II SA/Lu 713/25

WyrokWSA w Lublinie2026-01-29

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, który istniał przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i narusza wyznaczoną w nim linię zabudowy, może zostać zrealizowana, jeśli sama zmiana sposobu użytkowania nie wiąże się z robotami budowlanymi, a jedynie z faktyczną zmianą funkcji obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Wojewody i Starosty, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana sposobu użytkowania budynku, która nie wiąże się z robotami budowlanymi, nie może być zakazana na podstawie przepisu planu miejscowego dotyczącego ingerencji budowlanych w istniejące obiekty naruszające ustalenia planu. Organy dokonały nadmiernie rozszerzającej wykładni planu, naruszając prawo własności skarżącego.
Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że budynek narusza linię zabudowy określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a plan nie dopuszcza zmiany sposobu użytkowania dla takich obiektów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i nierzetelne zbadanie sprawy, w tym błędną interpretację planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Lubartowskiego, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Wojewody Lubelskiego na rzecz R. M. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 24 września 2025 r., znak IF-V.7840.8.27.2025.MF w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty L. z dnia 31 lipca 2025 r., znak: AIB.6743.431.2025.EŻJ; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz R. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda Lubelski (dalej także jako "Wojewoda", organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia 24 września 2025 r. znak: IF-V.7840.8.27.2025.MF, po rozpatrzeniu odwołania R. M. (dalej także jako "inwestor" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubartowskiego (dalej także jako "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 31 lipca 2025 r. znak: AIB.6743.431.2025.EZJ w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił następująco stan sprawy: W dniu 8 lipca 2025 r. inwestor wystąpił do Starosty ze zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie ewid. Ł. K., gmina L., na budynek mieszkalny. Do zgłoszenia dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz z dokumentacją, tj. opisem technicznym, szkicem usytuowania obiektu, ekspertyzą techniczną, zaświadczeniem z Urzędu Gminy L. z dnia 12 maja 2025 r., znak:[...] oraz ekspertyzę przeciwpożarową. Decyzją z dnia 31 lipca 2025 r. organ I instancji, na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., wniósł sprzeciw w sprawie powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu Starosta podał, że działka nr ewid. [...] w części, na której usytuowany jest budynek objęty zgłoszeniem, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia 1 marca 2024 r., w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., położona jest w terenie oznaczonym symbolem 14 MN, którego przeznaczenie podstawowe to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, natomiast przeznaczenie uzupełniające - usługi nieuciążliwe zajmujące nie więcej niż 30% powierzchni całkowitej budynku lub nie więcej niż 10% powierzchni działki budowlanej w przypadku lokalizacji w odrębnym budynku. Przepis § 10 pkt 1 ww. uchwały stanowi natomiast, że na obszarze objętym planem dopuszcza się dla istniejących obiektów i budynków oraz ich części, które przekraczają ustalone w planie wskaźniki zabudowy, wysokość, geometrię dachu i linie zabudowy oraz posiadają funkcję niezgodną z przeznaczeniem terenu ustalonym w dziale II: zachowanie istniejących parametrów, remont i przebudowę, dostosowanie dla osób ze szczególnymi potrzebami. Organ I instancji ustalił, że budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem przekracza wyznaczoną linię zabudowy od drogi oznaczonej symbolem 3KDL - działki nr ew. [...] i [...]. W ocenie Starosty, plan miejscowy, dla istniejących obiektów przekraczających wyznaczoną linię zabudowy, nie dopuszcza zmiany sposobu użytkowania. Dopuszczone jest jedynie zachowanie istniejących parametrów, remont i przebudowa, dostosowanie dla osób ze szczególnymi potrzebami. W odwołaniu od decyzji Starosty inwestor zarzucił, że sprawa została błędnie przeanalizowana. W ocenie skarżącego, przywołany przez organ I instancji § 10 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia 1 marca 2024 r., dotyczy obiektów i budynków oraz ich części, które posiadają funkcję niezgodną z przeznaczeniem terenu ustaloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Działka nr ewid. [...], zgodnie zaświadczeniem wydanym przez Wójta Gminy L., znajduje się w obszarze 14 MN z przeznaczeniem podstawowym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Budynek mieszkalny wpisuje się w podstawowe przeznaczenie terenu, a zatem - w ocenie skarżącego - nie powinny obowiązywać w tym przypadku zapisy dotyczące wyłącznie remontu, przebudowy, dostosowania dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Ponadto inwestor podniósł, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia 13 marca 2000 r., § 3 ust. 5 Tereny urządzeń i sieci komunikacyjnej, pkt - 5.6 KDL - drogi lokalne utwardzone, lit. b) - pozostałe wymogi ustala się analogiczne jak dla dróg gminnych z zastrzeżeniem dla linii zabudowy odległość wynosi 6-10 m liczonej od krawędzi jezdni dla obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi. Skarżący stwierdził, że istniejący budynek znajduje się w odległości 9,46 m od krawędzi jezdni, a zatem nie przekracza minimalnej odległości 6 metrów. Rozpatrując odwołanie Wojewoda nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko Starosty jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Wojewoda na wstępie przytoczył treść art. 71 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane oraz przypomniał, że w niniejszej sprawie przedmiotem zgłoszenia jest zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Przedmiotowy budynek jest obiektem o dwóch kondygnacjach nadziemnych, z czego druga stanowi poddasze użytkowe, niepodpiwniczonym, wzniesionym w konstrukcji murowanej. Budynek posiada dach dwuspadowy z lukarną oraz naczółkami, konstrukcji drewnianej pokrytej blachodachówką o kącie nachylenia 36°. W obiekcie wydzielono wiatrołap z klatką schodową, dwoma pomieszczeniami na parterze, kuchnią pokojem i łazienką na poddaszu. Podstawą wniesienia sprzeciwu przez Starostę była okoliczność wskazana w art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, sprowadzająca się do stwierdzenia, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia 1 marca 2024 r., w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.. Wojewoda stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący, dokonując zgłoszenia, zgodnie z wymogiem ustanowionym w art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, przedstawił zaświadczenie Wójta Gminy L. z dnia 12 maja 2025 r., stwierdzające, że budynek na działce nr ew. [...] przekracza wyznaczoną w planie nieprzekraczalną linię zabudowy. Organ odwoławczy podkreślił, że zaświadczenie to nie przesądzało jednak z góry o zgodności projektowanej zmiany z planem miejscowym, albowiem jego treść nie była wiążąca dla organu administracji architektoniczno-budowlanej, lecz podlegała ocenie tego organu, jako materiał dowodowy. Ponadto przedłożone przez inwestora zaświadczenie dotyczy działki nr ewid. [...] a nie działki nr ewid. [...] objętej planowaną zmianą. Wojewoda wskazał za Starostą, że działka nr ewid. [...] w części objętej przedmiotowym zgłoszeniem położona jest w terenie oznaczonym w planie symbolem 14 MN z przeznaczeniem podstawowym - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oraz przeznaczeniem uzupełniającym - usługi nieuciążliwe, zajmujące nie więcej niż 30% powierzchni całkowitej budynku lub nie więcej niż 10% powierzchni działki budowlanej w przypadku lokalizacji w odrębnym budynku. Następnie przytoczył § 10 pkt 1 planu miejscowego oraz podniósł, że prawidłowo organ I instancji stwierdził, iż budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem przekracza wyznaczoną linię zabudowy od drogi oznaczonej symbolem 3KDL - działki nr ewid. [...] i [...]. Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, że zgodnie z planem miejscowym dla istniejących obiektów przekraczających wyznaczoną linię zabudowy nie dopuszcza się zmiany sposobu użytkowania. Dopuszczone jest jedynie zachowanie istniejących parametrów, remont i przebudowa, dostosowanie dla osób ze szczególnymi potrzebami. Zdaniem Wojewody, nie zasługuje na uwzględnienie argument dotyczący spełniania wymagań określonych w uchwale nr [...] Rady Gminy L. z dnia 13 marca 2000 r., bowiem w zakresie obsługi komunikacyjnej dla terenu 14MN, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia 1 marca 2024 r., ustala się obsługę z terenów dróg [...], 5KDW lub z drogi położonej poza granicami planu. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszona przez inwestora zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., a wobec tego decyzja Starosty z dnia 31 lipca 2025 r., wydana na podstawie art. 71 ust. 5 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, podjęta została zgodnie z prawem. R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewody, zarzucając jej naruszenie art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz nierzetelne zbadanie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rozstrzygając sprawę organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił, z jakich powodów odmówił wiarygodności dowodowi w postaci zaświadczenia z Urzędu Gminy L. z dnia 12 maja 2025 r. Organ wskazał jedynie, że ww. zaświadczenie nie jest wiążące, jednak nie podał żadnych przesłanek, dla których jego stanowisko jest odmienne od ww. zaświadczenia. Podobnie organ odwoławczy skoncentrował się na charakterze opinii (zaświadczenia), jako stanowiska niewiążącego dla organu rozpoznającego sprawę, natomiast nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów podważających jego rzetelność i prawidłowość. Skarżący podkreślił, że nie można pominąć czy zakwestionować zaświadczenia Wójta Gminy tylko dlatego, że stanowisko to nie jest dla organów I i II instancji wiążące. Zajmując stanowisko odmienne organy powinny jednoznacznie, przekonująco i wyczerpująco to stanowisko uargumentować. Tymczasem zarówno organ I, jak i II instancji, lakonicznie stwierdził, iż podstawą sprzeciwu jest naruszenie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opierając się na § 10 planu miejscowego, organy stwierdziły, że plan nie zawiera dopuszczenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zdaniem inwestora, organy pominęły jednak fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może posiadać takiego ustalenia. Obligatoryjne i fakultatywne elementy planu miejscowego wymienione są w art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Próżno tam szukać możliwości ustalania przez gminę zapisów dotyczących "zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego". Dlatego, badając zgodność planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, należało skupić się na przeznaczeniu nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie ustalone w planie miejscowym jest zaś zgodne z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. W ocenie skarżącego, niezrozumiała jest interpretacja zapisów planu miejscowego przez organy obu instancji, zgodnie z którą inne budynki mieszkalne znajdujące się na obszarze objętym ww. planem (w tym budynek znajdujący się na tej samej nieruchomości - działce nr [...]), a przekraczające nieprzekraczalną linię zabudowy, mogą funkcjonować na podstawie § 10 planu miejscowego, podczas gdy obiekt budowlany będący przedmiotem postepowania nie może funkcjonować jako budynek mieszkalny. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wydanie decyzji zezwalającej na przekształcenie budynku gospodarczego w budynek mieszkalny, zgodnie ze złożonym wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 29 stycznia 2026 r. skarżący podtrzymał skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje m.in. wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jego legalności wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję wnoszącą sprzeciw w sprawie dokonanego przez skarżącego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości Ł. K., na budynek mieszkalny. Zgodnie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako "Pr.bud."), przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności (m.in.) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2). Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć: 1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 4) zaświadczenie wójta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo decyzję o warunkach zabudowy, w razie braku obowiązującego planu miejscowego; 5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, lub kopię takiej ekspertyzy; 6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień i opinii (ust. 3). W myśl zaś ust. 4 cytowanego artykułu, zgłoszenia, o którym mowa wyżej, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Przesłanki wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części zostały natomiast wymienione w ust. 5 cytowanego artykułu. Wśród przesłanek tych wymieniono sytuację, w której zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 2). W niniejszej sprawie Starosta wniósł sprzeciw w sprawie dokonanego przez skarżącego zgłoszenia w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 71 ust. 5 pkt 2 Pr.bud., uznając, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł. K., narusza ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr LIV/379/24 Rady Gminy Lubartów z dnia 1 marca 2024 r., w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z dnia 27 marca 2024 r., poz. 1909, dalej jako "uchwała", "plan miejscowy" lub "m.p.z.p."). Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się zatem do oceny zgodność przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem z postanowieniami ww. uchwały. Przed przystąpieniem do oceny powyższej kwestii zaznaczyć trzeba, że co do zasady słusznie organy obu instancji uznały, iż o zgodności projektowanej zmiany sposobu użytkowania budynku z planem miejscowym nie mogło z góry przesądzać dołączone przez skarżącego do zgłoszenia – zgodnie z wymogiem określonym w art. 71 ust. 2 pkt 4 Pr.bud. – zaświadczenie Wójta Gminy L. z dnia 12 maja 2025 r. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 42/07, nie można przyjąć, żeby organ w drodze zaświadczenia rozstrzygał o zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem, gdyż kwestia ta na gruncie ustawy z dnia 27 marca 2007 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z mocy art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., przynależy do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej. Teza ta niewątpliwie pozostaje aktualna także w odniesieniu do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej określonej w art. 71 ust. 5 pkt 2 Pr.bud. Zaświadczenie o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 4 Pr.bud., wydawane przez organ planistyczny, nie wiąże zatem organu architektoniczno-budowlanego badającego, czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania nie narusza obowiązującego m.p.z.p. (por. wyroki NSA: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2825/15 i z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 900/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2423/19). Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zatem, co do zasady, uprawniony do zakwestionowania zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wbrew dołączonemu do zgłoszenia zaświadczeniu, o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 4 Pr.bud. W niniejszej sprawie zakwestionowanie tego warunku było jednak niezasadne i skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 71 ust. 5 pkt 2 Pr.bud. Stanowisko organów zostało bowiem oparte na błędnej wykładni postanowień planu miejscowego. Podkreślić należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, ustalenia planów miejscowych zawierające ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Dokonywana w oparciu o zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ingerencja organów administracji w uprawnienia właścicielskie nie może bowiem skutkować wprowadzeniem ograniczeń, ponad wynikające wyraźnie z jego przepisów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 565/16). Postanowienia planu miejscowego nie mogą być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05). Wszelka rozszerzająca wykładnia ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 295/96). O braku zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z planem miejscowym można zatem mówić wówczas, gdy inwestycja taka objęta jest wyraźnym ograniczeniem co do form i zasad zagospodarowania danego obszaru, zawartym w planie miejscowym, ewentualnie, gdy planowany sposób użytkowania jest nie do pogodzenia z podstawowym lub dopuszczalnym przeznaczeniem terenu określonym w planie. W ocenie Sądu, żadna z tych sytuacji nie zachodzi w analizowanym przypadku. Z niewadliwych ustaleń organów wynika, że działka nr ewid. [...] w miejscowości Ł. K., w części, w której zlokalizowany jest objęty zgłoszeniem budynek gospodarczy, stanowi teren oznaczony w planie miejscowym symbolem 14 MN. Dla terenu o tym symbolu w § 24 ust. 2 uchwały ustalono przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (pkt 1.) oraz przeznaczenie uzupełniające: usługi nieuciążliwe zajmujące nie więcej niż 30% powierzchni całkowitej budynku lub nie więcej niż 10% powierzchni działki budowlanej w przypadku lokalizacji w odrębnym budynku (pkt 2). W myśl zaś § 24 ust. 3 uchwały, w zakresie kształtowania zabudowy dla obszaru tego ustalono: 1) budynek wolnostojący; 2) wysokość zabudowy nie większa niż: a) 10,0 m dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, b) 7,0 m dla pozostałych budynków i budowli; 3) dach: a) symetryczny, dwuspadowy lub wielospadowy, o kącie nachylenia połaci nie mniejszym niż 25° i nie większym niż 45°, pokryty dachówką lub materiałem dachówkopodobnym, lub dach płaski, dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, b) symetryczny, dwuspadowy lub wielospadowy, o kącie nachylenia połaci nie mniejszym niż 15° i nie większym niż 30°, pokryty dachówką lub materiałem dachówkopodobnym lub dach płaski, dla pozostałych budynków i budowli. W świetle powyższych regulacji nie budzi wątpliwości, że zamierzony sposób użytkowania objętego zgłoszeniem budynku gospodarczego, jako budynku mieszkalnego, pozostaje zgodny z podstawowym przeznaczeniem terenu, na którym obiekt ten się znajduje. Jednocześnie z dołączonego do zgłoszenia opisu technicznego wynika, że parametry przedmiotowego budynku odpowiadają określonym w planie miejscowym parametrom budynków mieszkalnych w obszarze 14 MN. Jest to bowiem dwukondygnacyjny budynek o wysokości 7,15 m z dachem dwuspadowym pokrytym blachodachówką o kącie nachylenia 36°. Niezależnie od powyższego, organy orzekające w sprawie uznały, że inwestycja objęta zgłoszeniem pozostaje w kolizji z przepisem § 10 pkt 1 m.p.z.p., który stanowi, że na obszarze objętym planem dopuszcza się dla istniejących obiektów i budynków oraz ich części, które przekraczają ustalone w planie wskaźniki zabudowy, wysokość, geometrię dachu i linie zabudowy oraz posiadają funkcję niezgodną z przeznaczeniem terenu ustalonym w dziale II: a) zachowanie istniejących parametrów, b) remont i przebudowę, c) dostosowanie dla osób ze szczególnymi potrzebami. Zdaniem organów, przedmiotowy budynek objęty jest dyspozycją ww. przepisu, albowiem powstał on przed wejściem w życie planu miejscowego i narusza linię zabudowy wyznaczoną w planie od strony drogi oznaczonej symbolem 3KDL (działki nr ewid. [...] i [...]). Skoro zaś powołany przepis dla budynków nim objętych nie przewiduje zmiany sposobu użytkowania, to tym samym – według organów – wyklucza możliwość realizacji przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organów nie może uzyskać aprobaty. Pomimo, że objęty zgłoszeniem budynek istniał przed wejściem w życie planu miejscowego i narusza wyznaczoną w planie miejscowym linię zabudowy, powołany przez organy przepis § 10 pkt 1 m.p.z.p. nie może w tym wypadku znaleźć zastosowania, jako norma ograniczająca możliwość zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku w sposób określony w treści zgłoszenia. Zauważyć bowiem należy, że powyższy przepis dotyczy wyłącznie robót budowlanych, które mogą być wykonywane przy budynkach istniejących przed uchwaleniem planu miejscowego i naruszających postanowienia tego planu. Istota tej regulacji sprowadza się zatem do wprowadzenia dla istniejących budynków, które nie są zgodne z planem, określonych ograniczeń w zakresie ingerencji budowlanych. Z przepisu tego nie można natomiast wyprowadzać dodatkowych ograniczeń co do możliwości poddania określonych budynków inwestycjom niezwiązanym z realizacją jakichkolwiek robót budowlanych. Tymczasem objęta zgłoszeniem zmiana sposobu użytkowania budynku – jak wynika z dołączonego do zgłoszenia opisu technicznego (k. 11-12 akt adm. I inst.) – nie obejmuje realizacji jakichkolwiek robót budowlanych, lecz sprowadza się wyłącznie do faktycznej zmiany funkcji budynku. Już tylko z tego względu wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia z powołaniem się na treść § 10 pkt 1 m.p.z.p., było w okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawnione. Przyjęta przez organy interpretacja ww. przepisu, skutkująca uznaniem, że wyklucza on możliwość dokonania w spornym budynku zamierzonej zmiany sposobu jego użytkowania, jest tym bardziej nieuzasadniona, gdy weźmie się pod uwagę, że przepis ten wprost dopuszcza zdecydowanie dalej idące (a przy tym związane z wykonaniem robót budowlanych) rodzaje ingerencji w stan istniejących budynków, takie jak remont czy przebudowa. Organy obu instancji wadliwie zatem zinterpretowały w niniejszej sprawie przepis § 10 pkt 1 m.p.z.p., dokonując jego nieuprawnionej – rozszerzającej wykładni, skutkującej nadmiernym ograniczeniem prawa własności skarżącego. W konsekwencji w sprawie błędnie stwierdzono, że planowana przez skarżącego zmiana sposobu użytkowania budynku, nie jest zgodna z planem miejscowym. Tym samym bezzasadnie zastosowano art. 71 ust. 5 pkt 2 Pr.bud., poprzez wniesienie na jego podstawie sprzeciwu do zgłoszenia. Nie sposób nie zauważyć, że stanowisko organów prowadzi do absurdalnej wręcz sytuacji, w której budynek gospodarczy wzniesiony przed uchwaleniem planu miejscowego, naruszający wyznaczoną w tym planie linię zabudowy i jednocześnie posiadający funkcję, która nie odpowiada ani podstawowemu, ani uzupełniającemu przeznaczeniu terenu określonemu w planie, nie może być poddany zmianie sposobu użytkowania, która de facto prowadzi do częściowego usunięcia ww. niegodności z planem miejscowym poprzez dostosowanie jego funkcji do podstawowego przeznaczenia terenu, na którym jest on zlokalizowany. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. Uchylenie kontrolowanych decyzji przekłada się na konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, albowiem przewidziany w art. 71 ust. 4 Pr.bud., 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, w niniejszej sprawie już upłynął. Podkreślić należy, że jest to termin materialnoprawny i nie ma żadnych przepisów, z których wynikałoby, że rozpoczyna on bieg na nowo po uprawomocnieniu się wyroku sądu uchylającego decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu. Skoro zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą już skutecznie wnieść sprzeciwu wobec dokonanego przez skarżącego zgłoszenia, postępowanie administracyjne w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt III sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło