II SA/Lu 714/24
WyrokWSA w Lublinie2024-12-05
Skład orzekający: Jacek Czaja, Grzegorz Grymuza, Bartłomiej Pastucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, powinien orzekać o szkodach powstałych w lokalu sąsiednim, które nie stanowią naruszenia przepisów budowlanych, a mogą być przedmiotem sporu cywilnego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Szkodami, które nie wypełniają przesłanki niezgodności z prawem budowlanym i mogą być przedmiotem sporu cywilnego, nie należy orzekać w postępowaniu administracyjnym. Organ prawidłowo nałożył obowiązki w zakresie prac w lokalu, w którym roboty były prowadzone, a jednocześnie słusznie uznał, że nie ma podstaw do nakładania obowiązków dotyczących prac w lokalu sąsiednim, jeśli wykazane w nim rysy i spękania nie mają charakteru naruszeń podlegających usunięciu w trybie postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Skarżący B. A. i H. A. wnieśli skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nałożyła na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym brak rozstrzygnięcia o całości przedmiotu postępowania i zniszczeniach w ich lokalu nr [...], które miały powstać w wyniku prac w lokalu nr [...]. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo działały w granicach swojej właściwości, a szkody w lokalu skarżących nie stanowiły przedmiotu postępowania naprawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. A. i H. A. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 5 lipca 2024 r. znak: ZOA-II.7721.6.2023 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z 5 lipca 2024 r., znak: ZOA-II.7721.6.2023, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także jako: LWINB) uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach (dalej także jako: PINB) z 22 marca 2024 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725; dalej jako: p.b. lub Prawo budowlane) nałożył na O. Z. i R. Z. (dalej także jako: inwestorzy) obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r., robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w P., w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na: (1.) mechanicznym usunięciu występującej korozji ze środników belek stalowych stropów (dwuteowników INP 200 o wysokości 200 mm), a następnie wykonaniu wtórnej powłoki antykorozyjnej w postaci powłok malarskich odpowiadających klasie korozyjności min. C2, (2.) zabezpieczeniu belek stalowych stropów przed zwichrzeniem poprzez montaż legarów podłogowych prostopadle do belek stropowych za pomocą łączników mechanicznych.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P.. Postępowanie wszczęto w związku z pismem B. A. i H. A. (dalej także jako: skarżący) z dnia 6 stycznia 2023 r.
W dniu 16 lutego 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P., w trakcie której stwierdzono, że w lokalu wykonano roboty budowlane, polegające na: demontażu podłóg drewnianych na legarach, glazury na wylewce betonowej, usunięciu polepy — bez ingerencji w konstrukcję nośną stropu; skuciu tynków cementowo-wapiennych; usunięciu części ścianek działowych; zamurowaniu jednego otworu drzwiowego w ścianie działowej; usunięciu instalacji elektrycznej aluminiowej zamontowanej pod usuniętym tynkiem; demontażu stolarki drzwiowej wewnętrznej. Stwierdzono, że powyższe prace nie ingerowały w konstrukcję nośną ścian.
Zgodnie z oświadczeniem inwestora – R. Z. prace te zostały wykonane w listopadzie 2022 r. – bez zgłoszenia ich do Starosty Puławskiego oraz do zarządcy obiektu.
Wskazano, że w lokalu znajdującym się bezpośrednio pod mieszkaniem nr [...] tj. w lokalu nr [...] stwierdzono spękania i rysy tynków występujące na suficie i przy
Inwestorzy dołączyli do akt sprawy ekspertyzę techniczną dotyczącą określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina, sporządzoną w styczniu 2023 r. W ekspertyzie znajduje się uwaga, że belki stropowe należy zabezpieczyć przed zwichrzeniem poprzez montaż legarów podłogowych prostopadle do belek stropowych za pomocą łączników mechanicznych.
W trakcie oględzin przeprowadzonych 10 marca 2023 r. ustalono, że stan robót budowlanych nie uległ zmianie w stosunku do stwierdzonego w czasie kontroli z 16 lutego 2023 r.
LWINB decyzją z 15 maja 2023 r. uchylił decyzję PINB z 20 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W trakcie oględzin w dniu 7 czerwca 2023 r. PINB stwierdził, że stan lokalu nr [...] nie uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych w marcu 2023 r. i kontroli z lutego 2023 r. Żadne nowe roboty budowlane nie zostały wykonane. Stwierdzono, że usunięto warstwy wykończeniowe podłogi — bez ingerencji w konstrukcję stropu, skuto tynki, usunięto ścianki działowe, zamurowano jeden otwór drzwiowy oraz zdemontowano stolarkę drzwiową wewnętrzną.
W budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w którym znajduje się omawiany lokal nr [...], na drugiej kondygnacji nadziemnej – w lokalu mieszkalnym nr [...] (bezpośrednio pod lokalem nr [...]) stwierdzono, że w trzech pokojach występują spękania tynków na połączeniu ścian i sufitów (tynk tzw. na butelkę — półokrągły) oraz w jednym pokoju dodatkowe spękanie na suficie i w jednym na ścianie, w korytarzu spękanie tynku na suficie i przy podciągu, we wnęce kuchennej spękanie tynku na suficie oraz w łazience spękanie tynków na ścianie. Największa szerokość rysy wynosi 0,3 mm (w pokoju na połączeniu ściany z sufitem).
Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek wykonania i przedłożenia ekspertyzy technicznej lokali nr [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] na działce nr ewid. [...].
W dniu 27 września 2023 r. inwestorzy dołączyli do akt sprawy żądaną dokumentację tj. ekspertyzę techniczną lokali nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] w P. (sporządzoną przez mgra inż. M. P. we wrześniu 2023 r.), ekspertyzę techniczną dotyczącą określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina (sporządzoną przez mgra inż. A. J. w styczniu 2023 r.), inwentaryzację architektoniczno-budowlaną lokalu mieszkalnego (sporządzoną przez mgra inż. A. J. w lutym 2023 r.) oraz projekt podłogi (sporządzony przez mgra inż. A. J. w kwietniu 2023 r.).
Postanowieniem z 11 października 2023 r. PINB wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. na działce nr ewid. [...] z uwagi na fakt, że prowadzone roboty wykonywane są bez wymaganego zgłoszenia. Decyzją z 13 października 2023 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązki wykonana określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. na działce nr [...] i obowiązek usunięcia powstałych w lokalu nr [...] rys i spękań tynków. Powyższe rozstrzygnięcia zostały uchylone przez LWINB postanowieniem z 8 stycznia 2024 r. i decyzją z 8 stycznia 2024 r.
W dniu 15 lutego 2024 r. pracownicy PINB ponownie przeprowadzili oględziny, w trakcie których stwierdzono, że roboty budowlane nie są prowadzone, a stan lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. na działce nr ewid. [...] nie uległ zmianie. Wskazano, że stan ten nie zagraża zdrowiu i życiu. Pracownicy organu dokonali oględzin lokalu nr [...]. Stwierdzono, że występujące na styku ścian i sufitu rysy oraz spękania nadal występują, nie zostały naprawione i nie przeprowadzono żadnych robót naprawczych.
W toku postępowania administracyjnego, PINB ustalił, że z rejestrów Starostwa Powiatowego nie wynika, aby dla spornego lokalu wydano pozwolenie na budowę lub dokonano zgłoszenia robót budowlanych w tym mieszkaniu – poza zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na remoncie lokalu mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P., gm. M. P. z dnia 8 grudnia 2022r, do którego Starosta P. decyzją z dnia 11 stycznia 2023 r. wniósł sprzeciw i zobowiązał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji.
PINB postanowieniem z 21 marca 2024 r. wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], z uwagi na fakt, że prowadzone roboty wykonywane są bez wymaganego zgłoszenia.
Decyzją z 22 marca 2024 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. na działce nr ewid. [...], w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a polegających na: (1.) wykonaniu zabezpieczenia stalowych elementów konstrukcyjnych stropu przed korozją, (2.) wykonaniu warstw wykończeniowych i izolacyjnych podłogi. Organ pierwszej instancji wskazał, że wszystkie ww. roboty budowlane należy wykonać w terminie do 31 grudnia 2024 r.
PINB wskazał, że sporne roboty budowlane należało prowadzić na zgłoszenie, czego inwestorzy zaniechali – w związku z czym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych postanowieniem z 21 marca 2024 r.
W zakresie naprawy uszkodzeń w lokalu mieszkalnym nr [...] organ pierwszej instancji wskazał, że kwestie te podlegają prawu cywilnemu, a spory wynikłe na ich tle rozstrzygają sądy powszechne i nie leżą w kompetencjach organów nadzoru budowlanego.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących, LWINB wydał wskazaną na wstępie decyzję, którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Organ drugiej instancji zaznaczył, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest więc kwestia robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w P..
Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jest niewystarczający do załatwienia niniejszej sprawy. Z tego względu zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. Do organu wpłynął protokół z oględzin z 5 czerwca 2024 r., potwierdzający dokonanie przez PINB żądanych ustaleń wraz ze szkicem sytuacyjnym, a także dokumentacją fotograficzną.
W trakcie wskazanych powyżej oględzin organ pierwszej instancji ustalił, że w lokalu inwestorów zdemontowano warstwy wykończeniowe i wypełniające stropu we wszystkich pomieszczeniach - bez uszkodzeń części konstrukcyjnej stropu pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] i lokalem mieszkalnym nr [...].
PINB stwierdził, że nie wykonano robót budowlanych polegających na mechanicznym usunięciu występującej korozji na środnikach belek stalowych stropów wszystkich pomieszczeń w lokalu nr [...] przedmiotowego budynku oraz że występująca korozja jest tylko powierzchowna. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że nie wykonano wtórnej powłoki antykorozyjnej w postaci powłok malarskich na belkach stalowych stropów oraz nie wykonano robót budowlanych polegające na zabezpieczeniu belek stalowych stropów – poprzez montaż legarów podłogowych. Powyższe ustalenia dotyczą wszystkich pomieszczeń lokalu nr [...].
Z wyjaśnień inwestorki – O. Z. złożonych do protokołu oględzin w dniu 5 czerwca 2024 r. wynika, że nie prowadziła robót budowlanych od ostatnich oględzin, tj. od 15 lutego 2024 r. Pracownicy PINB potwierdzili, że stan tego lokalu nie uległ zmianie oraz że obiekt nie zagraża życiu i zdrowiu, stwierdził również brak symptomów katastrofy budowlanej.
LWINB wydając zaskarżoną decyzję oparł się na całokształcie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, w tym na ustaleniach dokonanych podczas oględzin, opracowaniach sporządzonych przez mgra inż. A. J. – w tym na ekspertyzie technicznej wykonanej w styczniu 2023 r. oraz ekspertyzie technicznej – opracowanej przez mgra inż. M. P. we wrześniu 2023 r. Organ odwoławczy uznał, że ekspertyzy nie są ze sobą sprzeczne a wzajemnie się uzupełniają. Obie wskazują na elementy mające na celu wyłączenie ewentualnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska poprzez wykonanie poszczególnych robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P.. Organ drugiej instancji uznał, że naprawa powstałych zarysowań i spękań w lokalu nr [...] obrębie styku ściany i sufitu oraz na samej przestrzeni sufitów nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
LWINB wskazał na ekspertyzę techniczną, opracowana przez mgra inż. A. J. - dotyczącą określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina w budynku położonym przy ul. [...] w P., w lokalu nr [...], której celem było określenie nośności belek stropowych w stanie istniejącym oraz po projektowanej wymianie warstw posadzkowych podlegającej remontowi. Po wykonaniu prac remontowych, strop zostanie odciążony w stosunku do stanu istniejącego. W wyniku wymiany warstw posadzkowych, nie zostaną przekroczone stany graniczne poszczególnych elementów konstrukcyjnych stropu Kleina. Konstrukcję stropu Kleina stanowią belki stalowe wraz z wypełnieniem w postaci cegły pełnej. Po demontażu warstw parkietu, deskowania, legarów i polepy nie została naruszona konstrukcja stropu. Z uwag końcowych zawartych w ekspertyzie wynika, że belki stropowe należy zabezpieczyć przed zwichrzeniem poprzez montaż legarów podłogowych prostopadle do belek stropowych za pomocą łączników mechanicznych. Sporządzono również inwentaryzację architektoniczno-budowlaną tego lokalu.
Ekspertyza techniczna dla lokali nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w P., opracowana przez mgra inż. M. P., dotyczy określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina tego budynku, a celem opracowania jest ocena obecnego stanu technicznego lokali nr [...], stopnia uszkodzenia budynku, wskazanie czy uszkodzenia zagrażają życiu lub zdrowiu lokatorów oraz jakie prace należy wykonać w celu zabezpieczenia obiektu przed jego postępującym uszkodzeniom. Sporządzający ekspertyzę stwierdził, że w lokalu nr [...] prowadzone były prace, które polegały na usunięciu warstw wykończeniowych oraz izolacyjnych podłóg - prace te zostały przeprowadzone prawidłowo bez naruszenia konstrukcji stropu (brak oznak uszkodzenia stalowych belek stropowych oraz murowanych płyt stropowych); skuciu tynków ściennych oraz sufitowych - prace wykonywane prawidłowo, bez oznak zbyt głębokiej ingerencji w strukturę ścian i sufitów; wyburzenia ścian działowych - w lokalu dokonano usunięcia części ścian działowych w celu połączenia sąsiednich pomieszczeń oraz zwiększenia przestrzeni użytkowej, przy czym sporządzający ekspertyzę techniczną uznał, że usunięcie ścian działowych stojących prostopadle do belek stalowych stropu było zabiegiem zdecydowanie korzystnym dla pracy stropu, gdyż ściana – jej ciężar oddziaływał bezpośrednio na płytę murowaną stropu – co nie było zbyt korzystne; zamurowanie wnęk lub dawnych otworów drzwiowych – prace wykonano prawidłowo, tzn. z budulca - elementu muru, jak ściana istniejąca.
Sporządzający ekspertyzę techniczną dla wskazanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w P. – mgr inż. M. P. stwierdził, że w budynku pomimo upływu bez mała stu lat nie widać oznak przeciążenia czy nieprawidłowej pracy stropu. Stropy są w dobrym stanie technicznym, nie widać pęknięć czy też ubytków w murowanych płytach stropowych, belki stalowe stropów bez deformacji oraz odkształceń w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Na środnikach widoczna jest korozja głównie w warstwie zasypek piaskowo – gruzowych. Projektowane nowe warstwy podłogowe będą lżejsze o 40% od pierwotnych i mają zdecydowanie pozytywny wpływ na ugięcie stropu zmniejszając go z 22,9 mm do 16,5 mm oraz zmniejszają jego "wytężenie", natomiast gęsty układ legarów mocowanych do belek stropowych (górnych półek) co 40 cm ma zdecydowanie korzystny wpływ na dalsze obniżenie wytężenia belek stalowych stropu do poziomu około 55%. Wykonana ekspertyza stropu realnie prezentuje obecny obliczeniowy stan faktyczny dla belek niezabezpieczonych przed zwichrzeniem, dlatego też projekt nowej podłogi, tj. nowych warstw izolacyjnych dot. zastosowanych materiałów, grubości warstw wykończeniowych należy uznać za zasadny i prawidłowy. Rekomenduje się wykonanie nowych warstw ponad konstrukcję stropu (przy założeniu stężenia belek stalowych górą przy użyciu legarów) zgodnie z ww. projektem.
LWINB uznał, że celem doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych prowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] do stanu zgodnego z prawem, należy wykonać roboty polegające na: (1.) mechanicznym usunięciu występującej korozji ze środników belek stalowych stropów (dwuteowników INP 200 o wysokości 200 mm), a następnie wykonaniu wtórnej powłoki antykorozyjnej w postaci powłok malarskich odpowiadających klasie korozyjności min. C2 i (2.) zabezpieczeniu belek stalowych stropów przed zwichrzeniem poprzez montaż legarów podłogowych prostopadle do belek stropowych za pomocą łączników mechanicznych.
Roboty budowlane wyszczególnione w pierwszej kolejności wynikają z ekspertyzy technicznej wykonanej przez mgra inż. M. P., natomiast roboty budowlane wskazane w punkcie drugim wynikają z ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgra inż. A. J..
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach przebudowy może zmienić się układ funkcjonalny budynku (np. poprzez zmianę parametrów technicznych) pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy. Parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości wyrażone w jednostkach miary czy wagi elementów użytkowych takich jak dach, okna, drzwi, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji, czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu.
LWINB wskazał, że sporne prace budowlane nie stanowią remontu, lecz należy uznać je zakwalifikować jako przebudowę.
Organ pierwszej instancji prawidłowo – zdaniem LWINB – wdrożył postępowanie w trybie art. 51 p.b. Przepis ten umożliwia przeprowadzenie postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem.
Badając zgodność inwestycji z przepisami powszechnie obowiązującymi należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie realizacji robót budowlanych (2022 r.). LWINB wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Aktualnie obowiązujące przepisy również nie przewidują takiego obowiązku.
Zdaniem LWINB rozstrzygnięcie wskazane w zaskarżonej decyzji mieści się w formule tzw. decyzji reformatoryjnej, w której organ drugiej instancji uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.)
Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. A. i H. A., podnosząc następujące zarzuty:
I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego błędną wykładnię a rezultacie niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie wymaga nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w lokalu nr [...].
II. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia o całości przedmiotu postępowania w tym zniszczeniach w lokalu nr [...], wywołanych pracami w stropie znajdującym się pomiędzy lokalem 9 a 11;
2. art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na naruszeniu prawa oraz zaufania uczestników do władzy publicznej, poprzez wszczynanie i prowadzenie postępowań w sposób nierzetelny w szczególności poprzez brak rozpoznania całości sprawy obejmującej ten sam przedmiot sporu przez obydwie instancje;
3. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz braku ustaleń faktycznych w zakresie stanu mieszkania nr [...], a także błędne przyjęcie, że mieszkanie nr [...] nie stanowi przedmiotu postępowania;
4. art. 7, 8 § 1, 75, 77 i 124 § 2 w zw. z 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, rezygnację z realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady przekonywania, brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przyjęcia przez organ, ze mieszkanie nr [...] nie stanowi przedmiotu postępowania, a także braku ustalenia czy prace wykonywane w mieszkaniu nr [...] wywołały nieprawidłowości w lokalu nr [...] wymagające nakazania usunięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.;
5. art. 7b w związku z art. 8 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 7 w związku z art. 6 w związku z art. 9 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy z pominięciem interesu społecznego, słusznego interesu obywateli a także zasady proporcjonalności i równego traktowania, co ogniskuje się na przyjęciu przez organ, że mieszkanie nr [...] nie stanowi przedmiotu sprawy, a także braku ustalenia czy prace wykonywane w mieszkaniu nr [...] wywołały nieprawidłowości w lokalu nr [...] wymagające nakazania usunięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ponadto o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W sprawie stanowisko zajęli inwestorzy, którzy wnieśli o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z treści powyższego uregulowania wynika, że nie każde naruszenie prawa daje podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi, lecz jedynie takie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenia przepisów, które nie miałyby wpływu na wynik sprawy, nie mogą stanowić podstawy jej uwzględnienia. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. okoliczności, stanowiące podstawę uwzględnienia skargi – skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodującym konieczność uchylenia decyzji.
Już na wstępie należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem. Organ administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd dostrzegł, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji został prawidłowo uzupełniony przez LWINB. W szczególności w sprawie nie wystąpiły podstawy do zakwestionowania sporządzonych w toku postępowania ekspertyz.
Organ odwoławczy zakwalifikował sporne roboty budowlane jako przebudowę, na przeprowadzenie których nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, ani dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b. Stwierdził, że w sprawie prawidłowo wdrożono postępowanie naprawcze w trybie art. 51 p.b. Żadna z tych okoliczności nie została zakwestionowana w sprawie. W szczególności należy podkreślić, że decyzji nie zaskarżyli inwestorzy – na których nałożono podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. wskazane obowiązki.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b.
przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Należy podkreślić, że ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 386/23 i cyt. tam orzecznictwo).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że LWINB prawidłowo nałożył na inwestorów obowiązki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.
Z ekspertyzy technicznej lokali nr [...] i nr [...] wynika, że zastosowane belki stalowe stropu INP 200 zarówno przy obciążeniach obecnych, jak i projektowanych (lekkich) oraz obciążeniu użytkowym 200 kg/m2, zgodnym z normami, mają zachowaną nośność i są w stanie bezpiecznie przenieść zakładane obciążenia zewnętrzne, ale pod warunkami opisanymi w tej ekspertyzie.
Wskazano, że belki muszą być zabezpieczone przed zwichrzeniem, co zakładał oryginalny system stropów Kleina. W przedmiotowym stropie nie wykonano obetonowania belek, lecz zastosowano legary drewniane, leżące na górnych półkach belek stalowych. Projektowane nowe warstwy podłogowe, lżejsze o 40% od pierwotnych, mają zdecydowanie pozytywny wpływ na ugięcie stropu, zmniejszając go z 22,9 mm do 16,5 mm oraz zmniejszają jego wytężenie. Natomiast gęsty układ legarów mocowanych do belek stropowych (górnych półek) co 40 cm ma zdecydowanie korzystny wpływ na dalsze obniżenie wytężenia belek stalowych stropu (str. 13-14 tej ekspertyzy).
Ponadto z ekspertyzy technicznej dotyczącej określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina wskazano, że belki stropowe należy zabezpieczyć przed zwichrzeniem poprzez montaż legarów podłogowych prostopadle do belek stropowych za pomocą łączników mechanicznych (str. 18 ekspertyzy). Z tego względu LWINB nałożył na inwestorów obowiązek zabezpieczenia belek stalowych stropów przed zwichrzeniem.
W ekspertyzie technicznej lokali nr [...] i nr [...] wskazano, że przed wykonaniem remontu należy usunąć widoczną korozję mechanicznie, a następnie wykonać wtórne powłoki antykorozyjne w postaci powłok malarskich odpowiadających klasie korozyjności min. C2 (str. 13-14 tej ekspertyzy), co wprost znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji organu odwoławczego.
Z przedłożonych ekspertyz wynika ponadto, że przeprowadzone i planowane przez inwestorów prace budowlane pozytywnie wpływają na ugięcie stropu. W szczególności w wyniku wymiany warstw posadzkowych podczas remontu nie zostaną przekroczone stany graniczne poszczególnych elementów konstrukcyjnych stropu Kleina (str. 18 ekspertyzy technicznej dotyczącej określenia nośności konstrukcji istniejącego stropu Kleina).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się jednak do tego, że skarżący uznają, że postępowanie naprawcze powinno objąć także roboty budowlane, które należy przeprowadzić w ich lokalu nr [...]. Podnieśli, że problematyka dotycząca stropu obejmuje dwa lokale – ten, dla którego stanowi on podłogę, jak również znajdujący się pod nim – dla którego jest on sufitem.
Skarżący wskazują, że w trakcie prac prowadzonych w lokalu nr [...], w ich mieszkaniu (nr [...]) wystąpiły zmiany, które zostały opisane zarówno w ekspertyzie technicznej lokali [...] i [...], sporządzonej przez mgra inż. M. P., jak i zostały stwierdzone w protokołach oględzin.
Wszystkie stwierdzone w tym mieszkaniu rysy należy zaklasyfikować do uszkodzeń niestanowiących znamion uszkodzeń konstrukcyjnych i niemających wpływu na nośność tak samych elementów nośnych jak i konstrukcji budynku. Są to uszkodzenia wypraw tynkarskich (str. 19-20 ekspertyzy technicznej lokali [...]).
Z ekspertyzy technicznej stropu jednoznacznie wynika, że po demontażu warstw parkietu, deskowania, legarów i polepu nie została naruszona konstrukcja stropu (str. 18). Analogiczny wniosek wynika z ekspertyzy technicznej lokali [...], w której wskazano, że prace polegające na zerwaniu warstw wykończeniowych oraz izolacyjnych podłóg przeprowadzono prawidłowo bez naruszenia konstrukcji stropu tj. brak oznak uszkodzenia stalowych belek stropowych oraz murowanych płyt stropowych. Skucie tynków ściennych i sufitowych (wykonane częściowo) zostały przeprowadzone prawidłowo bez oznak zbyt głębokiej ingerencji w strukturę. Wyburzenie ścian działowych stojących prostopadle do belek stalowych stropu było zabiegiem korzystnym dla pracy stropu. Prace polegające na zamurowaniu wnęk lub dawnych otworów drzwiowych wykonano prawidłowo (str. 5-7 ekspertyzy). Inwestorzy prawidłowo przeprowadzili prace w lokalu nr [...], a w szczególności nie naruszyli konstrukcji stropów.
