II SA/Lu 711/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i naliczającej opłaty - w zakresie wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza N.: z dnia [...] r. nr [...]; z [...] r. nr [...]; z [...] r. nr [...] p o s t a n a w i a I. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza N. z dnia [...] r. nr [...]; II. wstrzymać wykonanie decyzji Burmistrza N. z [...] r. nr [...] oraz decyzji Burmistrza N. z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz N. zezwolił N. M. na usunięcie drzew i krzewów wymienionych w załączniku nr [...], rosnących na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...] i [...] w P. . W pkt 5 sentencji tej decyzji organ naliczył ww. Spółce opłatę za usunięcie drzew i krzewów wymienionych w załącznik nr [...] do decyzji, w wysokości [...] zł na rzecz Gminy N.. Jednocześnie, w pkt 6, organ orzekł o odroczeniu terminu uiszczenia ww. opłaty na okres 3 lat. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz N. orzekł o pobraniu od N. M. opłaty w kwocie [...]zł, naliczonej decyzją z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu wniosku N. Sp. z o.o. o zmianę ww. decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., Burmistrz N. decyzją z dnia [...] r. [...] odmówił zmiany zarówno decyzji z dnia [...] r. jak i decyzji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania N. Sp. z o.o., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. N. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ww. rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia 25 czerwca 2018 r. W treści skargi, obok zarzutów kwestionujących prawidłowość zaskarżonej decyzji, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, a także o wstrzymanie wykonanie wszystkich trzech wymienionych wyżej decyzji Burmistrza N., tj. utrzymanej w mocy zaskarżona decyzja decyzji z dnia [...] r. oraz objętych wnioskiem o zmianę decyzji: z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Wniosek ten Spółka w pierwszej kolejności skierowała do organu odwoławczego, a w razie nieuwzględnienia go przez organ – do Sądu na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). W motywach wniosku Spółka wskazała, że wykonanie powyższych decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, aż do złożenia wniosku do sądu powszechnego o ogłoszenie upadłości spółki. Skarżąca podkreśliła, że ewentualne wstrzymanie wykonania kwestionowanych decyzji w żaden sposób nie kłóci się z interesem publicznym czy też interesem samorządu terytorialnego gminy, albowiem skarżąca robi wszystko, ze sprzedażą swoich nieruchomości na rynku wtórnym włącznie, aby kwota zaległości z tytułu opłaty za usunięcie drzew i krzewów, po zweryfikowaniu prawidłowości decyzji w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego, była możliwa do spłacenia. Spółka zwróciła nadto uwagę, że Gmina N. posiada zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej i hipoteki przymusowej kaucyjnej na nieruchomości należącej do N. Sp. z o.o. wpisanej do księgi wieczystej: Kw nr [...] W ocenie skarżącej Spółki, w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, określone w art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., uniemożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zachodzą natomiast obydwie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. powodujące zasadność wniosku, a mianowicie brak zabezpieczenia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej spółki. Spółka nadto podniosła, że w chwili obecnej toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z wniosku wierzyciela - Burmistrza N., w przedmiocie egzekucji z nieruchomości należącej do Spółki. Brak tymczasowego zabezpieczenia i wykonanie pierwotnej decyzji Burmistrza N. niewątpliwie narazi Spółkę na taką szkodę majątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek jedynie częściowo zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że pomimo, iż przedmiotowy wniosek w pierwszej kolejności został skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z akt sprawy nie wynika, by został on przez ten organ załatwiony, zatem aktualnym stało się jego rozpoznanie przez Sąd na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle przytoczonego przepisu sąd może – na wniosek skarżącego – wstrzymać wykonanie nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności, ale również wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle poglądów doktryny, z powyższego wynika, że w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji (art. 154, 155 i 161 k.p.a.), w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją T. Wosia, Wydanie 4, Warszawa 2011, str. 433-434). Odnosząc się do wniosku strony skarżącej w zakresie dotyczącym zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., wydanych w postepowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a., stwierdzić należy, że w tym zakresie przedmiotowy wniosek nie może zostać uwzględniony. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być bowiem jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania (zob. P. T.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, W-wa 2004, str. 122). Do takich aktów, nienadających się do wykonania, należą natomiast ww. decyzje organów obu instancji, rozstrzygające o odmowie uchylenia wcześniejszych decyzji Rurmistrza N. w przedmiocie zgody na usuniecie drzew i ustalenia należnej z tego tytułu opłaty. Na mocy tych decyzji, wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym, żadna ze stron nie nabyła praw, zatem wstrzymanie ich wykonania byłoby bezprzedmiotowe. Zasadne jest natomiast uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania objętych ww. postępowaniem nadzwyczajnych decyzji Burmistrza N.: z dnia [...] r. nr [...] (ustalającej wysokość opłaty) oraz z dnia [...] r. nr [...] (orzekającej o pobraniu opłaty wobec wcześniejszego odroczenia terminu jej płatności), mocą których na skarżącej Spółce ciąży obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako opłaty z tytułu usunięcia drzew i krzewów. Wyjaśnić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 – dostępne w CBOSA). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06 – dostępne w CBOSA). Zdaniem Sądu skarżąca Spółka wykazała, że wykonanie ww. decyzji organu pierwszej instancji niesie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Trudno bowiem nie zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że wobec jej aktualnej złej kondycji finansowej (prowadzona egzekucja z nieruchomości, zagrożenie upadłością), natychmiastowa spłata należności w kwocie [...]zł niesie za sobą niebezpieczeństwo w postaci utraty płynności finansowej firmy. W ocenie Sądu, skutki zaistnienia takiej sytuacji (w razie chociażby ogłoszenia upadłości i likwidacji Spółki) mogłyby natomiast okazać się nieodwracalne nawet w przypadku późniejszego uwzględnienia skargi. Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewnia skarżącej jedynie tymczasową ochronę jej praw, gdyż w myśl art. 61 § 6 p.p.s.a. rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W związku z powyższym należało orzec, jak w sentencji postanowienia.