II SA/Lu 709/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Sekcji do Spraw Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ wezwał dłużnika alimentacyjnego do stawienia się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie to było dwa razy awizowane i uznane za skutecznie doręczone. Ustalono również, że przez okres ostatnich sześciu miesięcy dłużnik alimentacyjny nie dokonywał żadnych wpłat z tytułu zobowiązań alimentacyjnych. Dlatego też stwierdzono, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, do uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skardze wniesionej do Sądu D. K. zarzucił , że w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazał, że organ II instancji błędnie ustalił stan faktyczny. Nie zgłosił się na wezwanie MOPR z dnia [...] stycznia 2016 r., ponieważ przyjaciele zabrali go za granicę po załamaniu nerwowym, któremu uległ po śmierci matki (zmarła w dniu [...] grudnia 2015 r.). Następnie w związku z zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie stawił się w MOPR, ponieważ przebywał w szpitalu na leczeniu odwykowym. Dodatkowo wyjaśnił, że jest alkoholikiem od 20 lat, przez 14 lat płacił alimenty na rzecz syna i nie uchyla się od tego obowiązku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ). Stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 3 pkt 1 w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej nią 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 5 ust. 3a cytowanej wyżej ustawy). W rozpoznawanej sprawie, w postępowaniu organu odwoławczego można dostrzec uchybienia, które sprowadzały się generalnie do braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy skarżący być może powinien być uznany za dłużnika alimentacyjnego, ale przeprowadzone postępowanie w sprawie nie pozwala na jednoznaczne wyprowadzenie takiego wniosku. Argumentem przemawiającym za wydaniem decyzji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przez organ pierwszej instancji było to, że dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła powyższa przesłanka był fakt, że skarżący nie stawił się na wezwanie organu w terminie 14 dni od doręczenia wezwania w celu przeprowadzenia wywiadu i złożenia oświadczenia. Wezwanie to, było dwukrotnie awizowane, przez co skarżącego uznano za skutecznie zawiadomionego na podstawie wezwania uznanego za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Wystąpienie przesłanki w postaci uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, powinno być stwierdzone przez organ w sposób nie budzący wątpliwości, a więc poprzez wykazanie okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za tym, że dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący wiedział o tym, że organ prowadzi wobec niego jakiekolwiek czynności. Wobec tego nie można było uznać, że niestawiennictwo będące konsekwencją niepodjęcia wezwania, było jednoznaczne z uniemożliwieniem przez skarżącego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r. w sprawie II SA/Ol 387/13 , że skoro art. 5 ust. 3a ustawy warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, od niewywiązywania się od tych zobowiązań w okresie 6 miesięcy, to okoliczność ta również może uzasadniać wszczęcie postępowania w takiej sprawie. Dlatego nie można zaakceptować takiej interpretacji, która wyklucza wszczęcie postępowania, a w konsekwencji wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w sytuacji spełnienia przez niego wszystkich warunków określonych w art. 5 ust. 3 ustawy, a mimo to nieregulowania alimentów bez uzasadnionej przyczyny. W rozpoznawanej sprawie z informacji komornika z dnia [...] listopada 2016 r. jednoznacznie wynika, że postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego w okresie ostatnich 6 miesięcy było całkowicie bezskuteczne. Kolejnym faktem jest pobyt skarżącego w okresie od 27 marca do [...] kwietnia 2016 r. oraz od 1 lipca do [...] sierpnia 2016 r. na leczeniu w Szpitalu Neuropsychiatrycznym, co wynika z dołączonych do skargi kart informacyjnych. Dokumenty te znane były organowi odwoławczemu, bowiem skarżący dołączył je także do odwołania. Mimo to, organ ten nie odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie można utożsamiać braku podjęcia wezwania do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego z powodu nieobecności adresata z uniemożliwieniem przeprowadzenia tego wywiadu. Stanowisko takie jest uzasadnione, bowiem z akt sprawy wynika, że skarżący kilkakrotnie wzywany był przez organ I instancji do złożenia oświadczenia majątkowego dłużnika i przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego (w latach 2012 – 2014) i nie uchylał się od tego obowiązku. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien zastosować się do argumentacji zawartej w niniejszym uzasadnieniu, gdyż postępowanie przeprowadzone wcześniej obarczone było uchybieniami wynikającymi z naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1k.p.a. i art. 80 k.p.a Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję.