II SA/Lu 716/19

WyrokWSA w Lublinie2020-07-02

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt małej architektury (wiata śmietnikowa) wybudowany przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. podlega rozbiórce, jeśli nie wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, nawet jeśli został wybudowany bez pozwolenia?
Ratio decidendi
Obiekt małej architektury, który nie wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego wzniesienia, nie podlega nakazowi rozbiórki, nawet jeśli został wybudowany bez wymaganego pozwolenia. Brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki, jeśli nie naruszono przepisów techniczno-budowlanych i nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stan faktyczny
Skarżąca żądała nakazu rozbiórki obiektu pełniącego rolę wiaty śmietnikowej, zlokalizowanego na sąsiedniej działce. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając, że obiekt jest obiektem małej architektury, który nie wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami z 1974 r. i nie narusza przepisów technicznych ani planistycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając w istocie stanowisko organów, choć z częściowo odmiennym uzasadnieniem dotyczącym wymogu pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wiaty śmietnikowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania L. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie osłony murowanej z furtką metalową częściowo przykrytą daszkiem z blachy trapezowej - pełniącej rolę wiaty śmietnikowej, zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...] w L.. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 11 czerwca 2018 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta L. wpłynęło podanie L. K., w którym żąda ona między innymi wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego przeznaczonego na śmieci, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w L.. Pismem z dnia 26 czerwca 2018 r. PINB miasta L. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ww. budynku gospodarczego, przeznaczonego na składowanie odpadów stałych. W toku postępowania przeprowadzono w dniu 18 lipca 2018 r. kontrolę, w trakcie której ustalono, że na działce nr [...], przy ul. [...] w L. w południowym narożu działki, przy granicy z działką nr [...] znajduje się obiekt budowlany - osłona murowana z furtką metalową, częściowo przykryta daszkiem z blachy trapezowej. W trakcie kontroli w części zadaszonej znajdowały się narzędzia gospodarskie, piach i sól do posypywania chodnika w okresie zimowym. Wymiary części zadaszonej 1,64 m x 1,66 m, wysokość 1,9 m- 1,72 m, zgodnie z załączonym do protokołu z kontroli szkicem. Zdaniem PINB m. L., obiekt, będący przedmiotem niniejszego postępowania, zaliczyć trzeba do obiektów małej architektury, o których mowa w art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, iż skoro jak podała L. K., opisany we wstępie obiekt służy do przechowywania pojemników na odpady komunalne oraz do przechowywania piasku, soli i narzędzi do utrzymania porządku przed domem, co wynika z oświadczenia A. B., to jest on obiektem małej architektury służącym do utrzymania porządku. W ocenie organu I instancji bezspornym było, że budowa omawianego obiektu nastąpiła pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. Za przyjęciem takiej daty przemawia oświadczenie A. B. złożone do protokołu z kontroli z dnia 18 lipca 2018 r., które nie zostało zanegowane przez skarżącą. Zgodnie z § 23 ust. 6 rzeczonego aktu normatywnego "Na terenach zabudowy jednorodzinnej, wyposażonych w zorganizowany system usuwania nieczystości stałych, dopuszcza się sytuowanie krytych, zamykanych schowków na przenośne pojemniki na śmieci na granicy działek sąsiednich pod warunkiem, że odległość schowków od okien pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić co najmniej 3 m". W analizowanym przypadku warunek ten został spełniony. Ponadto, zdaniem PINB m. L., lokalizacja przedmiotowej wiaty nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, lub użytkowych dla otoczenia. Obiekt ten nie jest zaliczany do obiektów pogarszających lub mogących pogorszyć stan środowiska, a dodatkowo nie stwarza kolizji w użytkowaniu terenów sąsiadujących, nie powoduje przesłaniania innych obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz nie ma otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony działki sąsiedniej. Mając na uwadze powyższe, PINB m. L. decyzją z dnia 8 listopada 2018 r., umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W wyniku odwołania wniesionego przez L. K. w sprawie orzekał Inspektor Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L.. W pierwszej kolejności organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, stosownie do którego organ ten zakwalifikował obiekt, będący przedmiotem niniejszego postępowania jako wiatę śmietnikową, służy on bowiem do przechowywania narzędzi ogrodowych oraz czasowego przetrzymywania pojemników na odpady komunalne, posiada trzy pełne ściany oraz zadaszenie. Podkreślono przy tym, że z ustaleń organu I instancji, jak również ustaleń organu odwoławczego, wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotowy obiekt wybudowany został przed wejściem Prawa budowlanego z 1994 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, do uzyskania którego zobowiązywał inwestora § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Brak pozwolenia na budowę stanowi, że w sprawie zastosowanie ma art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., według którego do obiektów których budowa została zakończona w warunkach samowoli budowalnej przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Jak wskazał organ odwoławczy stosownie do powyższego PINB m. L. dokonał oceny całości zebranego materiału dowodowego na podstawie przepisów dotychczasowych i stwierdził, iż w omawianej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ zaznaczył, że z tekstu archiwalnego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego "B." w L., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady N. w L. Nr [...] z dnia 30 września 1986 r. wynika, że dla terenu oznaczonego 59 [...],67 ha, na którym znajduje się przedmiotowa wiata śmietnikowa, przewidziano funkcje, polegające na adaptacji istniejącej, szeregowej zabudowy jednorodzinnej. Obecnie dla terenu, na którym położona jest działka nr ewid.[...] (M 4, SRiK 1, ET2, Y2) obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustalony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia 29 sierpnia 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I (Dz. Urz. Województwa L. Nr [...] poz. [...], z późn. zm). W świetle zapisów powołanych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (zgromadzonych przez tut. organ na potrzeby sprawy prowadzonej pod znakiem: [...]) stwierdzić należy, iż działka nr [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, a zatem nie zachodzą przesłanki, o których mowa w ww. art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki z uwagi na naruszenia zapisów ww. planów zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany został w odległości 25,4 m od okien budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] oraz w odległości od 4 cm do 16 cm od ogrodzenia rozdzielającego działki nr [...] i [...], a zatem jego usytuowanie nie narusza § 23 ust. 6 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, jak też nie narusza obecnie obowiązującego Rozporządzenie Ministra Infrastruktury, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu II instancji ma rację PINB m. L. twierdząc, iż przedmiotowa wiata śmietnikowa nie narusza przepisów warunków technicznych zarówno z 1980 r., jak obowiązujących obecnie z 2002 r. Z uwagi na powyższe, a także z uwagi na fakt, że obiekt jest w dobrym stanie technicznym, nie zagraża zdrowiu i życiu użytkowników, brak jest podstaw do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Stwierdzić ponadto należy, iż przeprowadzona analiza pod względem zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami warunków technicznych wskazuje, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ podzielił stanowisko PINB m. L., iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw prawnych do władczej ingerencji organu w sferę praw i obowiązków podmiotowych. W takiej sytuacji umorzenie postępowania, stanowi następstwo ustaleń faktycznych oraz ocen dowodów pozyskanych przez organ w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego z zgodnie z zasadami procesowymi określonymi w przepisach k.p.a. W sprawie, dotyczącej osłony murowanej z furtką metalową częściowo przykrytej daszkiem z blachy trapezowej - pełniącej rolę wiaty śmietnikowej usytuowanej na nieruchomości przy ul. [...] w L. brak jest podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu znajdującego uzasadnienie w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r., a zatem zastosowanie mieć będzie art. 105 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu złożonego przez L. K. organ wskazał, że co do zasady obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce. Zasada nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego i podlega wyłączeniu w stosunku do każdego przypadku, co do którego nie ma zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, że schowek, o którym mowa w § 23 ust. 6 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, jest to schowek nie połączony trwale z gruntem, ponieważ kwalifikacja taka nie wynika z powołanego przepisu. Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez L. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzuciła ona organowi naruszenie przepisów art. 28.1 Prawa budowlanego z 1974 r. "Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę", w związku z czym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, oraz ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżące jest jestem właścicielem działki położonej w L. przy ulicy [...] graniczącej z przedmiotową działką położoną w L. przy ulicy [...] na której sąsiad pobudował samowolnie budynek gospodarczy w granicy z jej działką. Użytkowanie obiektu stanowi dla niej uciążliwość z powodu przeznaczenia go na odpady komunalne. Ponieważ, budynek został pobudowany bez pozwolenia na budowę, co narusza art. 28.1 Prawa budowlanego z 1974 r. skarżąca wnosi o uchylenie decyzji umarzającej postępowanie i wydanie decyzji merytorycznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowo organ pierwszej instancji zaliczył przedmiotowy obiekt do obiektów małej architektury, o których mowa w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), pełniącego funkcję wiaty śmietnikowej. Niewielkie wymiary tego obiektu oraz jego przeznaczenie jako obiektu służącego utrzymaniu porządku sprawiają, że obiekt ten ma cechy obiektu małej architektury. Brak wydzielenia tego obiektu ze wszystkich stron za pomocą przegród budowlanych sprawia także, że obiektu tego nie można zaliczyć do budynków (art. w art. 3 pkt 2 p.b.), co nietrafnie zarzucała skarżąca w uzasadnieniu skargi. W sprawie nie budzi także wątpliwości, że powyższy obiekt małej architektury pełni funkcję zadaszonej wiaty śmietnikowej. Wskazywała już na to sama skarżące w wyjaśnieniach złożonych podczas oględzin, gdzie wyjaśniła, że w miejscu tym przetrzymywane są pojemniki na odpady komunalne, które w trakcie kontroli zostały wystawione na zewnątrz (k.21v akt administracyjnych). Okoliczność tą potwierdza także dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin, na której widoczne są dwa plastikowe kontenery na odpady stojące przed obiektem. Wbrew zarzutom skarżącej faktom tym nie przeczą wyjaśnienia złożone w trakcie oględzin przez A. B. (k.21v akt administracyjnych). Po pierwsze mowa jest w nich o tym co jest aktualnie, a więc w trakcie kontroli, przechowywane w obiekcie. Po drugie także i przedmioty wymienione przez A. B. są niewątpliwie przedmiotami przeznaczonymi do utrzymania porządku, co sprawia, że obiekt ten ma ewidentnie cechy użytkowe obiektu służącego utrzymaniu porządku. Przede wszystkim zaś już na podstawie wymienionej wyżej dokumentacji fotograficznej można stwierdzić, że obiekt służy także przechowywaniu pojemników na śmieci, a więc, że pełni rolę wiaty śmietnikowej. Powyższe, tj. zaliczenie przedmiotowego obiektu do obiektów małej architektury, pełniącego funkcję wiaty śmietnikowej, ma podstawowe znaczenie dla ustalenia przepisów, które powinny mieć w sprawie zastosowania dla oceny konieczności prowadzenia postępowania naprawczego lub legalizacyjnego i ewentualnego nałożenia na inwestora (właściciela nieruchomości), postulowanego przez skarżącą, nakazu rozbiórki obiektu. Prawidłowo oceniony w tej części przez organy materiał dowodowy daje wystarczające podstawy do ustalenia, że przedmiotowy obiekt został pobudowany pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm. - dalej jako: "prawo budowalne z 1974"). W tamtym okresie kwestie związane z uzyskaniem na daną inwestycję pozwolenia na budowę regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowalnego (Dz.U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48 ze zm.). Mając na uwadze, że przedmiotowa wiata śmietnikowa nie ma cech budynku wymogu uzyskania pozwolenia na jej pobudowanie nie można wyprowadzać z przepisów § 44 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Analogicznie należy ocenić także treść § 44 pkt 3 rozporządzenia, który dotyczy innych rodzajowo inwestycji, a mianowicie stałych ścian oporowych, stałych instalacji gazowych i stałych ogrodzeń. Jako, że obiekt został wzniesiony na terenie wydzielonej działki usytuowanej w mieście, nie mającej cech zabytku, wymogu uzyskania pozwolenia na jego budowę nie można uzasadniać treścią § 44 pkt 4 lit. a-c rozporządzenia. Mając na uwadze niewielkie rozmiary tego obiektu, przechowywanie w nim niewielkiej liczby pojemników na odpady komunalne oraz znaczne oddalenia od usytuowanych w pobliżu budynków mieszkalnych nie sposób jest także przyjąć, że wzniesienie takiego obiektu mogło prowadzić do skutków, o których mowa w § 44 pkt 4 lit. d rozporządzenia. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że na pobudowanie przedmiotowego obiektu będącego obiektem małej architektury i pełniącego funkcję wiaty śmietnikowej nie było wymagane pozwolenie na budowę. W kwestii tej podzielić należało zatem oceny organu pierwszej instancji, a nie stwierdzenie organu odwoławczego, który błędnie uznał, że obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budowa przedmiotowego obiektu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym nie można przyjąć, że obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe ma ten zasadniczy skutek, że w sprawie, pomimo tego, iż obiekt został pobudowany przed 1 stycznia 1995 r. w sprawie powinny być stosowane przepisy obecnie obowiązującej ustawy prawo budowalne, a nie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Art. 103 ust. 1 obecnego prawa budowlanego nakazuje stosować w nowych sprawach, niezależnie od tego, kiedy zbudowano obiekt, przepisy tej właśnie ustawy. Wyjątek zawiera art. 103 ust. 2 p.b., według którego przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r., czyli przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że inne przepisy, niż art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się także do obiektów budowlanych zbudowanych przed wejściem w życie tej ustawy. Z tego powodu należy przyjąć, że dotychczasowe przepisy, czyli przepisy prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się tylko wtedy, gdy zachodziłaby konieczność zastosowania art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem tej ustawy w życie. Konieczność taka zachodzi zaś wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a więc tylko wtedy, gdy (uwzględniając pierwotną treść art. 48) obiekt budowlany lub jego część jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. można zatem stosować do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy jedynie wtedy, gdy obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co nie miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro na budowę przedmiotowego obiektu w ogóle nie było wymagane pozwolenie na budowę to tym samym w sprawie nie miał zastosowania przepis intertemporalny art. 103 ust. 2 p.b. Jeżeli chodzi o przepisy obecnie obowiązującej organy nadzoru budowalnego nie mogły nałożyć na inwestora żadnych obowiązków w trybie postępowań legalizacyjnych z art. 48 i 49b p.b. albowiem na budowę przedmiotowego obiektu małej architektury nie było wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie budowy. Co do zasady obowiązki takie, w tym także ewentualnie nakaz rozbiórki obiektu, mogły zostać nałożone na inwestora w ramach tzw. postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisów art. 50-51 prawa budowlanego. Co do zasady podzielić należy bowiem stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, w której stwierdzono, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Celem postępowania naprawczego z art. 50-51 p.b. jest doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego, w tym także obecnie obowiązujące normy techniczno-budowlane. Już z powyższego wynika zatem, że jakiekolwiek obowiązki można nakładać na inwestora tylko wtedy, gdy roboty budowalne zostały wykonane niezgodnie z przepisami. W przypadku robót budowalnych już wykonanych, z którym to stanem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 p.b., z którego wynika, że obowiązki, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., poza przypadkami określonymi w art. 48 i 49b, można nałożyć tylko wtedy, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z powyższego wynika więc, że podstawowym warunkiem nałożenia na inwestora (właściciela nieruchomości) obowiązku w postaci wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest to, by roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 in fine prawa budowalnego). Warunkiem zastosowania powyższej regulacji pozostaje więc ustalenie, że kwestionowane roboty budowlane wykonane zostały w sposób opisany w art. 50 ust. 1 p.b., w tym szczególności, że zostały one wykonane w sposób niezgodny z przepisami obowiązującymi w dacie wykonania robót. Jak trafnie stwierdziły zaś organy przedmiotowe roboty budowalne nie zostały wykonane ani w sposób niezgodny z przepisami, ani też w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W szczególności budowa przedmiotowego obiektu nie naruszała przepisów techniczno-budowalnych obowiązujących w dacie wznoszenia obiektu, ani norm obowiązujących obecnie. Jak trafnie wskazały to organy obowiązujący w dacie budowy obiektu § 23 ust. 6 rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.), stanowił, że na terenach zabudowy jednorodzinnej, wyposażonych w zorganizowany system usuwania nieczystości stałych, dopuszcza się sytuowanie krytych, zamykanych schowków na przenośne pojemniki na śmieci na granicy działek sąsiednich pod warunkiem, że odległość schowków od okien pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić co najmniej 3 m. W analizowanym przypadku wymóg ten został spełniony albowiem odległość przedmiotowego obiektu od najbliższego budynku mieszkalnego wynosi ponad 25 m (k.51-52 akt administracyjnych). Usytuowanie przedmiotowego obiektu nie narusza także obecnie obowiązujących przepisów techniczno-budowalnych, w tym w szczególności § 22 i 23 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), co trafnie w sprawie stwierdziły organy obu instancji. W uzupełnieniu argumentacji organów należy jedynie zauważyć, że w sprawie nie miały zastosowania wymogi z § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 przywołanego rozporządzenia albowiem przedmiotowy obiekt został pobudowany w ramach zabudowy jednorodzinnej (§ 23 ust. 4 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Mając na uwadze niewielkie rozmiary przedmiotowego obiektu, przechowywanie w nim niewielkiej liczby pojemników na odpady komunalne oraz znaczne oddalenie od usytuowanych w pobliżu budynków mieszkalnych nie sposób jest także przyjąć, że wzniesienie takiej wiaty śmietnikowej mogło spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Z tych też względów brak było podstaw do nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 p.b. albowiem nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 prawa budowalnego. W konsekwencji też zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadniania, odpowiada prawu albowiem w swej istocie odmawia nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu czy też nałożenia obowiązku wykonania jakichkolwiek innych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem Co więcej stwierdzić należy, że taki sam stan, tj. brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych, w tym także obowiązku rozbiórki obiektu, istniałby, gdyby w pełni podzielić oceny organu drugiej instancji i przyjąć, że budowa przedmiotowego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, na mocy przepisu art. 103 ust. 2 p.b. miałyby zastosowanie przepisy uprzednio obowiązującego prawa budowalnego z 1974 r. Pomimo kategorycznego brzemienia art. 37 ust. 1 prawa budowalnego z 1974 r. także w poprzednio obowiązującym stanie prawnym decyzja o przymusowej rozbiórce mogła zostać wydana tylko wtedy, gdy spełnione były przesłanki określone w pkt 1 i 2 tej normy. W przedmiotowej sprawie, jak trafnie stwierdził to organ odwoławczy, żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Po pierwsze jak trafnie stwierdził to organ drugiej instancji przedmiotowy obiekt pełniący funkcję wiaty śmietnikowej został wzniesiony na terenie zabudowy mieszkaniowej, a więc na terenie, który w świetle postanowień planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego poprzednio, jak i planu miejscowego obowiązującego obecnie, dopuszcza tego rodzaju zabudowę. Po drugie rozmiar tego obiektu, jego przeznaczenie i faktyczne użytkowanie oraz oddalenie od budynków mieszkalnych sprawia, że jego wzniesienie nie spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie istniały zatem podstawy do nakazania rozbiórki obiektu także na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowalnego z 1974 r. Co więcej budowa tego obiektu nie naruszała także innych przepisów, w tym przepisów techniczno-budowalnych, tak obowiązujących w dacie wzniesienia obiektu, jak i obowiązujących obecnie. Ma to podstawowe znaczenia albowiem sam brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczają przesłanką do nakazania rozbiórki obiektu jeżeli nie zostały naruszone przepisy techniczno-budowalne i nie zachodzą przy tym przesłanki z art. 37 ust. 1 prawa budowalnego z 1974 r. Jak trafnie bowiem wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., II OSK 242/17 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy jego realizacja była zgodna z pozostałymi przepisami prawa budowalnego, w tym normami techniczno-budowlanymi uprzednio obowiązującymi, a także przepisami o planowaniu przestrzennym. Dopiero stwierdzenie w tym zakresie naruszenia prawa warunkuje - po wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r. - zastosowanie środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy. Brak stwierdzenia sprzeczności z normami techniczno-budowlanymi wyklucza możliwość stosowania środków wymienionych w art. 40 prawa budowalnego z 1974 r. Z powyższego wynika, że brak byłoby podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu także w sytuacji, gdyby budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, przy czym rozważania te mają wyłącznie charakter hipotetyczny albowiem w ocenie Sądu wzniesienie tego obiektu nie wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło