II SA/Lu 707/13
WyrokWSA w Lublinie2014-03-06
Skład orzekający: Jacek Czaja, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, uznając, że przedłożone przez strony nowe dowody nie mają istotnego znaczenia dla sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie oceniło istotność nowych dowodów przedłożonych przez skarżących w postępowaniu wznowieniowym. Dowody te mogły wskazywać, że działka skarżących nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co podważało podstawę odmowy ustalenia warunków zabudowy. Brak rzetelnej oceny dowodów naruszył przepisy k.p.a. i zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. i M. B. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla swojej działki. Wójt Gminy odmówił, twierdząc, że działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po odmowie uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa do czynnego udziału w sprawie i wadliwą ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. B. i M. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]wydanej w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
We wniosku z dnia 22 lutego 2007 r. J. B. i M. B. zwrócili się do Urzędu Gminy N. o "wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], położonej w N. przy ul. G.".
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] Wójt Gminy N. odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], położonej w miejscowości N. Organ stwierdził, że przedmiotowa działka znajduje się w obszarze, dla którego od dnia 23 marca 1998 r. obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N., wobec czego niemożliwym jest wydanie wnioskowanej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy – jak podkreślił organ – może być bowiem wydana jedynie w odniesieniu do terenów, dla których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
J. B. i M. B. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionowali stanowisko organu I instancji, jakoby działka nr [...], w dniu złożenia przez nich wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]. Odwołujący podnieśli, że twierdzeniu temu przeczą znane organowi dokumenty, zgodnie z którymi część gruntów na terenie gminy N. nie została objęta ustaleniami tego planu. W ocenie J. i M. B. do gruntów tych należy ich działka nr [...], co potwierdza m.in. decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na terenie obejmującym m.in. działkę nr [...], pismo tego organu z dnia [...] lipca 2003 r., postanowienie Marszałka Województwa z dnia [...] listopada 2006 r. oraz w decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium stwierdziło, że nie budzi wątpliwości, iż działka nr [...] jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy N., jako położona w obszarze o symbolu [...] przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działka ta powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Z kolei działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Działka nr [...] o powierzchni 1,25 ha gruntu, w części wynoszącej 0,72 ha, została objęta zmianą przeznaczenia gruntu rolnego na budowlany i w konsekwencji ówczesny właściciel uzyskał pozwolenie na budowę na tym terenie. Ustalenia planu miejscowego przewidywały realizację w obrębie części budowlanej tej działki tylko jednego budynku mieszkalnego, co – zdaniem organu – wyczerpało niejako możliwości inwestycyjne, budowlane i mieszkaniowe. Działka nr [...] o powierzchni 0,20 ha powstała natomiast w wyniku podziału działki nr [...] i jakkolwiek położona jest w obszarze budownictwa mieszkaniowego, wobec ustaleń planu miejscowego nie podlega zabudowie. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że plan miejscowy, dokonując wyłączenia części miejscowości N., nie objął nim działki J. i M. B. W ocenie organu powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w treści zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...], utrzymanych w mocy uchwałą tej Rady z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 143, poz. 3110).
We wniosku z dnia 3 stycznia 2013 r. J. B. i M. B. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wnioskodawcy stwierdzili, że oczekują na przeprowadzenie postępowania administracyjnego z uwzględnieniem prawa stron do czynnego udziału w sprawie tj. z zapewnieniem możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i skorzystaniem z uprawnień do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, a także wnikliwym zbadaniem przez organ odwoławczy dowodów przedłożonych przez strony i dokonaniem ich prawidłowej oceny oraz podjęciem stosownych czynności zobowiązujących Wójta Gminy N. do wyjaśnienia rozbieżności miedzy stanowiskiem prezentowanym przez ten organ, a organami nadzoru w przedmiocie określenia rzeczywistego zakresu uchwały Rady Gminy N. z dnia [...] lipca 2003 r. ustalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy N.
Odnosząc się do powołanej podstawy wznowienia w postaci pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a. wnioskodawcy wyjaśnili, iż dotyczy ona materiału dowodowego, który z uwagi na nieuwzględnienie przez organ I i II instancji uprawnień stron określonych art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł zostać w całości przez strony przywołany. Zdaniem J. i M. B. organ II instancji wydał decyzję w oparciu o wadliwy i niepełny materiał dowodowy, a ponadto nie dokonał właściwej oceny dokumentów załączonych do odwołania, jak również oparł się na swoim postanowieniu z dnia [...] września 2012 r., nr [...], które nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawcy podkreślili, że nie mogli tych nieprawidłowości wykazać w toku postępowania odwoławczego, bowiem organ II instancji nie powiadomił ich o ostatecznym zebraniu materiału dowodowego, nie wydał postanowienia o włączeniu do sprawy akt [...] oraz nie wyznaczył terminu do zapoznania się z zebranymi dokumentami i wypowiedzenia co do ich treści przed wydaniem decyzji. Tymczasem stanowisko organu II instancji – w ocenie stron – budzi zastrzeżenia nawet wobec dowodów, które zostały powołane w odwołaniu, tj. prawomocnych decyzji: Wójta Gminy N., Wojewody [...] i Marszałka Województwa [...] z lat 2006-2007. W orzeczeniach tych stwierdzono bowiem, że działka nr [...] położona w N. nie została objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w dniu [...] lipca 2003 r. Okoliczność tę dodatkowo potwierdza zaświadczenie z dnia [...] września 2002 r., w którym urzędniczka działająca bez upoważnienia Wójta Gminy, przedstawiając stan prawny działki nr [...], odwołała się do uchwały Rady Gminy z dnia [...] grudnia 1981 r., nr [...], a nie do uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...], przywoływanej obecnie przez Wójta Gminy oraz Kolegium.
W ocenie wnioskodawców na podstawie stanowiska prezentowanego przez Urząd Gminy w N. należy stwierdzić, iż działka nr [...] miała powierzchnię 2,7700 ha i oznaczona była na planie symbolem [...]. Z tej powierzchni na mocy uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] wyłączono obszar 0,72 ha, który został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z działki nr [...] powstała działka nr [...] i [...] (podział ten nastąpił w dniu [...] października 1997 r., tj. przed podjęciem ww. uchwały). Działka nr [...] miała powierzchnię 1,250 ha i w jej skład wchodził teren o powierzchni 0,72 ha przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne. W 2000 r. działka [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. 1,050 ha i nr [...] o pow. 0,20 ha. W czasie tego podziału na działce nr [...] znajdował się już dom w stanie surowym, a zatem – zdaniem J. i M. B. – jest oczywistym, że powierzchnia 0,72 ha znajduje się w całości na tej działce i nie obejmuje gruntu działki nr [...]. W konsekwencji działka nr [...], którą wnioskodawcy nabyli w dniu [...] września 2000 r., nie była – w ich ocenie – objęta uchwałą nr [...] i nie dotyczy jej także uchwała nr [...], tym bardziej, że w ewidencji gruntów działka ta figurowała i nadal figuruje jako grunt rolny klasy IV b.
Do powyższego wniosku J. i M. B. załączyli odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] października 2002 r. dotyczący spornej działki nr [...], wypis z ewidencji gruntów z dnia 2 października 2002 r., zaświadczenie Urzędu Gminy N. z dnia [...] września 2002 r., znak: [...], pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] maja 2007 r. oraz kopię załącznika graficznego do uchwały Rady Gminy N. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...].
Na skutek powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. wszczęło postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] odmówiło uchylenia przedmiotowej decyzji ostatecznej.
Kolegium uznało za zasadne twierdzenie J. i M. B., iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dotycząca sytuacji, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ przyznał ponadto, że w zakresie tej przesłanki wnioskodawcy zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 2 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium wskazało, iż powołane przez J. i M. B. dokumenty w większości były znane wnioskodawcom na dłużej niż miesiąc przed wystąpieniem o wznowienie postępowania, a nadto część z nich była znana organowi w chwili wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r. Dowody te – jak stwierdziło Kolegium – nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu nie budzi bowiem wątpliwości, że działka nr [...], jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ([...]), objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy N., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] w sprawie uchwalenia II etapu zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N., które to ustalenia [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. (§ 15 ust. 1 pkt 1). W związku z powyższym organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do objęcia przedmiotowej działki decyzją o warunkach zabudowy, a tym samym nie zachodzą podstawy do uchylenia kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2012 r., bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. i M. B., zarzucili powyższej decyzji rażące naruszenie art. 7, art. 35, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., niewłaściwe zastosowanie art. 10 § 1 k.p.a., wadliwe odwołanie się do przepisu art. 146 § 1 k.p.a. jako podstawy wydanej decyzji, jak również zbyt powierzchowne odwołanie się do podstawy prawnej wznowienia postępowania, przywołanej przez strony, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Właściciele działki nr [...] podnieśli, iż z treści wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu wznowieniowym decyzji wynika, że okoliczności i fakty podniesione we wniosku o wznowienie postępowania nie były wcześniej Kolegium znane. W ocenie J. i M. B. są one natomiast – wbrew stanowisku Kolegium – istotne dla sprawy.
Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy N. nie obejmuje działki nr [...], która powstała w 2000 r. z podziału działki nr [...], wydzielonej z pierwotnej działki nr [...]. Fakt wydzielenia z tej ostatniej działki obszaru o pow. 0,72 ha, przeznaczonego pod zabudowę jednym budynkiem jednorodzinnym nie przesądza – zdaniem stron – o tym, że obszar ten wszedł w skład działki nr [...] o pow. 1,25 ha, w obrębie której na mocy udzielonego pozwolenia na budowę zrealizowano budynek mieszkalny (strony zaznaczyły, że aktualnie toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia [...] września 1999 r. o pozwoleniu na budowę). W ocenie J. i M. B. organ dokonał w tym zakresie nadinterpretacji faktów i w istocie nie ustalił, w obrębie jakich działek znajduje się obecnie przeznaczony pod zabudowę obszar 0,72 ha, pomimo, że strony wnioskowały o przeprowadzenie dowodu w tym zakresie.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzje z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, iż przedłożone przez J. i M. B. dowody, tj. odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] października 2002 r., wypis z rejestru gruntów z dnia [...] października 2002 r., zaświadczenia Urzędu Gminy N. z dnia [...] września 2002 r., znak: [...], pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] maja 2007 r., załącznik do uchwały Rady Gminy w N. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1999 r., nr [...] oraz pismo Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...], nie maja wpływu na treść decyzji ostatecznej organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą natomiast – jak podkreślił organ – stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Zdaniem Kolegium prawidłowe jest stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., iż działka nr [...] (jako zlokalizowana w obszarze o symbolu [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną) jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. (uchwały Rady Gminy N.z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]), utrzymanymi w mocy uchwałą z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...]w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. Przekonanie stron, jakoby działka ta podlegała wyłączeniu z ustaleń tego planu na podstawie zawartych w nim wyłączeń, organ uznał natomiast za błędne. Ponownie wyjaśnił, że na mocy powołanej uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r. wyznaczono w południowo-wschodniej części działki nr [...] działkę budowlaną przeznaczoną na zabudowę jednym budynkiem jednorodzinnym, warunkowaną wyznaczeniem drogi dojazdowej min. 3,5 m do istniejącego siedliska. Wyjaśnienia stron postępowania, jak również dołączone do akt sprawy dowody w postaci pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] oraz mapy projektu podziału działki nr [...] potwierdzają natomiast, że z działki nr [...] powstała działka nr [...] o pow. 1,2500 ha (wybudowano na niej budynek mieszkalny jednorodzinny), która następnie została podzielona na działki: nr [...] o pow. 1,0500 ha i nr [...] o pow. 0,2000 ha. Tak więc działka nr [...] – zdaniem Kolegium – jest co do zasady objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym J. i M. B. zostali poinformowani pismem z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...], podpisanym z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Sekretarza Gminy. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będąc prawem miejscowym, mają – jak podkreślił organ – charakter przepisów prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą ich zmieniać treści niższych rangą pism urzędowych, na które powołują się strony niniejszego postępowania. Kolegium wskazało ponadto, iż nie posiada uprawnień do wyciągania konsekwencji prawnych za ewentualnie niewłaściwe informowanie stron postępowania o stanie prawnym lub faktycznym sprawy, przez poszczególne organy administracji samorządowej lub zatrudnione w nich osoby.
J. B. i M. B. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r., jak również decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2012 r. Skarżący podnieśli, że wszystkie te rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem uprawnień strony do czynnego udziału w sprawie, które to uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa i winno skutkować uchyleniem wskazanych decyzji celem przeprowadzenia rzetelnego i zgodnego z przepisami k.p.a. postępowania administracyjnego przez organ I instancji tj. Wójta Gminy N. i postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, iż stanowiąca ich własność działka nr [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...]. Podkreślili, że okoliczność tę potwierdza szereg orzeczeń wydanych przez różne organy administracji w latach 2006-2007, które to orzeczenia dotychczas funkcjonują w obrocie prawnym. Wskazali, ponadto, że również Wójt Gminy N. w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. powiadomił ich, że działka nr [...] nie będzie objęta planem miejscowym. Stanowisko Wójta w tym zakresie uległo natomiast zmianie dopiero w 2007 r.
Skarżący wskazali ponadto, że organy administracji w niniejszej sprawie skrzętnie omijają przeprowadzenie wnioskowanego przez nich niezbędnego dowodu w celu konkretnego wyznaczenia obszaru o powierzchni 0,72 ha, który na mocy uchwały Rady Gminy N. nr [...] został wydzielony z działki nr [...] jako działka budowlana. Stanowisko organów sprowadza się natomiast do przekonania, że obszar ten "rozrósł się do powierzchni 1,25 ha i jako działka nr [...] uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do treści skargi organ wyjaśnił, że wnioskowany przez strony dowód, polegający na konkretnym określeniu terenu o pow. 0,72 ha wydzielonego z działki nr [...], w celu stwierdzenia, czy teren ten obejmuje działkę nr [...]nie został dopuszczony ponieważ decydującym dowodem w niniejszej sprawie jest dokonana analiza dostarczonych przez organ I instancji rysunków i tekstów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ocena dowodów dołączonych przez strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Na wstępie wskazać należy, że objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu decyzje zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania administracyjnego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast.).
Przepisy art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. enumeratywnie wskazują przyczyny, które obligują do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Do przyczyn tych należy m.in. okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz sytuacja, w której wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Wskazane przyczyny stanowiły właśnie podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie, mającego na celu weryfikację ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r., wydanej w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że w toku kontrolowanego postępowania zwyczajnego, zakończonego powyższą decyzją, J. i M. małż. B. zostali bez swojej winy pozbawienia w nim udziału. Spełnienie powyższej przesłanki nie stanowiło jednak – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego – wystarczającej podstawy, by wzruszyć przedmiotową decyzję ostateczną. Organ ten uznał bowiem, że nie została wypełniona druga z powołanych przez strony przesłanek, dotycząca wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów, istniejących w chwili wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, a w konsekwencji stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przekonanie organu o niespełnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynikało z uznania, że przedłożone przez strony dowody, nie mają charakteru istotnego. W ocenie Sądu stanowisko to uznać jednak należy za co najmniej przedwczesne, albowiem nie zostało ono poparte rzetelną i wnikliwą oceną przedmiotowych dowodów, która to ocena umożliwiłaby ustalenie stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy w sposób niebudzący wątpliwości.
Należy przypomnieć, że do przedłożonych przez skarżących dowodów należał m.in.: wypis z rejestru gruntów z dnia [...] października 2002 r. dotyczący działki nr [...], z którego wynika, że działka ta stanowi grunt rolny. W toku postępowania wznowieniowego skarżący uzupełnili złożona dokumentację o decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] września 1999 r., nr [...], udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w N. oraz pismo Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] wyjaśniające, iż wobec działki nr [...] nie wydano decyzji zezwalającej na wyłączenie z rolniczego użytkowania. Bezspornym jest, że powyższe dokumenty były nieznane organowi administracji w chwili wydania weryfikowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., co w sposób wyraźny stwierdzono w treści zaskarżonej decyzji. Celem ich przedłożenia przez skarżących było natomiast wykazanie wadliwości stanowiska organów administracji o objęciu działki nr [...] miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji do tej właśnie kwestii sprowadza się istota sporu w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu powyższe dowody, w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., istotnie mogą wskazywać, że działka skarżących o nr [...] - wbrew przekonaniu organów administracji - nie jest obecnie objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji oznaczałoby, że odmowa z tego powodu ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji w obrębie tej działki była wadliwa.
Jak wynika z akt sprawy, sporna działka nr [...]o pow. 0,20 ha powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 1,25 ha. Z kolei działka nr [...] powstała w wyniku podziału [...] o powierzchni 2,77 ha. Bezspornym jest, że ostatnia z wymienionych działek, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w N. z dnia [...] grudnia 1981 r. stanowiła grunt rolny oznaczony symbolem [...]. Na mocy § 4 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy w N. z dnia [...] grudnia 1997 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. z działki tej wydzielony jednak został obszar o powierzchni 0,72 ha, który otrzymał symbol [...] i został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Co istotne, wskazany zapis uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r. nie precyzował, którą dokładnie części działki nr [...] stanowił wydzielony obszar o powierzchni 0,72 ha. Wiadomo jedynie, że obszar ten zlokalizowany był w południowo-wschodniej części tej nieruchomości, bowiem zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 1 powołanej uchwały, w tej właśnie części wyznaczono działkę budowlaną przeznaczoną na zabudowę jednym budynkiem jednorodzinnym.
Na mocy uchwały Nr [...]Rady Gminy N. z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N., zwanego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy N. (§ 16 pkt 1) straciły ważność ustalenia wobec dawnej działki nr [...] zawarte w planie miejscowym z dnia [...] grudnia 1981 r., bowiem – jak wynika z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego – działka ta nie była objęta wyłączeniami wymienionymi w § 1 pkt 1-3 przedmiotowej uchwały z dnia 31 lipca 2003 r. Nawet jednak gdyby ustalenia w tym zakresie były błędne i dawna działka nr [...] wchodziła w skład części miejscowości N. wyłączonej na mocy § 1 pkt 2 uchwały z dnia 31 lipca 2003 r. z regulacji tej uchwały, plan miejscowy z dnia [...] grudnia 1981 r. i tak utracił ważność z mocy ustawy najpóźniej z dniem 31 grudnia 2003 r. (art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). Z kolei na mocy § 15 ust. 1 pkt 1 uchwały z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymane zostały w mocy ustalenia w zakresie zmiany planu miejscowego dokonanej uchwałą z dnia [...] grudnia 1997 r.
Z powyższego wynika, że w odniesieniu do terenu wchodzącego w skład dawnej działki nr [...] o pow. 2,77 ha plan miejscowy obowiązuje obecnie jedynie w części obejmującej wydzielony na mocy uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r. pod zabudowę grunt o powierzchni 0,72 ha. Pozostała część tej dawnej działki o powierzchni 2,05 ha obecnie nie jest objęta ustaleniami żadnego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem by móc stwierdzić, czy plan miejscowy obowiązuje w obrębie działki nr [...] o pow. 0,20 ha koniecznym jest ustalenie, z której części dawnej działki nr [...] działka ta została wydzielona (czy z części o pow. 2,05 ha pozostawionej na mocy uchwały z dnia z dnia [...] grudnia 1997 r. jako grunt rolny, czy z pozostałej części o pow. 0,72 ha, wydzielonej pod zabudowę). Przedstawione przez skarżących dowody zdają się natomiast przeczyć, by działka nr [...] stanowiła część wydzielonego gruntu o pow. 0,72 ha, w szczególności wobec faktu, że dla wydzielonej z działki nr [...] działki o nr [...] o pow. 1,25 ha zostało wydane pozwolenie na budowę jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (zgodnie z treścią § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r.), a teren tej inwestycji w całości wszedł następnie w skład działki [...], nie obejmując działki nr [...]. Niemniej jednak powyższa kwestia wymaga wyjaśnienia i w tym zakresie zasadnym wydaje się przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżących dowodu, który umożliwi jednoznaczne określenie granic terenu o powierzchni 0,72 ha wydzielonego na mocy § 4 ust. 1 uchwały z dnia [...] grudnia 1997 r. pod zabudowę mieszkaniową.
Brak rzetelnych ustaleń w powyższym zakresie świadczy o naruszeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwość ta w konsekwencji stanowi ponadto o naruszeniu w niniejszej sprawie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. oraz zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Skoro bowiem organ miał świadomość, że w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne rozstrzygnięcia organów administracji przeczące jego stanowisku o objęciu działki nr [...] miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wydając decyzję sprzeczną z tymi rozstrzygnięciami winien – mając na uwadze powyższe zasady –poprzeć ją szczególnie wnikliwymi ustaleniami i precyzyjnie uzasadnić.
Prowadząc ponownie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2012 r. organ oceni zatem przedłożone przez skarżących w tym postępowaniu dowody uwzględniając powyższe wnioski.
Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje zaś uzasadnienie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło