II SA/Lu 72/04
WyrokWSA w Lublinie2004-10-20
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia kolektora sanitarnego, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na proponowany przebieg, a organ administracji nie przeprowadził rokowań z właścicielem?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia kolektora sanitarnego, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na proponowany przebieg, a organ administracji nie uzyskał jego zgody w drodze rokowań. Kluczowe jest, aby decyzja była zgodna z prawomocną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a próba przeprowadzenia rokowań została podjęta, nawet jeśli nie zakończyły się porozumieniem. Ustawa nie uzależnia wydania decyzji od uzyskania zgody właściciela, a rokowania mają jedynie na celu złagodzenie skutków decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ograniczeniu sposobu korzystania z jej nieruchomości w celu budowy kolektora sanitarnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z powodu braku rokowań oraz pominięcia jej propozycji zmiany przebiegu kolektora. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor ( spr.), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. , Nr [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania M.K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2003r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej przy ul.G. , oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. 4538m2 i Nr [...] o pow. 5724 m2 , poprzez zezwolenie Wydziałowi Strategii i Rozwoju Urzędu Miasta na zajęcie części nieruchomości, oznaczonej na załączonych mapach (działka Nr [...]) cyframi: 2, 3, 4, 5, 2 o powierzchni 698 m2 (działka Nr [...]) cyframi: 2, 5, 6, 1, 2 o pow. 747 m2 celem wykonania prac z budową kolektora sanitarnego N-II, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielając stanowisko Prezydenta Miasta powołał się na art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn.zm.), w świetle którego wywłaszczenie nieruchomości położonych na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne (art.6), może być dokonane, o ile cele takie nie mogą być zrealizowane w inny sposób, niż przez pozbawienie lub ograniczenie w drodze decyzji praw rzeczowych przysługujących do nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał również, jako podstawę rozstrzygnięcia art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który upoważnia starostę do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji na nieruchomościach stanowiących własność prywatną, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie ograniczenie prawa własności M.K. nastąpiło z uwagi na to, że właścicielka nie zgodziła się na wejście inwestora na swoją nieruchomość, ponadto stwierdził, że ograniczenie jest zgodne z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2001r. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W ocenie Wojewody, organ I instancji prawidłowo zobowiązał wnioskodawcę do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na nieruchomości oraz do przywrócenia jej do stanu nadającego się do użytkowania na cele dotychczasowe.
Organ poinformował również, że ustalenie odszkodowania nastąpi w drodze decyzji, w terminie jednego miesiąca od przedstawienia przez wnioskodawcę opinii rzeczoznawcy majątkowego.
Od decyzji tej M.K. wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 124 ust. 3 ustawo o gospodarce nieruchomościami zarzucając pominięcie rokowań , które są warunkiem wydania decyzji ograniczającej wykonywanie prawa własności. Skarżąca podniosła, że organ nie próbował nawet rozważyć innych możliwości prowadzenia robót budowlanych, niż określone w planie.
W jej przekonaniu, z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 22 maja 2003r. wynika, że wnioskujący nie prowadził z nią żadnych rokowań. Skarżąca podała swoją propozycję umiejscowienia spornego kolektora w innej części działki, jednak przedstawiciele wnioskodawcy odrzucili tę propozycję, motywując to względami zachowania parametrów technicznych.
Skarżąca zarzuciła, że organy administracyjne nie rozważyły jej propozycji przeprowadzenia kolektora w innym miejscu, i bezpodstawnie powołały się na brak zgody Zakładu Energetycznego na taką zmianę. Skarżąca, jako właścicielka uważa, iż ma wyłączne prawo dysponowania nieruchomością, co wynika z art. 140 k.c., zaś ograniczenie tego prawa wbrew jej woli może nastąpić jedynie w ustawowym trybie wywłaszczenia.
Skarżąca zarzuciła ponadto , że decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, gdyż z jej uzasadnienia nie wynikają motywy rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed sądem skarżąca podkreśliła, że nie wyraża zgody na przebieg kolektora określony w decyzji o warunkach zabudowy.
Jej zdaniem, kolektor mógłby przebiegać w innym miejscu działki, przy rzece w odległości ok. 30 m od miejsca, które określono w decyzji o warunkach zabudowy.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawą jej wydania jest art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn.zm.), zgodnie z którym starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
W świetle powołanego przepisu (zd. drugie) ograniczenie to może nastąpić wyłącznie w sposób zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Nadto udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie tych prac, a dokumenty z przeprowadzonych rokowań powinny być dołączone do wniosku (art. 124 ust. 3 ustawy). Wywłaszczenie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyrażą zgody na przeprowadzenie prac.
W rozpatrywanej sprawie wniosek Gminy, reprezentowanej przez Wydział Strategii i Rozwoju Miasta dotyczył ograniczenia korzystania z nieruchomości będących własnością M.K., oznaczonych jako działki Nr [...] i [...] obręb 65 – A.P., w celu budowy kolektora sanitarnego N-II. M.K. sprzeciwia się tej budowie, podnosząc, że nigdy nie wyraziła zgody na projektowany przebieg kolektora i wnosi o przesunięcie go o 30 m w stronę rzeki.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Gmina otrzymała decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 2001r., znak: [...], która określa przebieg kolektora.
Decyzji tej żadna ze stron nie zaskarżyła, wskutek czego stała się ona prawomocna i wiąże organy administracyjne, orzekające na jej podstawie.
W świetle art. 124 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta podejmujący decyzję wywłaszczeniową w tym trybie ma obowiązek uwzględnić postanowienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z tego względu, organ ten nie miał podstaw, aby uwzględnić żądanie skarżącej przeprowadzenia kolektora w miejscu innym, niż określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że przebieg kolektora został zaprojektowany zgodnie z przepisami technicznymi, tj. z zachowaniem odległości 16 m od osi linii wysokiego napięcia 110 kV.
W ocenie Sądu, w toku postępowania nie zostały również naruszone przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skarżącej Gmina podjęła wymagany w art. 124 ust. 3 powołanej ustawy próbę uzyskania jej zgody na budowę kolektora (protokół uzgodnień z dnia 12 marca 2003r.), a więc nie można uznać, że rokowania nie zostały przeprowadzone.
Należy przy tym podkreślić, że ustawa nie uzależnia wydania decyzji wywłaszczeniowej w trybie art. 124 od uzyskania zgody właściciela lub użytkowania wieczystego, których wywłaszczenie dotyczy.
Rokowania mają na celu wyłącznie złagodzenie niekorzystnych skutków decyzji wywłaszczeniowej, jakie właściciel lub użytkownik wieczysty odniesie w sferze prawnej i faktycznej i nie muszą zakończyć się porozumieniem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło