II SA/Lu 714/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-09-11
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli skarga dotyczy zwrotu świadczenia nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli skarga dotyczy zwrotu świadczenia nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, wniosek podlega rozpoznaniu, a prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zwrotu świadczenia nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu ze względu na charakter sprawy, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano B. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego wystąpiono do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać B. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), wniosła na druku PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, gdzie zajmują powierzchnię [...] m2 i utrzymują się ze świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej oraz zasiłku wychowawczego. Łączny miesięczny dochód z tego tytułu wynosi [...] złotych. Do stałych kosztów utrzymania koniecznego skarżąca zaliczyła wydatki na energię elektryczną – [...] złotych co miesiąc, wodę – [...] złotych co trzy miesiące, gaz – [...] złotych miesięcznie, wywóz odpadów komunalnych – [...] złotych co trzy miesiące, Internet – [...] złotych miesięcznie, wydatki związane z utrzymaniem domu (naprawy) – [...] złotych na dwa miesiące, leczenie córki – [...] złotych, leczenie okulistyczne córek – [...] – [...] złotych co sześć miesięcy, ubezpieczenie samochodu – [...] złotych na rok. Skarżąca podkreśliła, że zarówno dom jak i gospodarstwo rolne nie są jej własnością. Jej mąż jest jedynie ich współwłaścicielem. Mąż skarżącej przebywa obecnie w zakładzie karnym. Skarżąca jest właścicielką samochodu osobowego m-ki [...] rok produkcji [...].
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej zwrotu świadczenia nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem B. D. wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim postanowienia.
Umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. W sprawie niniejszej minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru wyniesie 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Wynagrodzenie to stanowi zatem niemal [...] część miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego skarżącej, co mając na uwadze jego wysokość prowadzi do wniosku, że uszczuplenie miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego skarżącej o [...] część uniemożliwi jej poniesienie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Skutkiem tego będzie uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z tych powodów referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzekł na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w punkcie pierwszym postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło