II SA/Lu 705/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzję z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w której stroną jest H.Z. - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z tytułu działalności w Ruchu Oporu w okresie od listopada 1941 r. do lipca 1944 r. oraz walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od sierpnia 1944 r. do grudnia 1945 r. i od lutego 1946 r. do czerwca 1947 r. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzję z dnia [...] w wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, zaś dnia 24 maja 2005 r. H. Z. wystąpił do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym wniosku skarżący nie wskazał, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego organ orzekający uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Kierownika Urzędu "słuszny interes strony", o którym mowa w art. 154 kpa nie może się sprowadzać do obchodzenia innych przepisów prawa, tj. w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Na poparcie tego twierdzenia przytoczono pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2004 r. sygn. akt SA/Bk 428/04, że nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego danego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Bezsporny jest fakt zatrudnienia skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" cytowanej ustawy "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej", a w myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. W zakresie decyzji podejmowanej w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawodawca nie pozostawił żadnej sfery uznania, bowiem znaczący jest tu tylko i wyłącznie element ze sfery faktu – zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Bez znaczenia jest przy tym funkcja pełniona w UB, bowiem współpraca z organami represji, jakimi były organy Bezpieczeństwa Publicznego, nastawione na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniona negatywnie i bez względu na to, o jakie stanowisko lub charakter zatrudnienia w tym chodzi. Sam udział w strukturach tego aparatu stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia przyznanych uprawnień kombatanckich. Nie jest przy tym konieczna indywidualna ocena czynów konkretnej osoby, bowiem nie chodzi o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, a o pozbawienie przywilejów z uwagi na przynależność do negatywnie ocenionej grupy. Zdaniem organu orzekającego brak jest w aktach sprawy dowodów świadczących o tym, by zachodziły w stosunku do skarżącego przesłanki wynikające z art. 21 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy. Podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z działalnością w Ruchu Oporu są bez znaczenia dla kwestii przywrócenia uprawnień kombatanckich, gdyż fakt zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa skutkuje pozbawieniem tych uprawnień przyznanych z jakichkolwiek tytułów. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych H.Z. podnosi, że czuje się pokrzywdzony. Wskutek tej decyzji zmniejszeniu uległą jego emerytura o 364,03 zł, ponadto zmniejszono mu staż pracy o 4 lata i 7 miesięcy. W uzasadnieniu skargi podnosi, że był osobą represjonowaną przez kierownictwo PUBP [...], oskarżony o kontakty z reakcyjnym podziemiem przebywał w więzieniu. W Urzędzie Bezpieczeństwa nie miał "jasnego przydziału do czasu aresztowania". Skarżącemu nie podobał się styl pracy PUBP w G. i nosił się z zamiarem odejścia z pracy, ale ze względu na dezercję swojego szwagra nie chciał zwrócić na siebie uwagi, by nie posądzono go o spisek w PUBP. Podkreśla, iż całe swoje życie poświęcił dla dobra Polski. W skardze zarzuca, że organ orzekający nie uwzględnił jego wniosku o zamieszczenie w biuletynie "Kombatant" apelu do świadków, którym udzielał pomocy. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie mu zasłużonych dodatków i stażu pracy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne badają, czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa. Zarzuty skargi ograniczają się wyłącznie do polemiki z oceną materiału dowodowego dokonaną w zaskarżonej decyzji, co jednak nie jest jednoznaczne z naruszeniem prawa przez organ administracji. Do niego należy bowiem wyrażona w art. 107 § 3 kpa wyłączna i samodzielna ocena dowodów, a jej ograniczenia należy poszukiwać w konieczności przestrzegania zasad prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Wykazanie ich naruszenia prowadzi w efekcie do podważenia w toku postępowania sądowo-administracyjnego także dokonanej oceny dowodów, co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Tym samym zarzuty skargi są bezzasadne. Co do zarzutu, że mimo wniosku skarżącego organ orzekający nie zamieścił ogłoszenia w biuletynie "Kombatant" stwierdzić należy, że dowód taki jest zbędny. Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych (w tym przede wszystkim dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej) skarżący był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. Nie ma tu także znaczenia podnoszony przez skarżącego fakt, iż "nie miał jasnego przydziału" w tymże PUBP. W myśl przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) – osobom, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów nie przysługują (art. 21 ust. 2 pkt 4). Osoby, które uzyskały zaś uprawnienia kombatanckie zostają ich pozbawione na mocy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" wyżej wymienionej ustawy. W związku z pozbawieniem uprawnień kombatanckich ustawa przewiduje także utratę uprawnień do świadczeń wymienionych w tej ustawie (art. 26). Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że w obszernym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych brak jest dowodów świadczących o tym, by w stosunku do skarżącego miała zastosowanie dyspozycja art. 21 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy stanowiącego, że przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie stosuje się do osoby, która przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał właściwej interpretacji zebranego materiału dowodowego, a wyprowadzone wnioski są poprawne. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w wyroku. jp