Natomiast powstałe w lokalu nr [...] zarysowania i spękania nie wypełniają przesłanki niezgodności z prawem budowlanym. Mogą ewentualnie stanowić przedmiot sporu cywilnego w przypadku zakwalifikowania ich jako szkody wyrządzone przez inwestorów właścicielom lokalu nr [...] w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi w lokalu nr [...]. Nie jest to jednak zakres właściwości sądu administracyjnego i organów administracji publicznej. W toku postępowania nie wykazano takich okoliczności, które uzasadniałyby przeprowadzenie postępowania naprawczego uwzględniającego prace w lokalu nr [...].
Zdaniem Sądu organy nadzoru budowalnego orzekały w zakresie swojej właściwości. LWINB stwierdził, że istnieją podstawy do nałożenia na inwestora obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b w zakresie prac prowadzonych w lokalu nr [...] – jak wykazano powyżej i co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji. Natomiast prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do nałożenia w tym trybie obowiązków dotyczących przeprowadzenia prac w lokalu nr [...], zatem słusznie ich nie nałożył. Wykazane w postępowaniu rysy i spękania nie mają charakteru naruszeń, które podlegają usunięciu w trybie postępowania naprawczego.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sprawie prawidłowo przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe, które zostało uzupełnione przez organ drugiej instancji. LWINB prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy.
Dołączone do akt sprawy ekspertyzy nie wzbudzają wątpliwości Sądu. Zostały sporządzone rzetelnie, jasno i są zrozumiałe. Obszernie opisują stan lokali nr [...] i nr [...] oraz stropu znajdującego się pomiędzy nimi. Treść ekspertyz pozwala na ocenę dokonanych i projektowanych prac. Ponadto wskazano sposób doprowadzenia prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wnioski ekspertów są jednoznaczne i znajdują potwierdzenie w treści ekspertyz.
Generalnie zauważyć należy, że w istocie zasadnicze zarzuty skargi sprowadzały się do twierdzenia, że organ nie orzekł o całości przedmiotu postępowania, w tym w szczególności nie orzekł o zniszczeniach powstałych w lokalu nr [...].
Zarzuty te nie są uzasadnione.
Zauważyć należy, że przedmiotem prowadzonego w trybie art. 50-51 p.b. tzw. postępowania naprawczego nie były uszkodzenia spowodowane w lokalu nr [...], lecz roboty budowlane wykonywane w lokalu nr [...]. Oczywiście, w takim zakresie, w jakim roboty te oddziaływały w sposób objęty hipotezą art. 50 ust. 1 p.b. na lokal nr [...], stanowiącego podstawę do wydania decyzji w trybie art. 51 p.b., organ uwzględnił także przy wydawaniu decyzji również i te skutki wykonanych robót budowlanych. Nie oznacza to jednak, że w przedmiotowej sprawie organ powinien orzekać o wszystkich uszkodzeniach, które powstały w lokalu nr [...]. Tego typu roszczenia nalezą bowiem do roszczeń odszkodowawczych realizowanych nie w trybie administracyjnym, lecz cywilnoprawnym.
Organy przy orzekaniu prawidłowo uwzględniły te skutki wykonanych robót budowalnych, które m.in. mogły powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b.). Nie orzekały zaś o innych konsekwencjach tych prac, które wykraczały poza przedmiot prowadzonego w trybie administracyjnym tzw. postępowania naprawczego.
Brak jest więc w sprawie podstaw do uznania, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie orzekł o całości przedmiotu postępowania.
Nie są zasadne także pozostałe zarzuty skargi. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i odnosi się do wszystkich istotnych aspektów sprawy. Organ odwoławczy nie ma obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z uwagi na treść skargi, należy podkreślić, że również Sąd nie jest zobowiązany do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów w niej podniesionych, a tylko do tych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów i w związku z przywołanymi wyżej przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło