II SA/Lu 71/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-09
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jerzy Drwal, Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na rozbiórce ganku i budowie murowanej przybudówki z przeznaczeniem na łazienkę, kotłownię i hall, stanowią remont istniejącego budynku, czy też budowę podlegającą przepisom o samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego ganku i budowie nowej murowanej przybudówki z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne i techniczne, nie mogą być uznane za remont w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Stanowią one budowę, a wykonanie ich bez wymaganego pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, uzasadniającą wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej przez M.M. murowanej przybudówki do budynku mieszkalnego. Organ uznał, że skarżący rozebrał drewniany ganek i w jego miejscu wybudował przybudówkę bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50 i 51, twierdząc, że roboty stanowiły remont, a nie budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant ref. Beata Skubis -Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., wydaną na podstawie art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej przez M.M. przybudówki o wymiarach 2,22 x 7,12 m przy budynku mieszkalnym na działce Nr [...] położonej przy ul. J. w miejscowości G.P.
Uzasadniając nakaz rozbiórki, organ nadzoru budowlanego wskazał, że dwa lub trzy lata temu M.M. dokonał samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego polegającej na rozebraniu drewnianego ganku i wykonaniu nowej murowanej przybudówki o wymiarach 2,22 x 7,12 m w odległości 2 m od granicy działki sąsiedniej. Ściana frontowa posiadała otwór okienny o wymiarach 56 x 82 cm oraz drzwi o wymiarach 90 x 210 cm i usytuowana była 2 m od strony granicy działki.
Fakt samowoli budowlanej stwierdzonej protokolarnie stanowił podstawę do wydania decyzji nakazującej M.M. właścicielowi działki Nr [...] rozbiórkę przybudówki.
Po rozpatrzeniu odwołania M.M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając ją za w pełni uzasadnioną w świetle art. 48 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy podkreślał przy tym, że skarżący wbrew dyspozycji art. 28 Prawa budowlanego, nie dysponował – uprawniającą do rozpoczęcia robót budowlanych – ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Z wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi wynikało, że organ nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji podjął zbyt restrykcyjny tok postępowania, opierając się wyłącznie na art. 48 Prawa budowlanego, pomijając przy tym możliwość zastosowania art. 50 i art. 51 tej ustawy, co skutkowałoby nałożeniem na skarżącego tylko obowiązku dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie skarżącego, roboty przez niego wykonane stanowiły remont i modernizację istniejącej części budynku i nie podlegały regulacjom art. 48 Prawa budowlanego lecz powoływanych przez niego i wyżej wskazywanych przepisów prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, argumentując, iż wykonanych przez skarżącego robót budowlanych nie można zakwalifikować jako robót remontowych w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego w świetle, którego, za remont uznaje się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym, robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy dopuszczalnej możliwości stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Za zakwalifikowaniem tych robót jako budowy w sensie art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przemawiał fakt, że skarżący rozebrał wcześniej istniejący obiekt – ganek drewniany i w tym miejscu wykonał przebudówkę murowaną z przeznaczeniem na łazienkę, kotłownię i hall, co wykluczało możliwość uznania, że roboty wykonano w istniejącym obiekcie budowlanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.
Zrealizowane przez skarżącego roboty budowlane polegające na budowie przybudówki przylegającej do istniejącego budynku mieszkalnego, stanowiły oczywisty przypadek samowoli budowlanej, stosownie do poczynionych ustaleń faktycznych. W świetle tych ustaleń, nie można było przyznać skarżącemu racji, że wykonane przez niego roboty budowlane stanowiły jedynie remont istniejącej już części budynku.
Należało podzielić pogląd orzekającego w sprawie organu nadzoru budowlanego, że przeprowadzone przez skarżącego roboty budowlane miały charakter budowy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i upoważniały ten organ do stosowania środków przezeń przewidzianych, nawet restrykcyjnych, w celu likwidacji oczywistego przypadku samowoli budowlanej.
Jak ustalono w toku postępowania skarżący dokonał rozbiórki drewnianego ganku, a następnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, dobudował przybudówkę o wymiarach 2,22 x 7,12 m, w odległości 2 m od granicy sąsiedniej działki.
Według protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2002 r. ściany przybudówki wykonano z betonu komórkowego o grubości 24 cm i ocieplono je matą trzcinową. Przybudówkę pokryto jednospadowym dachem z ocynkowanej blachy. W ścianie oddalonej 2 m od granicy nieruchomości wykonane zostały dwa otwory na drzwi wejściowe o wym. 90 x 210 cm i okno o wym. 56 x 82 cm.
Powyższy stan zaawansowania robót budowlanych jednoznacznie wskazywał na przypadek budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./. W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego zakwalifikowania remontu i modernizacji ganku jako budowy były chybione.
Odnosząc się do wniosków skargi, stwierdzić należy, że wskazywane przez skarżącego uregulowania art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego nie miały zastosowania w tej sprawie.
W myśl art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ w przypadkach innych niż określone w art. 48, wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ustalony stan faktyczny dotyczący samowoli budowlanej skarżącego uzasadniał zakwalifikowanie tej samowoli jako przypadku określonego w art. 48 Prawa budowlanego i upoważniał organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przybudówki.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne związane z realizacją przybudówki przez skarżącego nie budziły wątpliwości co do charakteru robót wykonanych na działce.
Skarżący nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę przybudówki w ramach rozbudowy budynku mieszkalnego, co wynikało z oświadczeń podanych do protokołu z oględzin oraz z treści samej skargi wniesionej do Sądu.
W świetle poczynionych przez organ nadzoru budowlanego ustaleń faktycznych oraz powołanego przepisu art. 48 Prawa budowlanego odnoszącego się do przypadków samowoli budowlanej, zaskarżona decyzja nie może być kwestionowana jako niezgodna z prawem. Zatem zarzut skargi o zbyt restrykcyjnym potraktowaniu skarżącego, w tych okolicznościach nie zasługiwał na uwzględnienie.
Usytuowanie przybudówki z otworami na okno i na drzwi w ścianie posadowionej w odległości 2 m od granicy działki narusza techniczno-budowlane przepisy określające minimalne odległości zabudowy od granic nieruchomości, zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140 ze zm./.
Stosownie do § 12 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia, usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich.
Zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami, co najmniej 4 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi i 3 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów.
Jak ustalono, usytuowanie przez skarżącego przybudówki w odległości 2 m od granic działki narusza § 12 ust. 4 pkt 1 wyżej wymienionego rozporządzenia w zakresie zachowania minimalnych odległości obiektu budowlanego od granicy działki.
Zatem mający zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w ramach remontu w toku – art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie mógł być brany pod uwagę przy ocenie stwierdzonego przypadku samowoli budowlanej. Wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie posiadały bowiem cech charakterystycznych dla remontu czy modernizacji obiektu budowlanego.
W tej sytuacji bezpodstawnym było powoływanie się skarżącego na możliwość zastosowania art. 50 ustawy Prawo budowlane, regulującego kwestię wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w określonych przypadkach, a w konsekwencji i art. 51 ust. 1 tejże ustawy odnoszącego się do sprawy ewentualnego wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Z tych względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło