II SA/Lu 708/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na dożywianie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. W. – utrzymało w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję własną z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] o odmowie uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] w przedmiocie przyznania T. W. świadczenia w formie niepieniężnej w postaci jednego gorącego posiłku dziennego w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w okresie od 15 lutego 2013r. do 30 kwietnia 2013 r. Postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. na wniosek T. W. z dnia [...] lutego 2014 r., która jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 k.p.a., zarzucając "brak udziału w całości postępowania I instancji, brak w OPS, SKO dokumentu szpitalnego, tzn. karty informacyjnej z pobytu od 2 sierpnia 2012 r. do 28 sierpnia 2012 r., udział L., W., Ś. z OPS i A. , C. , T. z SKO (art. 24 k.p.a.), fałszowanie protokołu z dnia [...] grudnia 2012 r. (data pod działem II, cz. IV aktualizacji wywiadu), potwierdzenie fałszu przez Ś. z OPS i SKO, brak wniosków w cz. IV, co do sprawy "dożywiania", brak umowy – I C [...]". Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że kwestionowana decyzja SKO w L. z dnia 4 kwietnia 2013 r. była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 420/13 – oddalił skargę, a pełnomocnik wnioskodawczyni nie wniosła skargi kasacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania stwierdziło, że wskazane w nim okoliczności nie stanowią przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.a., to jest fałszowania dowodów, niewyłączenia od udziału w postępowaniu pracowników socjalnych i członków Kolegium oraz brak udziału strony w postępowaniu. Kolegium stwierdziło, że brak w dziale II wywiadu z dnia [...] grudnia 2012 r. wniosku o dożywianie, nie świadczy o fałszowaniu wywiadu. Poza tym organ I instancji przed wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2013 r. oparł się na tym wywiadzie dlatego, że wnioskodawczyni uniemożliwiała przeprowadzenie kolejnych aktualizacji, poza tym organ uwzględnił żądanie i przyznał świadczenie. Kolegium ustaliło również, że w toku postępowania, w którym wydano decyzję z dnia [...] r., organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wyłączenia pracownic socjalnych – H. L. i E. W. (wniosku o wyłączenie B. Ś. nie było), a Kolegium przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydało postanowienie o odmowie wyłączenia członków Kolegium – K. A., E. C.-S. i Z. C. (wniosku o wyłączenie W. T. nie było). Postanowienia te były natomiast przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt II SA/Lu 420/13, który nie potwierdził wadliwości tych orzeczeń. Za niezasadny uznało Kolegium również zarzut braku udziału T. W. w tym postępowaniu, gdyż ustalono, że była ona zawiadomiona o terminie wywiadu aktualizacyjnego (doręczenie zawiadomienia w dniu 22 stycznia 2013 r.), choć w wyznaczonym terminie drzwi były zamknięte. Z kolei przed wydaniem decyzji przez Kolegium, wnioskodawczyni została pismem doręczonym w dniu 18 marca 2013 r. zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 k.p.a., jednak z uprawnienia tego nie skorzystała. Ponadto stwierdzono również, że nie ma znaczenia dla sprawy to, że w aktach brak jest karty informacyjnej leczenia szpitalnego wnioskodawczyni w dniach 2-28 sierpnia 2012 r. oraz umowy – I C [...]. Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium stwierdziło ponadto, że kwestia zwrotu abonamentu obiadowego do OPS [...] również nie ma znaczenia w tej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca T. W. domagała się uchylenia "postanowienia i decyzji SKO", kwestionując ogólnie udział w postępowaniu członków Kolegium w osobach K. A. i Z. C., zarzucając im "prywatę na szkodę z niskich pobudek". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, ponieważ może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 i 145a k.p.a. Organ administracji publicznej trafnie stwierdził, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (zob. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca ogólnikowo sformułowała zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] grudnia 2012 r., to jest »"fałszowanie protokołu z [...] grudnia 2012 r. (data pod działem II, cz. IV aktualizacji wywiadu), potwierdzenie fałszu przez Ś. OPS i SKO, brak wniosków w cz. IV, co do sprawy "dożywiania".« Skarżąca nie przedstawiła orzeczenia sądowego lub innego organu stwierdzającego, że dokument ten był sfałszowany. N. ma również podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu" tego wywiadu, skoro skarżąca brała udział zarówno w tym wywiadzie (podpis działu II, k. 5 akt adm.), jak i w całym postępowaniu (wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego) – na wadliwość wywiadu i ewentualne nieprawidłowości w nim zawarte skarżąca mogła zatem wskazywać już w tamtym postępowaniu. Zarzut sfałszowania wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Należy jednak wskazać, że działy III i IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), z kolei dział V jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko dział II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem – w ramach aktualizacji – działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego z dnia [...] grudnia 2012 r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka (w dniu 3 stycznia 2013 r.), nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. Również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością. Słusznie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 k.p.a. – nie zachodzi. Prawidłowo Kolegium oceniło również, że brak jest podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do przepisów art. 24, 25 i 27 k.p.a. Podstawą wznowienia, o której mowa, jest zatem tylko udział tych osób w czynnościach decydujących, to jest w wydaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających jej wydanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 555). Skarżąca żądając wznowienia postępowania wskazała natomiast na niewyłączenie od udziału w sprawie pracowników socjalnych organu I instancji – H. L. i E. W., które nie wydały decyzji organu I instancji, gdyż decyzja z dnia 8 lutego 2013 r. została wydana z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez B. Ś. będącą Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], o której wyłączenie skarżąca nie wnosiła i co do której nie stwierdzono okoliczności uzasadniających jej wyłączenie. W odniesieniu do E. W. i H. L. organ wydał natomiast postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r. (k. 7 akt adm.). N. stanowi również przesłanki wznowienia postępowania wydanie kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. przez członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego – Z. C. i K. A.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. (k. 26 akt adm.), Kolegium odmówiło wyłączenia tych członków od udziału w postępowaniu, a zatem odniosło się do podnoszonych w tym zakresie zarzutów skarżącej. Ponadto stwierdzić należy, że prawidłowość postanowień organów obu instancji w tym zakresie potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Lu 420/13, nie stwierdzając naruszenia art. 24 § 1 i 3 k.p.a. Z tego względu tylko nowe, konkretne okoliczności uzasadniające wyłączenie tych osób od udziału w postępowaniu mogłyby stanowić podstawę wznowienia, a takich skarżąca nie wskazała. Prawidłowo również uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest brak udziału strony w postępowaniu, skoro skarżącej doręczano pisma procesowe i wnosiła ona środki zaskarżenia, w tym skargę do tut. Sądu, który nie stwierdził naruszenia przez organy prawa strony do udziału w tamtym postępowaniu. N. stanowią również przesłanek wznowienia pozostałe okoliczności wskazywane przez skarżącą ("karta informacyjna leczenia szpitalnego i umowa I C [...]"), które ewentualnie mogłyby być potraktowane jako "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", stanowiące przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. II SA/Lu 420/13 wynika, że skarżąca wnosiła o przyznanie jej pomocy na dożywianie w formie pieniężnej, a nie w formie posiłków, z uwagi na dietę cukrzycową. W wyroku tym, którym obecnie zarówno organy, jak i Sąd są związane stwierdzono, że żądanie takie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż w ramach umowy z "Karczmą Piastowską" w [...] skarżąca miała możliwość uzyskania posiłku z uwzględnieniem odpowiedniej diety. W tej sytuacji wszelkie dowody, uzasadniające – ze względu na konieczność zachowania przez skarżącą odpowiedniej diety – przyznanie jej świadczenia w formie niepieniężnej, nie stanowią "nowych istotnych dowodów", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tym bardziej, że skarżąca mogła je podnosić już w postępowaniu zwykłym, a ponadto żądanie takiej zamiany jest już nieaktualne, skoro dotyczy roku 2013. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zatem uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Nadto wbrew zarzutom skargi, o jej wadliwości nie świadczy udział w postępowaniu członków Kolegium – K. A. i Z. C.. Ewentualny brak profesjonalizmu tych osób nie stanowi podstawy wyłączenia, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ani podstawy z art. 24 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Podstawa ta nie zachodzi w odniesieniu do wskazanych członków Kolegium, gdyż w niniejszej sprawie w przedmiocie wznowienia postępowania nie zostały wydane przez nich wcześniejsze decyzje. Skarżąca nie wykazała również, by wobec nich zachodziły okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności, a więc okoliczności uzasadniające wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Z przytoczonych względów, skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.