II SA/Lu 711/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]., Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. S. kwotę 355 / trzysta pięćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie Wójta Gminy U. z dnia [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego w zakresie wywozu odpadów z nieruchomości J.S. z określeniem zaliczki na poczet przeprowadzenia tej czynności. W uzasadnieniu ferowanego rozstrzygnięcia administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na obowiązek każdego właściciela nieruchomości utrzymania czystości w zakresie usuwania odpadów komunalnych, wynikający wprost z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Celem realizacji ściśle obowiązku stanowionego w art. 5 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, jej art. 6 w ust. 1 stanowi, iż właściciel nieruchomości winien udokumentować korzystanie z usług w tym zakresie przez ustawowo określony podmiot, czego nie uczynił J.S., skoro nie wykazał okoliczności zawarcia umowy dla wywozu nieczystości przez upoważniony podmiot. Zaistniały stan rzeczy zdaniem Kolegium daje z kolei podstawę do zastosowania rygoru z art. 6 ust. 3 powołanej wyżej ustawy w postaci wykonania zastępczego dla obowiązku przewidzianego w jej art. 5 ust. 1 pkt 3, przy zastosowaniu trybu z art. 127 i art. 128 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył J.S., wnosząc o jego uchylenie z zasądzeniem kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. U podstaw wniosku skargi formułował zarzut naruszenia art. 6 ust 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 15 i art. 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a dalej art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wskazywał na faktyczną okoliczność, iż aktualnie właściciel nie czyni użytku ze swej nieruchomości, a w konsekwencji w ustawowym rozumieniu nie wytwarza odpadów, co w następstwie zwalnia go od wymogu realizowania obowiązku z art. 6 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdy nadto zważyć art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania rygoru wykonania zastępczego, stanowionego dyspozycją art. 6 ust. 3 powoływanej w sprawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednak, gdy co do zasady oceniać formalnoprawną rację zastosowania tego w istocie środka egzekucyjnego, nie można pominąć trybu obligatoryjnie wymaganego dla prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, przewidzianego w art. 15 oraz następnie, . w szczególności w art. 128 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który został przez organy administracji w toku procedowania zupełnie pominięty. Nadto brak przedmiotowego skonkretyzowania obowiązku objętego zaskarżonym postanowieniem wyklucza stwierdzenie, że jego treść odpowiada prawu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wraz z jego jurydyczną argumentacją. Akcentowało prawidłowość procedowania w świetle art. 3 § 1 powoływanej w sprawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności. Niniejszym zaskarżone postanowienie oraz pierwszoinstancyjne tego rozstrzygającego wymogu nie spełniają. Unormowanie art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poddaje egzekucji administracyjnej między innymi obowiązki wynikające wprost z przepisu prawa w zakresie kompetencji organów administracji rządowej lub organów jednostek samorządu terytorialnego, gdy przepis szczególny nie przewiduje trybu egzekucji sądowej. Z kolei w myśl art. 1 a pkt 12 lit. b tej ustawy wykonanie zastępcze jest jednym ze środków egzekucyjnych dla realizacji w tym szczególnym trybie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zatem wykonanie zastępcze, przewidziane mocą art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dla realizacji obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy wobec bezczynności podmiotu zobowiązanego, podlega kwalifikacji ściśle jako środek egzekucyjny poddany rygorom powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe przesądza zaistnienie formalnoprawnej racji dla jego zastosowania dopiero po uprzednim, a obligatoryjnym przeprowadzeniu wszystkich czynności ustawowo stanowionych dla prawidłowego wszczęcia egzekucji administracyjnej w myśl ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pominięcie następnie ze strony właściwego organu kolejnych etapów procedowania egzekucyjnego, obligatoryjnie wymaganych, jako poprzedzających formalnoprawną rację zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, także gdy zważyć treść akcentowanego w skardze art. 128 ostatnio wskazanej ustawy, stanowi w konsekwencji naruszenie przepisów proceduralnych o istotnym wpływie na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast na obecnym etapie postępowania administracyjnego, dla wyniku jego sądowoadministracyjnej kontroli, pozostałe zarzuty skargi pozostają bez rozstrzygającego znaczenia. W szczególności materialnoprawna racja zastosowania wykonania zastępczego będzie mogła stanowić przedmiot prawnych rozważań i oceny dopiero wobec formalnoprawnie skutecznego zainicjowania kontroli czynności egzekucyjnych, obligatoryjnie wymaganych dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz w jego toku poprzedzenia przystąpienia do wykonania zastępczego, a podlegających realizacji przez organy administracji przy ponownym procedowaniu w sprawie. W następstwie, aktualnie proceduralny stan postępowania administracyjnego stanowi o przedwczesności zarzutów skargi w tej materii. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia art. 200 ostatnio powołanej ustawy.