II SA/Lu 720/09

WyrokWSA w Lublinie2010-02-16

Skład orzekający: Witold Falczyński, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności dotyczących oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ ten nie wyjaśnił należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie usunął istniejących wątpliwości i nie dokonał prawidłowej oceny dowodów, w szczególności przedstawionego przez wnioskodawcę raportu. Braki postępowania wyjaśniającego i niepełny materiał dowodowy nie dawały podstaw do wydania decyzji odmownej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji wytwórni mas bitumicznych. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji nie zrealizował jego wcześniejszych zaleceń dotyczących ustalenia stron postępowania i uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym stosowanie niewłaściwych przepisów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skarg B. W. i Towarzystwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania A. Spółki z o.o. w Pruszkowie od decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji wytwórni mas bitumicznych typu Ammann o wydajności 160 Mg/h, zlokalizowanej w N. na działce nr ewid. [...]/13, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że poprzednia decyzja organu pierwszej instancji w tej sprawie została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia 20 lutego 2009 r. W decyzji tej organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do ustalenia stron postępowania oraz rozważenia zasadności wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powołaną wyżej decyzją z dnia 10 czerwca 2009 r. po raz kolejny odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jednakże zdaniem Kolegium tych zaleceń i wytycznych organ ten nie zrealizował. Kolegium podkreśliło, iż z jednej strony organ pierwszej instancji odmówił wiarygodności raportowi z uwagi na jego braki i wady, a z drugiej oparł na nim wszystkie ustalenia dotyczące określenia kręgu podmiotów, którym w postępowaniu należało przyznać status jego stron. Ponadto po skierowaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ pierwszej instancji nie dokonał w zasadzie jakichkolwiek nowych ustaleń faktycznych i nie wezwał samego wnioskodawcy do uzupełnienia raportu w zakresie uznanym za niekompletny, mimo, że raport nie czyni zadość wytycznym wskazanym w art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i wymaga uzupełnienia. Wprawdzie organ pierwszej instancji ponownie wskazał na wady raportu (w szczególności na brak właściwego wykonania dyspozycji art. 52 powołanej ustawy), ale jeżeli takie wady istniały i istnieją nadal, to organ ten powinien nakazać stronie uzupełnienie tego raportu i dopiero w przypadku niepodjęcia przez stronę stosownych czynności odmówić raportowi wiarygodności. Organ pierwszej instancji takich czynności procesowych zaniechał, mimo uprzednich wskazówek Kolegium. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego nie można orzec co do istoty sprawy, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje ku temu podstawy i jest niepełny. Ponadto w treści decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie wskazano w jaki sposób, tj. na podstawie jakich danych obliczeniowych, literatury, konkretnych przepisów prawa, organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że prognozowane (jako niższe od normatywnych) poziomy substancji powstające na skutek eksploatacji instalacji przewyższają wysokości dopuszczalne na podstawie obowiązujących przepisów oraz wpłyną negatywnie na przyległe ekosystemy. Organ nie odniósł się także w jakikolwiek sposób do obliczeń dokonanych w raporcie, ani nie powołał się na jakiekolwiek konkretne normy i przepisy zawierające regulacje dotyczące tej materii. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie podjął jednak jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności, które uznał za sporne. Za całkowicie błędne uznał organ odwoławczy stanowisko Wójta w przedmiocie braku tytułu prawnego wnioskodawcy do nieruchomości, na której ma być zrealizowane przedsięwzięcie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia prawa własności czy też innego prawa do dysponowania nieruchomością nie ma żadnego związku ze sprawą na obecnym jej etapie. Organ pierwszej instancji nie wskazał również, na jakiej podstawie ustalono rozszerzenie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia poza granice przedmiotowej nieruchomości w sprawie. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyli: B W, T W, A Ł, Z Ł, A Ł., K. J., S. S., K. T., A. U., J. K. i Z. J. (II SA/Lu 720/09) oraz Towarzystwo [...] (II SA/Lu 721/09), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2010 r. skargi T. W., A. Ł., Z. Ł., A. Ł, K. J., S. S., K. T., A. U., J. K. i Z. J. zostały odrzucone z powodu nieuiszczenia wpisu, natomiast sprawa ze skargi Towarzystwa [..] połączona została ze sprawą ze skargi B. W. B. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji zaniechał zrealizowania obowiązku zebrania i rozważenia całości materiału dowodowego, art. 11 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę przekonywania, art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji wadliwie ustalił strony postępowania, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 46 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 46a ust. 1 i ust. 7 pkt 4, art. 47, art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 1 a, art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, poprzez oparcie decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej, którą w myśl art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko powinny być przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania. Skarżąca podniosła, iż stosownie do powołanego przepisu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie zaś przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. Zarzuciła, iż Wójt Gminy N. zrealizował zalecenia i wytyczne określone w decyzji Kolegium z dnia 20 lutego 2009 r. Wbrew stanowisku Kolegium, organ pierwszej instancji wezwał prawidłowo wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, lecz wnioskodawca uchybił wezwaniu. Prawidłowo również organ pierwszej instancji ustalił krąg stron postępowania w niniejszej sprawie, uznając za strony nie tylko właścicieli nieruchomości sąsiednich, lecz także inne podmioty pozostające w sferze potencjalnego oddziaływania wnioskowanej inwestycji. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest wyczerpujące i odnosi się do wszystkich istotnych elementów sprawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Nieuzasadniony jest przede wszystkim zarzut skarżącej, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r., tj. przed dniem 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej wszczęte zostało na skutek wniosku Spółki A. z dnia 1 lutego 2008 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W dacie złożenia wniosku postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań regulowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa" i w oparciu o przepisy tej ustawy postępowanie to zostało wszczęte. Postępowanie to nie zostało zakończone do dnia 15 listopada 2008 r. decyzją ostateczną, zastosowanie w tej sprawie mają zatem przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy. Przepisy te – w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy - zostały przez organy obu instancji zastosowane. Powołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Dziennik Ustaw z 2008 r. Nr 25, poz. 150 zawiera tekst jednolity ustawy, ogłoszony dnia 15 lutego 2008 r., a więc przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 3 października 2008 r. Prawidłowe było zatem wskazanie przez organ odwoławczy tego Dziennika Ustaw. Dodatkowo zauważyć należy, że tekst jednolity nie zmienia brzmienia przepisów. Zarówno w dacie wszczęcia postępowania, jak i w dacie ogłoszenia tekstu jednolitego ustawy brzmienie przepisów było takie samo. Zarzut zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwego brzmienia przepisów jest więc całkowicie nieuzasadniony. Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania, ani prawa materialnego. Prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, że organ pierwszej instancji naruszył reguły postępowania, określone w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., nie wyjaśnił bowiem należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie usunął istniejących wątpliwości i nie dokonał prawidłowej oceny dowodów, w szczególności przedstawionego przez wnioskodawcę raportu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że braki postępowania wyjaśniającego i niepełny materiał dowodowy nie dawały podstaw do wydania decyzji odmownej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. W myśl art. 46 ust. 1 ustawy realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, 2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar - jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie (art. 46 ust. 3 ustawy). Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia (art. 46a ust. 1). Dokumenty wymagane przy złożeniu wniosku określa art. 46a ust. 4 ustawy. Zgodnie z art. 47 ustawy w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organami wskazanymi w art. 48 ust. 2 ustawy. Dla dokonania oceny wpływu określonego przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi oraz inne czynniki wskazane w art. 47 ustawy, w niektórych wypadkach wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 51 ust. 1 sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2; 3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Rodzaje przedsięwzięć kwalifikowanych jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Jest okolicznością bezsporną w sprawie niniejszej, że planowane przedsięwzięcie, polegające na budowie wytwórni mas bitumicznych, nie było zaliczone w powołanym rozporządzeniu do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu, a jedynie do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być stwierdzony przez organ właściwy do wydania decyzji (por. § 3 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia). Zgodnie z art. 51 ust. 2 organ stwierdzający obowiązek sporządzenia raportu powinien określić jednocześnie jego zakres, uwzględniając szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu i biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko (art. 51 ust. 8 pkt 2). W przypadku przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2, zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nałożony został na wnioskodawcę postanowieniem Wójta Gminy N. z dnia 11 marca 2008 r. W postanowieniu tym nie został określony zakres raportu. Zgodnie z art. 52 ust. 1 raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: 1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, c) przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia; 2) opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; 2a) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; 3) opis analizowanych wariantów, w tym wariantu: a) polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, b) najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru; 4) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko; 5) uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: a) ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d; 6) opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji, oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę; 7) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko; 8) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie, z zastrzeżeniem ust. 2, proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143; 9) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; 10) przedstawienie zagadnień w formie graficznej; 11) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem; 12) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji; 13) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport; 14) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie; 15) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport; 16) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu. Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 4-7, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 (art. 52 ust. 1b). Raport powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji (art. 52 ust. 3). Jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmówi, w drodze decyzji, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 55). Zgodnie z art. 56 ust. 1 i 1a ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2, ustalenia zawarte w raporcie oraz wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, o którym mowa w art. 53. Przedstawione unormowania nakładają na organ właściwy w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zbadania zgodności określonego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz obowiązek dokonania analizy i oceny wpływu określonego przedsięwzięcia na środowisko, na zdrowie i warunki życia ludzi, a także na dobra materialne. Podstawą oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko są ustalenia przedstawionego przez wnioskodawcę raportu, raport zawiera bowiem opis przedsięwzięcia i określa jego przewidywane oddziaływanie na środowisko (por. art. 52 ustawy). Wymogi raportu zostały szczegółowo w ustawie określone. Ocena, czy wymogi te zostały spełnione należy do organu prowadzącego postępowanie. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, wnioskodawca przedłożył w dniu 18 kwietnia 2008 r. raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji wytwórni mas bitumicznych typu Ammann o wydajności 160 Mg/h, zlokalizowanej w N. na działce nr [...]/13 (k. 15 akt administracyjnych). Raport ten został uzupełniony w maju 2008 r. (k. 20 akt adm.), na skutek uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Po uzupełnieniu raportu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 20 czerwca 2008 r. pozytywnie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia (k. 21 akt adm.). Raport poddany został także ocenie przez biegłego. Postanowieniem z dnia 3 października 2008 r. organ pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność "dokonania oceny treści raportu" (k. 29 akt adm.). Opinia ta stała się podstawą wezwania wnioskodawcy przez organ pierwszej instancji do uzupełnienia raportu (postanowienie z dnia 30 października 2008 r. - k. 34 akt adm.). W wykonaniu tego wezwania wnioskodawca złożył w dniu 28 listopada 2008 r. "Wyjaśnienia" dotyczące raportu (k. 36 akt adm.). Uchylając po raz pierwszy decyzję Wójta Gminy N., odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w decyzji z dnia 20 lutego 2009 r. wskazało, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego, ponieważ zlokalizowana ma być terenie oznaczonym symbolem "62P" (tereny przeznaczone pod przemysł). W ocenie Kolegium odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań nie została przez organ pierwszej instancji należycie uzasadniona i poparta odpowiednio zgromadzonym oraz prawidłowo ocenionym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy wskazał na brak przekonującego uzasadnienia uznania za wiarygodną opinii biegłej, podważającej raport. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu, jeżeli uznał, że raport ma wady. Organ odwoławczy podkreślił również, że nie zostało poparte dowodami twierdzenie, że planowana inwestycja będzie oddziaływała poza granice nieruchomości, na której ma być zlokalizowana. Organ odwoławczy nakazał ustalenie tej okoliczność, zwłaszcza że ma ona istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Podzielić należy stanowisko Kolegium, że zalecenia zawarte w decyzji organu odwoławczego nie zostały prawidłowo wykonane. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił powyższych okoliczności i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji, mimo wyraźnych wytycznych Kolegium, nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu w zakresie, w jakim uznał raport za wadliwy i niekompletny. Należy zauważyć, że organ pierwszej instancji ponownie powołał się na wezwanie do uzupełnienia raportu oraz złożone w odpowiedzi na to wezwanie wyjaśnienia, które były już przedmiotem oceny Kolegium w decyzji ostatecznej z dnia 20 lutego 2009 r. Kolegium wskazało następnie na brak należytego uzasadnienia stanowiska organu co do zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Kwestionując ustalenia raportu w tym zakresie, w szczególności ustalenie, że oddziaływanie przedsięwzięcia ograniczać się będzie do granic działki nr [...]/13, organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestycja ta powodować będzie wydzielanie pyłów i gazów oraz hałasu, co oznacza, że jej oddziaływanie wykracza poza granice działki. Nie wskazał jednak dowodów, które pozwalałyby na takie ustalenie i podważenie raportu w tym zakresie. Nie odwołał się do żadnych konkretnych danych, świadczących o szerokim zasięgu oddziaływania inwestycji. Organ powołał się także na fakt zwiększonego ruchu na drogach dojazdowych do wytwórni oraz drodze krajowej, prawdopodobny spadek wartości nieruchomości sąsiednich, wpływ zwiększonego natężenia ruchu pojazdów na stan techniczny budynków mieszkalnych i innych budowli oraz bezpieczeństwo pieszych i innych uczestników ruchu. Nie są to jednak okoliczności, które mogłyby decydować o zasięgu oddziaływania określonej inwestycji. Trafnie zatem zwraca uwagę Kolegium, że nie wiadomo, na jakiej podstawie ustalono rozszerzenie oddziaływania przedsięwzięcia poza granice nieruchomości. Nie została także wyjaśniona należycie kwestia położenia planowanej inwestycji w stosunku do granicy Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny oraz korytarza ekologicznego obszaru Natura 2000. W aktach sprawy znajdują się kopie map, na których granice Parku i jego otuliny przedstawiane są różnie. Na niektórych mapach planowana inwestycja zlokalizowana jest poza otuliną Parku, na innych – w granicach tej otuliny. Należy zauważyć, że w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r. zastępca dyrektora Parku stwierdził, że wytwórnia zlokalizowana będzie w otulinie Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego (k. 23 akt adm.), natomiast w piśmie z dnia 7 sierpnia 2008 r. ta sama osoba wyjaśniła, że teren inwestycji znajduje się w sąsiedztwie Parku i jego otuliny (k. 26 akt adm.). Autorzy raportu konsekwentnie twierdzili, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie poza granicami Parku i jego otuliny, w odległości ok. 400 m od granic otuliny (k. 30 raportu, zał. nr 1 do raportu, k. 27 akt adm.). Biegła oceniająca raport nie zakwestionowała twierdzenia, że inwestycja zlokalizowana byłaby poza granicami otuliny, dołączyła natomiast mapę, na której planowana inwestycja zlokalizowana jest wyraźnie poza zaznaczonymi kolorem zielonym granicami Parku i jego otuliny (k. 31 akt adm.). Rozpoznając sprawę ponownie organ zwrócił się do Lubelskich Parków Krajobrazowych o określenie granicy Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny w stosunku do działki nr 74/13. Nadesłana przez dyrektora Parku mapa granic Parku i jego otuliny (k. 61 akt adm.) wskazuje inne granice Parku i jego otuliny niż mapy przedstawiane przez autorów raportu oraz biegłą powołaną przez organ. Sprzeczności tej organ nie starał się w ogóle wyjaśnić. Podobnie niejasności występują, jeżeli chodzi o przebieg korytarza ekologicznego sieci Natura 2000. Jest poza sporem, że działka na której powstać miałaby wytwórnia mas bitumicznych nie jest położona w granicach obszaru Natura 2000. Biegła, opiniująca raport wskazała jednak, że przez teren przyszłej inwestycji przebiega korytarz ekologiczny sieci Natura 2000 o nazwie "Mazowsze-Polesie -południe" (k. 10 opinii biegłej, zał. nr 1 do opinii). Przebieg tego korytarza obrazuje mapa zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska. Komputerowy wydruk tej mapy organ dołączył do akt, nie jest jednak na niej wykazana działka nr [...]/13. Na wydruku tym, w granicach korytarza, zaznaczono czerwony punkt, co – jak możną się domyślać – oznaczać ma planowaną inwestycję. Z akt sprawy nie wynika jednak, kto i w oparciu o jakie dowody wskazał położenie inwestycji na wydruku mapy. Usytuowanie inwestycji w stosunku do otuliny parku krajobrazowego oraz korytarza ekologicznego sieci Natura 2000 powinno być niewątpliwie uwzględnione w analizie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport powinien bowiem kompleksowo przedstawiać wszystkie możliwe oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności na zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze, nie może zatem pomijać obszarów o szczególnych wartościach przyrodniczych, nawet jeśli obowiązujące przepisy nie przewidują zakazu lokalizowania inwestycji na ich terenie. Także brak szczególnej ochrony prawnej korytarzy ekologicznych sieci Natura 2000 nie zwalnia z oceny wpływu inwestycji na środowisko z uwzględnieniem roli korytarzy w systemie przyrodniczym. Zasadnie również podnosi Kolegium, że organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo kręgu stron postępowania. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika bowiem, na jakiej podstawie za strony postępowania uznane zostały osoby wskazane w wykazie sporządzonym przez organ. Zgodnie z art. 28 k.p.a. przymiot strony przysługuje tylko tym osobom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes ten musi być wyraźnie wskazany. Sam fakt zamieszkiwania czy posiadania nieruchomości w pobliżu działki, na której miałaby być zlokalizowana inwestycja nie oznacza jeszcze posiadania interesu prawnego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Należy ponadto zauważyć, że stosownie do przepisu art. 53 ustawy organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Udział społeczeństwa odbywa się na zasadach określonych w przepisie art. 32 ustawy, przewidującym możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, otwartej dla społeczeństwa oraz zgłaszania uwag i wniosków. Ustawa gwarantuje zatem mieszkańcom miejscowości, na terenie której lokalizowana ma być określona inwestycja, prawo wypowiadania się w toczącym się postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, nawet jeśli nie przysługuje im przymiot stron tego postępowania. Podzielić należy w tej sytuacji stanowisko Kolegium, że mimo dwukrotnego rozpoznawania sprawy organ pierwszej instancji nadal nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a braki materiału dowodowego nie pozwalają na wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Nie wydaje się wprawdzie uzasadnione nakładanie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia nowego raportu, wystarczające jest bowiem jego uzupełnienie, jednak okoliczność ta nie daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania było uzasadnione w świetle przepisu art. 138 § 2 k.p.a., aczkolwiek organ odwoławczy nie odwołał się wprost i jednoznacznie do przesłanek określonych w powołanym przepisie. Wskazane wyżej braki w zakresie postępowania wyjaśniającego pozwalają na uznanie, że dla rozstrzygnięcia sprawy wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uniemożliwia samodzielne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Rozmiar wymaganego postępowania wyjaśniającego przekracza bowiem zakres dodatkowego postępowania dowodowego, prowadzonego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło