosek z dnia 13 marca 2017 r. o przyznanie mu zasiłku okresowego na potrzeby codzienne, wskazując jednocześnie (k.9), że wniósł odwołanie od orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt - zasiłek okresowy został mu przyznany w wysokości [...] zł (k.33). Wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy L. – [...] w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...] - zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności z dnia [...] r., utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C., zaliczając J. K. do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od 1 stycznia 2016 r. W związku z tym wyrokiem skarżący w dniu 29 marca 2018 r. złożył ustnie wniosek o zasiłek stały (k.30 akt admin.). Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał mu taki zasiłek w wysokości [...] zł począwszy od 1 marca 2018 r. zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", zgodnie z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11.(...). W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnosił, że zasiłek powinien mu być przyznany od 1 stycznia 2016 r., gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego, z tym dniem skarżący został zaliczony do osób posiadających umiarkowany stopień niepełnosprawności. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentacji skarżącego i zaskarżoną decyzją utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył treść art. 37 ust. 1 pkt 1. Ust. 2pkt 1, ust. 3 i art. 6 pkt 1 u.p.s. i wyjaśnił, że skarżący spełnia przestanki przyznania mu zasiłku stałego. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnoprawności, a w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o zasiłek wraz wymaganą dokumentacją, nie posiadał żadnego dochodu. W związku z tym należało przyznać mu zasiłek stały w maksymalnej wysokości [...] zł począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Brak natomiast podstaw prawnych do przyznania mu takiego zasiłku za okres wcześniejszy, poprzedzający złożenie wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarzucał, że w związku z tym, że odwoływał się od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. stwierdzającego lekki stopień niepełnosprawności skarżącego, organ pomocy społecznej powinien zawiesić postępowanie o przyznanie mu zasiłku stałego zgodnie z art. 106 ust. 7 u.p.s., gdyż po wyjściu z Zakładu [...] poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie o tym odwołaniu. W związku z tym, organ powinien także przyznać mu wyrównanie zasiłku stałego za wcześniejszy okres. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia więc zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Rozpatrując skargę w takim zakresie, stwierdzić należy, że podlega ona oddaleniu. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (...), które wynosi obecnie [...] zł (art. 8 ust. 1 u.p.s.). Zasiłek stały ustala się w wysokości - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s.) i niższa niż [...] zł (art. 37 ust. 2 u.p.s.). Skarżący bezspornie spełnia te przesłanki, co nie jest kwestionowane: wyrokiem Sądu Rejonowego L. – [...] w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...] z dnia [...] r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od 1 stycznia 2016 r., a więc jest całkowicie niezdolny do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s. Przepis ten stanowi, że "całkowita niezdolność do pracy" – to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponadto skarżący nie posiada żadnego dochodu. Zasadnie zatem organ wydał decyzję przyznającą mu zasiłek stały w maksymalnej wysokości. Skarżący tego rozstrzygnięcia w istocie nie kwestionuje, lecz domaga się przyznania mu zasiłku za okres wcześniejszy, począwszy od dnia wskazanego w wyroku Sądu Rejonowego L. – [...] w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. jako początek niepełnoprawności w stopniu umiarkowanym tj. od 1 stycznia 2016 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że wskazuje on na sytuację określoną w art. 106 ust. 7- 11 u.p.s., która jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi. Przepis ten stanowi, że w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego: 1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia; 2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego. 8. Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38. 9. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się. 10. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania. 11. W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu". Jak wynika z akt, skarżący nie składał wniosku o zasiłek stały przed dniem 1 stycznia 2016 r., od którego – jego zdaniem – powinien być mu przyznany taki zasiłek, a tylko wtedy mogłaby mieć zastosowanie procedura przewidziana w przytoczonym wyżej przepisie art. 106 ust. 7-11 u.p.s. Skarżący złożył wprawdzie w dniu 13 marca 2017 r. do organu pomocy społecznej wniosek o pomoc, ale we wniosku tym wskazał, że domaga się zasiłku okresowego (k.10, z akt wynika, że taki zasiłek otrzymał). Natomiast wniosek o zasiłek stały złożył dopiero w dniu 29 marca 2018 r., a więc organ zasadnie przyznał mu taki zasiłek od 1 marca 2018 r., zgodnie z art. 37 ust. 3 u.p.s. Przepis art. 106 ust. 7 u.p.s. nie mógł mieć zastosowania, skoro skarżący nie ubiegał się wcześniej o przyznanie zasiłku stałego. W tej sytuacji organ nie miał więc podstaw do zawieszania postępowania, gdyż w świetle art. 106 ust. 7 pkt 1 u.p.s, zawieszeniu podlegałoby tylko postępowanie z wcześniejszego wniosku o zasiłek stały, a takiego wniosku skarżący nie złożył – nie zostało więc w ogóle wszczęte postępowanie, które mogłoby zostać zawieszone. Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).