II SA/Lu 717/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. S. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania B. S. i P. S. od decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej na wniosek M. G. warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej przy ul. [...] w L. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że powyższa decyzja Prezydenta Miasta L. została wydana w dniu [...] r. i w dniu [...] r. skierowana m. in. do B. S. i P. S.. Po dwukrotnym awizowaniu doręczeń, urząd pocztowy w dniu [...] r. zwrócił przesyłki do nadawcy, a organ pozostawił je w aktach ze skutkiem doręczenia. W ocenie organu należy przyjąć, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania przez małż. S. rozpoczął bieg - stosownie do dyspozycji art. 129 § 2 K.p.a. – dopiero [...] r., tymczasem już w dniu [...] r. do siedziby organu wpłynęło odwołanie małż. S. noszące datę [...] r. Organ odwoławczy – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - zwrócił uwagę, że przedwczesne złożenie odwołania, tzn. złożenie przed datą, kiedy nastąpił wobec strony skutek doręczenia przewidziany w art. 49 K.p.a. powoduje, że należy stwierdzić uchybienie terminu do złożenia odwołania, a nie niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. B. S. i P. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie SKO w L.. Skarżący wyjaśnili, że mając na uwadze sugestie pracowników organu, by jak najszybciej wnieść odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy, zrobili to [...] r., nie czekając na doręczenie. Skarżący wskazał, że pracuje za granicą i nie mógł dopełnić formalności związanych z zachowaniem odpowiednich terminów, a jego matka ma 75 lat i od [...] r. przebywała w sanatorium. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. została wydana bez przestrzegania warunków technicznych dotyczących zachowania minimalnej odległości 8 m między budynkami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Lu [...] odrzucił skargę P. S., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga B. S. zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do kwestii dopuszczalności odwołania, o jakim mowa w art. 134 k.p.a., w przypadku złożenia odwołania przez stronę przed upływem 14 dni od doręczenia jej decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.), w sytuacji gdy odwołanie to zostało złożone przed doręczeniem tej decyzji. Na wstępnie należy podkreślić, że z uwagi na treść art. 110 k.p.a. doręczenie decyzji nie jest czynnością obojętną dla jej bytu prawnego. Nie budzi przy tym wątpliwości pogląd, że wydanie decyzji jest formą załatwienia sprawy, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową, a więc możliwość wniesienia odwołania. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę, a następnie wywołuje skutki prawne określone przez przepisy prawa (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. FPS 10/00, opubl. ONSA 2001/2/56 i z dnia 6 października 2003 r., sygn. FPS 8/03, opubl. ONSA 2004/1/7). Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w rozdziale 8 pt. "Doręczenia" Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 39-49 k.p.a.). Normy te z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Uwzględniając powyższe - w ocenie sądu – należy jednak uznać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mimo iż doręczenie decyzji stronie nastąpiło w trybie art. 44 § 3 k.p.a. w dniu 21 marca 2016 r., to brak było podstaw do przyjęcia, iż złożone przez skarżących przed doręczeniem decyzji odwołanie było przedwczesne. Zdaniem Sądu, o ile w omawianej sytuacji prawnej mogły powstać wątpliwości, to organ powinien rozwiązać je z poszanowaniem interesu strony i zapewnieniem ochrony jej uprawnień procesowych, nie zaś w sposób formalistyczny. Należało uznać odwołanie wniesione przez stronę w dniu 2 marca 2016 r., zarówno za wniesione w terminie, ale przede wszystkim dopuszczalne, o ile nawet doręczenie decyzji stronie nastąpiło po dwukrotnym awizowaniu w dniu [...] r. Organ pominął, że instytucja prawna doręczenia stanowi jedną z gwarancji procesowych ochrony uprawnień strony, kiedy możność ich realizacji uzależniona jest od uzyskania informacji na temat podejmowanych przez organ czynności procesowych. Instytucja ta nie może więc być wykorzystywana przez organ na niekorzyść strony. W omawianej sytuacji procesowej należało umożliwić stronie wykorzystanie uprawnienia do wniesienia odwołania, skoro ta czynność procesowa nastąpiła po – jak wynika ze skargi – powzięciu informacji od pracowników organu o możliwości wniesienia środka odwoławczego od podjętej już decyzji. Doręczenie ma bowiem zapewnić stronie możność zapoznania się z decyzją. Dalszym skutkiem doręczenia jest wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego. Doręczenia bowiem, jak wskazano, nie mają samodzielnego i osobnego znaczenia. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że wniesienie środka zaskarżenia jest dopuszczalne przed początkiem biegu terminu do jego zaskarżenia, o ile skarżone orzeczenie już w tym czasie było wydane (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2007 r., IV CZ 60/07, publ. LEX nr 621159). Nie ma powodu, aby omawianą kwestię procesową rozstrzygać odmiennie, niż w procedurze cywilnej. Wobec tych wszystkich rozważań, należy zatem przyjąć, że jeżeli decyzja Prezydenta Miasta L. w przedmiocie warunków zabudowy, od której skarżąca wniosła sporne odwołanie, została wydana w dniu 29 lutego 2016 r., to odwołanie wniesione [...] r. przed doręczeniem zaskarżonej decyzji - jest dopuszczalne i nie można w tej sytuacji stwierdzić, że zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe rozważania należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.