II SA/Lu 708/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-10-11

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarga dotyczy spraw z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarga dotyczy spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, strona w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, wniosek podlega rozpoznaniu na podstawie oceny sytuacji materialnej strony.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o usługach opiekuńczych. Skarżący podniósł, że jego dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z urzędu, kwestionując zasadność wezwania i zarzucając sądowi nadużycie prawa. Ostatecznie, na podstawie zgromadzonych dokumentów, sąd rozpoznał wniosek w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano Z. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego wystąpiono do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej usług opiekuńczych p o s t a n a w i a I. przyznać Z. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia z ZUS w kwocie [...]złotych netto. Skarżący oświadczył, że otrzymywane świadczenie nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania, leczenia, opieki oraz opłacenie rachunków. Z tego powodu dług w środowisku rośnie. Ponadto oświadczył, że w razie potrzeby może dołączyć do wniosku paragon za zakup kości pokrzepkowych. Skarżącego wezwano do nadesłania aktualnej decyzji określającej wysokość pobieranego świadczenia emerytalnego lub odcinka świadczenia za ostatni miesiąc ewentualnie kserokopii tych dokumentów, oświadczenia wskazującego tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jego powierzchnię oraz powierzchnię działki, na której jest posadowiony, oświadczenia wskazującego na wielkość pomocy finansowej otrzymanej z pomocy społecznej oraz innej pomocy za okres ostatnich trzech miesięcy oraz tytułów egzekucyjnych ciążących na skarżącej bądź ich kserokopii. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 17 września 2018 r. oświadczył, że z urzędu należy mu się prawo pomocy w zakresie całkowitym. Skierowane zaś do niego w niniejszej sprawie wezwanie stanowi nadużycie prawa powodujące jego molestowanie i nękanie. Podejmowane jest, aby uniemożliwić przyznanie mu pomocy prawnej. Skarżący oświadczył też, że w jego przypadku obowiązek składania wypełnionego druku PPF jest zbędny od 2004 r. W ocenie skarżącego starszy referendarz sądowy oraz Prezes WSA w Lublinie winni mu służyć za bardzo duże pieniądze jakie im są płacone. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest przyznanie skarżącemu z urzędu prawa pomocy w całości. Ilość skarg składanych przez skarżącego jest zaś skutkiem bezprawia jakiego w stosunku do osoby skarżącego dopuszczają się organy administracji. Dziennie na posiłek dla siebie, psa i trzech kotów skarżący nabywa kości pokrzepkowe, mleko, smalec i chleb. Taką kwotę jaką przeznacza na dzienne wyżywienie sędzia ma na gumy. Oświadczając, że spełniając wrogie wezwanie załącza pismo złożone dnia 20 września 2018 r. do sprawy o sygn. akt II SA/Lu 553/18, oświadczenie, iż nie posiada żadnego majątku od 1987 r. Ponadto oświadczył, że nie ma prawa do połowy posesji, otrzymuje dodatek żebraczy wielokrotnie mniejszy od składek na ZUS dla prezesa i referendarza sądu administracyjnego opłacany przez Naród to jest [...] złotych dziennie. Wystarcza to na paczkę papierosów lub pasztetową i bułeczkę przeterminowaną, albo z terminem ważności jeden dzień. Tytułów egzekucyjnych nie posiada, gdyż sąd "klepnął" przedawnioną pożyczkę kolejnemu wierzycielowi, skarżący nie był obecny na rozprawie więc nie posiada tytułów egzekucyjnych. Na druku PPF podano stan rzeczywisty. Wezwanie zatem było zbędne. Skarżący podkreślił, że młode pokolenie III RP nie będzie praktykować doktryny i poglądów np. Sędziego P. – J., F. , D. i kolejnych do stanu spoczynku lub Izby Dyscyplinarnej. Kończąc wywody pisma skarżący zaznaczył, że w dniu 17 września 2018 r. zakupił pędzel za [...] złotych. Zatem na zakup pasztetowej i bułeczki pozostało mu [...] złotych. Okoliczność tą należy zaliczyć do wydatków. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Lu 553/18 pisma skarżącego z dnia 14 września 2018 r. (data wpływu 19 września 2018 r.) oraz dołączonych do niego dokumentów starszy referendarz sądowy ustalił, że miesięcznie na poczet spłaty zaciągniętego zadłużenia z dochodu skarżącego potrącana jest kwota [...]złotych, skarżący jest emerytem, cierpiącym na szereg schorzeń ([...]), ma [...] lata, nie ma prawa do zabudowanej posesji, z ośrodka pomocy społecznej od czerwca 2018 r. otrzymuje wsparcie w dziennej kwocie [...]złotych, co wystarcza dziennie na zakup kości pokrzepkowych dla skarżącego, psa i trzech kotów. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Z uwagi na to, że w piśmie z dnia 17 września 2018 r. skarżący stwierdził, że należy mu się prawo pomocy w zakresie całkowitym wniosek złożony przez niego w sprawie niniejsze referendarz sądowy potraktował jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej decyzji wydanej w przedmiocie usług opiekuńczych jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem Z. W. wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim postanowienia. Umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy (czy to, w którym żąda się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czy w całkowitym) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Oświadczenie skarżącego zawarte na druku PPF wniesionym w niniejszej sprawie nie zawiera dokładnych danych obrazujących sytuację materialną skarżącego. Porównanie treści druku PPF złożonego w niniejszej sprawie z treścią druków PPF złożonych w innych toczących się równolegle ze sprawą niniejszą sprawach sądowoadministracyjnych wskazuje różnicę w wysokości otrzymywanego przez skarżącego świadczenia. Brak jest informacji o wielkości i rodzaju otrzymywanego przez skarżącego wsparcia z ośrodka pomocy społecznej. Referendarzowi sądowemu zaś z urzędu wiadomo jest, że skarżący w szerokim zakresie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Brak jest też informacji o wysokości ciążących na skarżącym zobowiązań. Mimo to skarżący wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych wyjaśniających związane z powyższymi brakami wątpliwości nie wykonuje wezwania. Jednak referendarzowi sadowemu z urzędu wiadomo jest, że w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 553/18 skarżący nadesłał pismo i dołączone do niego dokumenty, w których wyjaśnia powyższe wątpliwości. Dlatego referendarz sądowy, mimo tego, że skarżący nie wykonał wezwania, przyjął za podstawę oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy informacje wynikające z druku PPF ale i z pisma skarżącego z dnia 14 września 2018 r. (data wpływu 19 września 2018 r.) oraz dołączonych do niego dokumentów. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż nie ma możliwości poniesienia minimalnych kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez spowodowania uszczerbku w swoich kosztach utrzymania koniecznego. Po poniesieniu bowiem przez skarżącego minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru, które ze względu na przedmiot zaskarżenia niniejszej sprawy wyniesie 480,00 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), na poczet kosztów utrzymania koniecznego pozostanie kwota [...]złotych netto. Kwota ta nie gwarantuje pokrycie miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego jednej osoby zaś wsparcie otrzymywane z pomocy społecznej pokrywa część wydatków związanych z potrzebami skarżącego, co zgodne jest z ustawowym celem udzielania pomocy społecznej wynikającym z unormowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1508). W takiej sytuacji zobowiązanie skarżącego do poniesienia kosztów ustanowienia adwokata z wyboru powodować będzie uszczerbek w jego kosztach utrzymania koniecznego. Z tych powodów, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło