II SA/Lu 712/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]czerwca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.) i § 3 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w Ś. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozłożenia na raty, odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dzieci i osób pełnoletnich w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. L. z 2012 r. poz. 1707) odmówiono K. D. i I. D. odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka - J. D. w rodzinie zastępczej. Odwołanie od tej decyzji wniosła K. D.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło punkt pierwszy zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekło o odstąpieniu od ustalenia K. D. opłaty za pobyt dziecka - J. D. w rodzinie zastępczej na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] czerwca 2018 r., zaś w pozostałej części utrzymało tę decyzję w mocy. Kolegium uwzględniło odwołanie K. D., uznając, że sytuacja materialna odwołującej jest trudna i nie pozwala jej na regulowanie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie. Odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej Kolegium ustaliło na okres od [...] czerwca 2016 r., tj. od dnia przyznania rodzinie zastępczej świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej, do [...] czerwca 2018 r. Jest to okres dwóch lat, który, w ocenie Kolegium, pozwoli odwołującej na uregulowanie problemów rodzinnych i zawodowych. Skargę na powyższą decyzję w zakresie odstąpienia od ustalenia K. D. opłaty za pobyt dziecka - J. D. w rodzinie zastępczej wniósł I. D., podnosząc, że została ona oparta na nieprawdziwych wyjaśnieniach K. D.. Podniósł, że podjęła ona pracę zarobkową jako sprzedawca w Ł.. Do skargi dołączył kopię opinii w sprawie z powództwa K. D. przeciwko I. D. o rozwód. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie została uwzględniona. Sąd nie dokonał jednak kontroli jej treści oraz procedury, w której została wydana, gdyż nie miał ku temu podstaw. Skarga została bowiem oddalona z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji organu odwoławczego w zakresie odstąpienia od ustalenia K. D. opłaty za pobyt dziecka - J. D. w rodzinie zastępczej na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] czerwca 2018 r. Należy podkreślić, że skarżący i K. D. złożyli dwa oddzielne wnioski o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt ich dziecka - J. D. w rodzinie zastępczej. Oba te żądania zostały rozstrzygnięte zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy jedną decyzją administracyjną, która została następnie doręczona obojgu wnioskodawcom. Nie sposób jednak przyjąć, że mamy tu do czynienia z jedną sprawą administracyjną. Przeciwnie, każdy z wniosków skutkował wszczęciem odrębnego postępowania administracyjnego. Interes prawny w każdej z tych spraw miał jedynie wnioskodawca. Wynika to stąd, że mimo, iż w sprawie orzekał ten sam organ i dotyczyła ona utrzymania wspólnego dziecka skarżącego oraz K. D., to organ odrębnie badał przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt J. D. w rodzinie zastępczej wobec każdego z wnioskodawców. Organ powinien był zatem wydać dwie odrębne decyzje: pierwszą wobec I. D. oraz drugą wobec K. D. i każdemu z wnioskodawców doręczyć wyłącznie tę decyzję, która zawierała rozstrzygnięcie w przedmiocie jego wniosku. Okoliczność, że organy obu instancji załatwiły obie sprawy jedną decyzją nie stanowi jednak uchybienia na tyle istotnego, aby było przesłanką wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Doręczenie ich skarżącemu mogło natomiast wywołać u niego błędne przekonanie, że jako strona – może kwestionować je w całości, tj. również w zakresie dotyczącym K. D.. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Interes faktyczny to stan, w którym konkretny podmiot jest zainteresowany określonym sposobem załatwienia sprawy, ale nie może tego zainteresowania wesprzeć poprzez odwołanie się od przepisów prawa materialnego. Z kolei istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny w sprawie administracyjnej charakteryzują dwie cechy, które muszą wystąpić łącznie, tj. 1) bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny oraz 2) realność interesu prawnego. Bezpośredniość oznacza, że interes prawny musi być własny. Nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne, i nawet gdyby związki te miały charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny. Natomiast stosunki prawne między stronami, jeżeli nawet istnieją, nie mają znaczenia dla danej sprawy administracyjnej. Dlatego też nie można się stać stroną postępowania tylko z powodu stosunków prawnych z innym podmiotem (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP z 1997 r., z. 4, poz. 83, s. 203). W niniejszej sprawie brak jest tak pojmowanego związku pomiędzy sytuacją skarżącego a normą prawa materialnego, która stanowi podstawę prawną odstąpienia od ustalenia K. D. opłaty za pobyt J. D. w rodzinie zastępczej. Interesu prawnego skarżącego nie można bowiem wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej K. D., mimo, że sprawa dotyczy kosztów utrzymania ich wspólnego dziecka w rodzinie zastępczej. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego w jej wniesieniu.