II SA/Lu 707/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. F. - przedstawiciela ustawowego M. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Z. F. przedstawiciel ustawowy M. F. w dniu 14 maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku wykryto konflikt krzyżowy tzn. ustalono, że na działki o numerach ewidencyjnych 2/1 i 393, położone w województwie lubelskim, powiat c., gmina W. obręb odpowiednio: K. i Ś. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do ww. gruntów rolnych został złożony przez dwóch producentów rolnych, tj. M. F. i H. Ś. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006. W uzasadnieniu organ wskazał, iż złożone przez Z. F. oświadczenie nie odnosi się bezpośrednio do użytkowania spornych działek, kwestionuje jedynie zgodność z przepisami umowy dzierżawy zawartej pomiędzy A. F., a H. Ś . Również treść oświadczeń świadków S. M. i J. Ś. nie wskazuje, jako użytkownika przedmiotowych gruntów Z. F. Natomiast - jak wskazał organ – H. Ś. złożył oświadczenie, w którym potwierdził, iż w roku 2006 użytkował sporne działki oraz przedstawił oświadczenia czterech świadków na poparcie tego faktu. Ponadto późniejsze oświadczenia świadków M. J., A. K., S. M. i M. M. nie wskazują jako użytkownika działki nr 393 i 2/1 Z. F. Ponadto ze złożonych dokumentów wynika, że Z. F. wypowiedział H. Ś. umowę dzierżawy działek będących przedmiotem sporu z dniem 30 sierpnia 2006 r. Świadczy to o tym, że H. Ś. był w posiadaniu tych gruntów do tego dnia. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. F. W uzasadnieniu wskazał, iż umowa dzierżawy pomiędzy A. F., a H. Ś. jest fikcyjna ponieważ była potrzebna H. Ś. do zakupu ciągnika w pożyczce "Sapart". Odwołujący wskazał, iż H. Ś. wiedział, iż działka nr 2/1 o pow. 1,71 ha była wydzierżawiona L. P., natomiast działka nr 393 o pow. 6,10 ha była wydzierżawiona K. S. Do odwołania strona dołączyła oświadczenia świadków w osobach: A. K., S. M. i M. M. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] W uzasadnieniu organ podtrzymując argumentację organu I instancji wskazał, iż zebrany materiał dowodowy dowiódł, że działalność rolniczą na działkach o numerach ewidencyjnych 393 i 2/1, prowadził w 2006 roku dzierżawca tych działek H. Ś. i to on w tym okresie był posiadaczem tych gruntów. Zarówno twierdzenia odwołującego jak i oświadczenia świadków nie wskazują jako użytkownika działek Z. F. Nie wykluczają one również jako użytkownika ww. gruntów H. Ś., a wręcz przeciwnie. Ich treść wskazuje iż mógł on zasiać część gruntu. Również fakt wypowiedzenia umowy świadczy, iż użytkownikiem działek był H. Ś. Zdaniem organu mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, który stanowi spójną i logiczną całość, zasadne było uznanie, iż Z. F. w roku gospodarczym 2006 był jedynie użytkownikiem działek rolnych o pow. 2,71 ha, a nie jak zadeklarował we wniosku 7,47 ha. Konsekwencją powyższego było wykluczenie z wniosku obszarowego zawyżonej powierzchni i rozpatrzenie wniosku tylko do powierzchni stwierdzonej. Organ powołując się na treść art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, stwierdził, że w sytuacji gdy dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W rozpoznanej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 174,63%, co oznacza, że płatność z tytułu ONW nie mogła zostać przyznana. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złozył Z. F. podnosząc, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu podniósł, iż niesłusznie została przyznana dopłata H..i Ś., który posługiwał się umową dzierżawy, która była sporządzona po to by kupić ciągnik. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wprawdzie przedmiotowa skarga nie zawiera sprecyzowanych zarzutów naruszeń prawa, jednak Sąd rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada z urzędu, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Formalnym warunkiem otrzymania płatności jest złożenie wniosku przez posiadacza danego gospodarstwa rolnego (producenta rolnego) i to wyłącznie na specjalnym urzędowym formularzu, którego wzór zawarty jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.). Osoba ubiegająca się o uzyskanie powyższej płatności zobowiązana jest do złożenia w sekcji VII wniosku oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, obejmującego dokładne określenie ich położenia oraz dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków (wraz z informacją o powierzchni ogólnej oraz powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym). W sekcji VIII wniosku składa się natomiast oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolniczych. Jednocześnie w sekcji IX wnioskodawca składa oświadczenie o znajomości skutków składania fałszywych zeznań oraz znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a także zobowiązuje się do informowania o wszelkich zmianach. Uzyskane w ten sposób dane są podstawą do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania konkretnej kwoty płatności. Podstawowym warunkiem uzyskania wnioskowanych dopłat jest wypełnienie wniosku w sposób prawidłowy pod względem formalnym i zgodnie ze stanem faktycznym. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem M. F. złożonym przez jego przedstawiciela ustawowego Z. F. z dnia 14 maja 2006 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności i zgodności z komputerową bazą danych działek ewidencyjnych ujawnione zostały błędy, które wymagały wyjaśnień wnioskodawcy, ponieważ działki o numerze 2/1 obręb K.i 393 obręb Ś. zostały zgłoszone we wniosku o dopłaty bezpośrednie również przez innego wnioskodawcę – H. Ś. Zdaniem skarżącego Z. F. to on był w 2006 roku posiadaczem i użytkownikiem spornych działek, natomiast H. Ś. nie był użytkownikiem tych gruntów, a umowa ich dzierżawy była nieważna. W związku z powyższym spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do ustalenia kto w roku 2006 był użytkownikiem zgłoszonych we wniosku działek i kto w związku z tym miał prawo taki wniosek złożyć. Wobec powyższego w pełni zasadne było przeprowadzenie postępowania, które pozwoliłoby ustalić, kto faktycznie posiadał sporne grunty rolne, kto prowadził działalność rolniczą, a w konsekwencji czy skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przedmiocie, w którym został złożony wniosek przez więcej niż jeden podmiot. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pozwala, zdaniem Sądu stwierdzić, że ocena i ustalenia organów są prawidłowe. Twierdzenie organu, że skarżący nie prowadził w 2006 roku działalności rolniczej na sporych działkach jest w pełni uprawnione. Zarówno organ odwoławczy, jak również organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przeprowadzone bowiem postępowanie w sposób jednoznaczny i bezsporny wykazało, że działalność rolniczą na działkach ewidencyjnych o numerach 2/1 i 393 w roku 2006 prowadził dzierżawca tych działek H Ś. W pierwszej kolejności należy wskazać, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż właścicielem działek nr 2/1 o pow. 1,71 ha i nr 393 o pow. 6,10 ha była A. F., żona skarżącego Z. F. Umową z dnia 8 grudnia 2000 r. A. F. oddała w dziesięcioletnią dzierżawę K. S. działkę nr 393. Podobnie umową z dnia 19 grudnia 2000 r. wydzierżawiła na ten sam okres czasu L. P. działkę nr 2/1. Następnie umową z dnia 10 sierpnia 2004 r. A. F. oddała w dzierżawę H. Ś. grunt rolny o powierzchni 5 ha składający się z działki 2/1 i części działki 393. Jak wynika z oświadczenia H. Ś. złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w dnia 23 lutego 2007 r., był on użytkownikiem w 2006 r. przedmiotowych działek. Działkę nr 2/1 o areale 1,71 ha obsiał w całości pszenicą, natomiast na działce 393 na powierzchni 3,04 ha zasiał rzepak, który następnie w wyniku wymarznięcia przesiał jęczmieniem na obszarze 0,62 ha. Zaznaczył przy tym, iż nie wiedział, iż działki te zostały wydzierżawione osobom trzecim. Powyższe oświadczenie logiczne i spójne potwierdzają również złożone oświadczenia świadków w osobach: W. K., F. K., M. D. i S. K. Oświadczenie S. K. potwierdza fakt objęcia w posiadanie spornych działek, wskazując, iż w 2004 r. H. Ś. zwrócił się do niego o pomoc w zagospodarowaniu pola które wziął w dzierżawę. Świadek oświadczył, iż osobiście prowadził zabiegi agrotechniczne (talerzowanie) na tych działkach. Natomiast w 2006 osobiście kosił zasiany rzepak. Fakt uprawy ziemi potwierdził również inny świadek F. K. będący użytkownikiem działki sąsiedniej w stosunku do działki nr 393. Wskazał, i potwierdził fakt użytkowania przez H. Ś. omawianych działek, jak również sposób ich wykorzystania. Również M. D. użytkownik działki sąsiadującej z działką nr 2/1 wskazał, iż w 2006 r. była ona użytkowana przez H. Ś., którą obsiał pszenicą. Ponadto z własnych działek widział ciągniki Ś. pracujące na działce nr 393. Ponadto W. K. sołtys wsi K. i jednocześnie użytkownik działek położonych opodal działki nr 393 oświadczył jednoznacznie, iż zna obie działki i potwierdził, iż działka nr 2/1 była obsiana pszenicą, natomiast działka 393 rzepakiem z przesianym jęczmieniem, a użytkownikiem tych działek był H. Ś. Żadna ze wskazanych osób nie wskazała, iż użytkownikiem tych gruntów w 2006 r. był Z. F. Natomiast oświadczenia skarżącego jak również oświadczenia S. M., M. M., A. K., M. J. i J. Ś. (będącego pasierbem skarżącego) nie dają podstaw do przyjęcia, że producentem rolnym w 2006 roku był Z. F. i to on, a nie H. Ś. prowadził działalność rolniczą na spornych działkach. Początkowo osoby te w swoich oświadczeniach wskazywały jedynie na fakt wydzierżawienia spornych działek L. P. i K. S. oraz na to, iż umowa dzierżawy dająca prawo użytkowania działek H. S. była fikcyjna, gdyż została sporządzona na jego prośbę ponieważ potrzebował pola na zaciągnięcie pożyczki z programu "Sapart" na zakup ciągnika. Dopiero dołączone do odwołania kolejne oświadczenia ww. osób wskazują, iż użytkownikiem tych działek był pełnomocnik M. F. – Z. F.. Jednakże zarówno ich treść jak również ich wzajemna relacja nie pozwalają na przyjęcie, iż użytkownikiem działek o zadeklarowanej powierzchni był skarżący. Co istotne w zeznaniach tych przewija się wzmianka, iż H. Ś. mógł obsiać część pola w sytuacji gdy Ś. J. tego nie zrobi. Ponadto oświadczenie M. J. również nie przemawia na korzyść skarżącego. Wynika z niego jedynie, iż kosił zboże na polach położonych w miejscowości K. należące prawdopodobnie go skarżącego, jednakże z powyższego nie można wywieść czy zbiór dotyczył zasiewów na spornych działkach i na jakiej powierzchni był dokonany. Ponadto twierdzeń skarżącego nie mogą potwierdzać złożone przez niego faktury za sprzedane zboże. Na ich podstawie z całą pewnością nie można ustalić zarówno z jakiego okresu zboże pochodzi, jak również z jakiej działki. Podobnie fakt uiszczania podatku rolnego przez M. F. nie ma dla sprawy znaczenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) płatność ONW udziela się producentowi rolnemu który spełnia określone tym przepisem przesłanki. Pojęcie producenta rolnego zostało określone przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). I tak stosownie do art. 3 pkt 3 tej ustawy użyte w ustawie określenie producent rolny oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, lub c) posiadaczem zwierzęcia. Istotne zatem w sprawie jest, czy skarżący posiadał status producenta rolnego, a zatem czy był posiadaczem przedmiotowych działek które wchodziły w skład jego gospodarstwa, a nie fakt uiszczania należności z tytułu podatku rolnego i bycia właścicielem tych działek. Wobec powyższego nie ma podstaw, aby przyjąć, że to M. F. był producentem rolnym, któremu należało przyznać dopłaty. Nadto należy stwierdzić, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organów i nie przedłożył dowodów, które świadczyłyby, że to on był posiadaczem i użytkownikiem spornych gruntów. Nie może bowiem stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu skarżonej decyzji twierdzenie skarżącego, nie poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami. Ponadto co słusznie zauważyły organy obu instancji, iż znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 18 czerwca 2006 r. "wypowiedzenie umowy dzierżawy" wskazuje, iż umowa dzierżawy z dnia 10 sierpnia 2004 r. dająca prawo użytkowania H. Ś. działek nr 2/1 i 393 została rozwiązana z dniem 30 sierpnia 2006 r., co wskazuje, iż przed tą datą grunty te były w posiadaniu H.Ś. W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozpatrując przedmiotową sprawę trafnie ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest większa niż 20 % (w przedmiotowej sprawie różnica ta wynosi 174,63%) i odmówił przyznania przedmiotowej płatności. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wobec powyższego organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, zgodnie z powołanym przepisem, że skoro różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 %, to płatności nie przyznaje się. Ponadto należy podnieść, że składając wniosek o przyznanie płatności do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z kodeksu karnego. W tym zakresie należy podkreślić, że w interesie skarżącego pozostawało dołożenie należytej staranności w kwestii ustalenia stanu posiadania nieruchomości rolnych przed złożeniem wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności w celu uniknięcia uzyskania decyzji odmownej. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji błędnie podał, że do powierzchni zawyżonej zgodnie z przepisami zastosowano sankcje. Z treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika bowiem bezspornie, że sankcja taka nie została w ogóle wymierzona. Błędu tego nie sposób uznać za istotny i mający wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi Z. F. Podlega ona oddaleniu, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).