II SA/Lu 716/14

WyrokWSA w Lublinie2015-05-28

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc - Malec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany jest uprawniony do ponownej oceny legalności inwestycji w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już zrealizowana i posiadała ostateczne pozwolenie na budowę?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do ponownej oceny legalności inwestycji w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już zrealizowana i posiadała ostateczne pozwolenie na budowę. Postępowanie o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego dotyczy planowanych istotnych odstępstw, a nie oceny już zrealizowanych robót. Odmawiając zmiany pozwolenia na budowę z powodu niezgodności z aktualnym planem miejscowym lub przepisami technicznymi, organy naruszyły zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca B. M. wniosła o zmianę pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w związku z podziałem działki, na której inwestycja została już zrealizowana. Organy obu instancji odmówiły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zmiany pozwolenia na budowę, wskazując na niezgodność inwestycji z aktualnym planem miejscowym (niewystarczająca powierzchnia działki) oraz przepisami technicznymi (niezachowanie odległości od granicy działki sąsiedniej). Skarżąca podnosiła, że decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna, a podział działki nastąpił po jej realizacji. Wyraziła również zgodę na usytuowanie budynku w mniejszej odległości od granicy działki sąsiedniej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także postanowienie Starosty. Zasądził od Wojewody na rzecz B. M. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis - Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zmiany pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...] a także postanowienie Starosty z dnia [...] znak: [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz B. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia .... Wojewoda ... utrzymał w mocy decyzję Starosty ... z dnia ... o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia B. M. zmiany pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. ... położonej w Ć. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że B. M. wystąpiła z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę z dnia ... Postanowieniem z dnia ... organ I instancji na podstawie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 36 a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" zobowiązał inwestorkę do usunięcia nieprawidłowości wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, w tym m.in. do doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności z wymogami § 7 ust. 3 lit. "d" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy ...zatwierdzonego uchwałą z dnia ... oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych", których nie usunęła. Organ wskazał, że przepis § 7 ust. 3 lit. "d" planu miejscowego zezwala na zabudowę jednorodzinną i letniskową wydzieloną z siedliska rolniczego na terenie zabudowy mieszkaniowej o funkcji zagrodowej, oznaczonej w planie symbolem RM tylko na działkach o pow. nie mniejszej niż 900 m2, natomiast działka nr ewid. ... której dotyczy wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, powstała w wyniku podziału działki nr ... ma pow. ...m2, a zatem nie spełnia tego wymogu. Budynek objęty pozwoleniem na budowę nie zachowuje również wymaganych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległości, gdyż jest usytuowany w odległości 1,0 m od granicy z działką nr ewid. ..... W tej sytuacji organ I instancji na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia B. M. zmiany pozwolenia na budowę. W odwołaniu B. M. podnosiła, że wskazane przez organ nieprawidłowości zatwierdzonego projektu budowlanego wynikają z podziału działki nr ewid. ... dokonanego decyzją Wójta Gminy ... z dnia ..., w wyniku którego powstała m.in. działka nr ... o mniejszej powierzchni. Wyjaśniła, że z tego powodu budynek, który zrealizowała już w całości na podstawie udzielonego jej pozwolenia na budowę nie może być odebrany i oddany do użytkowania. Wskazała również, że jest właścicielką działki nr ... dlatego niezachowanie odległości inwestycji od granicy z tą działką nie stanowi naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Wojewoda ... nie uwzględnił zarzutów odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda ustalił, że decyzją z dnia .... wydaną na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, Wójt Gminy ...zatwierdził podział działki nr ewid. ... w wyniku którego powstały działki nr ewid. .... W konsekwencji budynek mieszkalny, którego dotyczy pozwolenie na budowę znajduje się na działce nr ... o powierzhcni mniejszej, niż dopuszczalna dla działki budowlanej w § 7 ust. 3 "d" aktualnego planu miejscowego, co uniemożliwia zmianę pozwolenia na budowę. Ponadto usytuowanie budynku mieszkalnego w odległości 1,0 m od działki nr ... jest niezgodne z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przy czym - zdaniem Wojewody - bez znaczenia jest to, że właścicielką tej działki jest B. M. Wprawdzie bowiem działka ta stanowi nieruchomość połączoną w księdze wieczystej z działką nr ewid. ..., to jednak powierzchnia obu tych działek łącznie nie posiada wymaganych 900 m2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. M. domagała się uchylenia decyzji Wojewody .... Wyjaśniła, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu ...i dotyczyła budynku mieszkalnego na działce nr ewid. .... Następnie już po zrealizowaniu inwestycji w związku ze zniesieniem współwłasności działka ta została podzielona, w wyniku czego powstała m.in. działka nr ewid. .., na której znajduje się budynek. Decyzja podziałowa uwzględniała przepisy poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy ...z dnia ..., a więc w dacie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę inwestycja zgodna była z przepisami tego planu, a także z przepisami techniczno – budowlanymi. Natomiast w związku z podziałem działki nr ewid. ... skarżąca wniosła o zmianę tego pozwolenia, ale wyłącznie w zakresie "określenia identyfikacyjnego działki". Ponownie podniosła, że jest właścicielką działki sąsiedniej nr ewid. ... i wyraża zgodę na usytuowanie budynku na działce nr ewid. ... w odległości 1,0 m od granicy tej działki oraz, że suma powierzchni obu tych działek wynosi ... m2, a więc tylko nieznacznie mniej niż wymagana w aktualnie obowiązującym planie miejscowym. Na skutek podziału działki nr ewid. ... oraz odmowy zmiany pozwolenia na budowę skarżąca nie może obecnie uzyskać pozwolenia na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wnosiła o zmianę ostatecznej decyzji z dnia .... udzielającej jej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. ... w miejscowości Ć. W świetle obowiązujących przepisów zmiana pozwolenia na budowę jest możliwa albo w trybie art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego albo w trybie nadzwyczajnym (o wznowienie postępowania). Zgodnie z powołanym art. 36 a ust. 1 - istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z przepisu tego wynika więc, że zmiana pozwolenia na budowę jest wymagana wyłącznie w razie planowanych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, a więc gdy odstępstwa te nie zostały jeszcze zrealizowane. Jeśli natomiast odstępstwa zostały dokonane, właściwy organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W sprawie niniejszej żadna z tych sytuacji nie zachodziła. Skarżąca nie wnosiła o pozwolenie na dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Domagała się wyłącznie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie oznaczenia działki w związku z dokonanym później jej podziałem, co nie może być uznane za istotne odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36 a ust. 5 pkt 1-7 Prawa budowlanego. W związku ze zmianą numeracji działek nie zmieniły się parametry inwestycji, ani jej usytuowanie, skoro została ona zrealizowana w miejscu określonym w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z tego względu okoliczność, że na skutek podziału zmniejszyła się powierzchnia działki objętej inwestycją, co w świetle aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwala za uznanie jej za działkę budowlaną, nie stanowi istotnego odstępstwa, o którym mowa w art. 36 a ust. 5 pkt 7 Prawa budowlanego, tj. odstępstwa od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takie odstępstwo miałoby miejsce tylko wówczas, gdyby skarżąca zrealizowała inwestycję w sposób odmienny niż wskazany w zatwierdzonym ostateczną decyzją projekcie budowlanym, co nie zachodziło w niniejszej sprawie. Dlatego Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że "W wyniku podziału nie ma potrzeby zmieniać decyzji o pozwoleniu na budowę. W obrocie prawnym pozostają wówczas dwie decyzje, których postanowienia w odpowiednim zakresie się uzupełniają i modyfikują. Nie ma wątpliwości, że pozwolenie udzielone dla terenu o dotychczasowych oznaczeniach geodezyjnych pozostaje w mocy. Podział nieruchomości nie zmienia warunków udzielonego pozwolenia, zmianie ulegają natomiast oznaczenia działek nim objętych". Okoliczności sprawy nie uzasadniały więc prowadzenia postępowania w trybie art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego. Organ nie stwierdził przy tym jakichkolwiek odstępstw przez skarżącą od warunków udzielonego pozwolenia, co uzasadniałoby przekazanie sprawy właściwemu organowi nadzoru budowlanego - organ architektoniczno – budowlany nie jest bowiem uprawniony do oceny zrealizowanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę robót. Odmawiając zmiany pozwolenia na budowę organ wskazał wyłącznie to, że przedmiotowa inwestycja w związku z dokonanym decyzją Wójta Gminy ... z dnia ...stała się sprzeczna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy ...zatwierdzonego uchwałą z dnia ... (ze względu na brak wymaganej dla działki budowlanej powierzchni 900 m) i z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (ze względu na niezachowanie w projekcie budowlanym wymaganej odległości od działki sąsiedniej). W istocie organ dokonał więc ponownie oceny zgodności tej samej inwestycji, która była objęta już ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę, co należy uznać za niedopuszczalne, gdyż narusza to zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, niezależnie od tego, że postępowanie o udzielenie pozwolenia budowlanego na roboty już zrealizowane podlega umorzeniu (zob. komentarz do art. 32 Prawa budowlanego, A. Ostrowska w: "Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, LexisNexis Warszawa 2012, s. 302). Na obecnym etapie organ architektoniczno – budowlany nie był uprawniony do ponownej oceny w postępowaniu zwykłym legalności tej samej inwestycji - zakwestionowanie prawidłowości tej inwestycji obecnie byłoby możliwe wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, tj. w postępowaniu o wznowienie, o co skarżąca nie wnosiła. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że decyzje obu organów oraz poprzedzające je postanowienie Starosty ... z dnia .... zostały wydane z naruszeniem art. 36 a Prawa budowlanego, dlatego podlegają one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.); o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględni powyższe rozważania i wyda odpowiednie orzeczenie, w szczególności rozważy umorzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło