II SA/Lu 721/00

WyrokWSA w Lublinie2001-10-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, której nie zaliczono do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, mają przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy brak ich udziału w tym postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, której nie zaliczono do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Brak ich udziału w takim postępowaniu nie stanowi zatem podstawy do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżący Helena i Adam S. domagali się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami o pozwoleniu na rozbudowę hal produkcyjnych. Twierdzili, że jako właściciele sąsiednich nieruchomości nie zostali prawidłowo zawiadomieni o postępowaniu, a planowana inwestycja jest dla nich uciążliwa (hałas, wyziewy, spaliny). Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Heleny i Adama małżonków S. na decyzję Wojewody L. z dnia 2 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - oddala skargę. Działający z upoważnienia Wojewody L. Kierownik Oddziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki, decyzją z dnia 2 czerwca 2000 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Heleny i Adama małżonków S., od decyzji Starosty R. z dnia 18 kwietnia 2000 r. (...) odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w R. P. z dnia 17 października 1997 r. (...) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą PPHU "L. S-K-D" s.c. w W. R. S. 42A pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej nr 5 zlokalizowanej na działce nr geod. 1714/7 w R. P. przy ul. P. 32 oraz decyzją ostateczną z dnia 3 listopada 1998 r. (...) Kierownika Urzędu Rejonowego w R. P., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu "L." s.c. pozwolenia na rozbudowę hal produkcyjnych nr 6, 7 na działce nr geod. 1714/7 przy ul. P. 32 w R. P. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje z dnia 17 października 1997 r. oraz z dnia 3 listopada 1998 r. udzielające pozwoleń na rozbudowę hal produkcyjnych na działce nr geod. 1714/7 w R. P., wydane na rzecz PPHU "L. S-K-D" s. c. uprawomocniły się i inwestor na ich podstawie przystąpił do realizacji obiektów. Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta R. P. uchwalony przez Radę Miejską w R. P. uchwałą (...) z dnia 9 września 1994 r. /Dz.Urz. Woj. B. nr 11 poz. 54/ obszar, na którym znajduje się działka nr 1714/7 przeznacza pod realizację przemysłu spożywczego, co jest zapisane również w wydanej inwestorowi w dniu 1 października 1997 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Działka stanowiąca własność odwołujących się nie graniczy bezpośrednio z działką nr geod. 1714/7, na której rozbudowywane są hale produkcyjne. Stąd odwołujący się nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę /wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991 r. - IV SA 487/91 - ONSA 1991 Nr 2 poz. 50/. Gdyby projektowana inwestycja była szczególnie szkodliwa dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogła pogorszyć stan środowiska, wówczas stronami postępowania byliby właściciele terenów znajdujących się w strefie oddziaływania tej inwestycji. Przedmiotowy zakład produkcyjny branży spożywczej nie jest ujęty w Rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych (...) /Dz.U. nr 93 poz. 589/, a załączone do projektów budowlanych uzgodnienia i opinie Terenowego Inspektora Sanitarnego w R. P. pozytywnie oceniły dokumentację rozbudowy. Na etapie projektowania i udzielania pozwolenia na budowę uciążliwość projektowanych obiektów produkcyjnych zamykała się w granicach działki inwestora. Uciążliwości związane z funkcjonowaniem zakładu zgłaszane przez odwołujących się dotyczące np. zwiększonego poziomu emitowanego hałasu, powinny być zgłaszane organom ochrony środowiska, które są właściwe do badania naruszeń obowiązujących norm i przepisów oraz wydania decyzji w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Helena i Adam małżonkowie S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i "nakazania wznowienia postępowania". Podnieśli, że postępowanie powinno zostać wznowione na podstawie art. 145 par. 1 Kpa ponieważ pominięto ich udział jako strony w postępowaniu, o udzielenie pozwoleń na budowę firmie "L.". Zarzucili, że usytuowanie zakładu cukierniczego w dzielnicy mieszkalnej, który nie jest "szczególnie uciążliwy" ale "zwyczajnie uciążliwy" naraża ich na hałas, wyziewy, zatrucia spalinami, ograniczenia widoczności, zacienienie nieruchomości itd. Fakt, że są oddzieleni od nieruchomości zakładu produkcyjnego działką sąsiada, nie powoduje zniwelowania tych wszystkich uciążliwości. Zgłaszanie zastrzeżeń do organów ochrony środowiska również nie przynosi rezultatów, gdyż organy administracyjne wzajemnie przerzucają na siebie odpowiedzialność. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo podniósł, że odległość między działkami inwestora i skarżących określona w skardze na 20 m przeczy możliwości zacieniania działki przez hale produkcyjne. Mają bowiem one wysokość 4,6 m a zatem nie mogą naruszać wymogów ustanowionych w par. 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego Sąd jest uprawniony w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza. Skarżący domagali się wznowienia postępowania w sprawach zakończonych wydaniem Przedsiębiorstwu "L." pozwoleń na rozbudowę hal produkcyjnych na działce nr ewid. 1714/7 w R. P. wskazując jako podstawę wznowieniową art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa stanowiący, ze w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 149 par. 3 Kpa w związku z art. 145 par. 1 Kpa. Odmowa wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Za taką przyczynę formalną w sprawie niniejszej organy orzekające uznały nie posiadanie przez skarżących przymiotu strony. Ustalenie, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony, prowadzi na etapie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania do wydania decyzji odmawiającej wznowienia /por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r., IV SA 590/87 - ONSA 1987 Nr 2 poz. 71/. Stosownie do art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego to postępowanie dotyczy. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie zainteresowana bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania stosownych czynności organu administracji. Osobie mającej interes faktyczny nie przysługuje przymiot strony. W ocenie Sądu, za trafne należy uznać stanowisko zaskarżonej decyzji, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu który nie jest przez przepisy obowiązującego prawa zaliczany do inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, albo mogących pogorszyć stan środowiska, właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem na którym wnioskowany obiekt ma być realizowany nie mają przymiotu strony. Skoro działka skarżących nie graniczy z działką, której decyzje o pozwoleniu na rozbudowę hal produkcyjnych dotyczyły, to skarżący w postępowaniach o udzielenie tych pozwoleń nie mogli być stroną, a zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania z powodu nie brania przez nich udziału w tych postępowaniach. Ubocznie należy zauważyć, że w sytuacji gdy skarżący w jednym piśmie wnosili o wznowienie postępowań zakończonych dwiema odrębnymi decyzjami ostatecznymi tj. z dnia 17 października 1997 r. (...) oraz z dnia 3 listopada 1998 r. (...) to mimo, że decyzje te zostały wydane przez ten sam organ i dotyczyły obiektów budowlanych tego samego rodzaju i na tej samej działce gruntu należało potraktować i rozpoznać żądanie jako dwa oddzielne wnioski o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy wydanie dwóch odrębnych decyzji odmawiających wznowienia postępowania sprowadzałoby w istocie te same skutki prawne co zaskarżona decyzja należało tę decyzję uznać za odpowiadającą prawu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło