II SA/Lu 722/03
WyrokWSA w Lublinie2004-05-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski asesor WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa sklepu wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, może być uznana za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, skutkującą nakazem rozbiórki?Ratio decidendi
Rozbudowa sklepu wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być uznana za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Inwestor, który działał zgodnie z prawem i posiadał ostateczną decyzję, nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwych decyzji organu administracyjnego. W związku z tym organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania nakazu rozbiórki nadbudowy sklepu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania rozbiórki. Odwołująca się Wojskowa Agencja Mieszkaniowa podnosiła, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organu nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. znak [...] odmawiającą nakazania J.B. – rozbiórki nadbudowy sklepu zlokalizowanego w H. przy ul. D.
W motywach podano, że organ I instancji decyzją wydaną na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane, odmówił nakazania J.B. rozbiórki rozbudowanej części budynku sklepu zlokalizowanego na terenie Jednostki Wojskowej Nr [...] przy ul. D.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy, która wnosiła o uchylenie orzeczenia organu I instancji jako naruszającego prawo .
Odwołująca się podniosła, że decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000r. znak [...] została utrzymana w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2000r. , znak [...] stwierdzająca nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1994r. , znak [...], którą uchylono decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] lipca 1994r. znak [...] i zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono J.B. pozwolenia na rozbudowę sklepu zlokalizowanego na działce przy ul. D.
Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło z uwagi na to, że w dacie jej wydawania J.B. nie legitymowała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i uznał stanowisko organu I instancji za zgodne z prawem. W okolicznościach sprawy , nie ma podstaw do przyjęcia, że J.B. dopuściła się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., skutkującej nakazaniem rozbiórki zrealizowanego obiektu.
W ocenie organów administracyjnych, inwestor, który prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, bowiem w trakcie wykonywania robót budowlanych lub wznoszenia obiektu budowlanego działała zgodnie z prawem i posiadaną ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że naruszenie interesów w zakresie ochrony własności rozstrzygane jest na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego i roszczenia z tego tytułu powinny być kierowane do sądu powszechnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane, art. 48 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W ocenie skarżącej organ nadzoru budowlanego miał obowiązek – na podstawie powołanych przepisów Prawa budowlanego – nakazanie J.B. rozbiórki obiektu wzniesionego na nieruchomości będącej własnością skarżącej, ponieważ inwestorka nigdy nie legitymowała się prawem do dysponowania nieruchomością i z tego właśnie względu i z uwagi na rażące naruszenie prawa decyzja udzielająca jej pozwolenia na budowę została przez właściwy organ wyeliminowana z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1260).
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) prowadzenie robót budowlanych jest możliwe na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 .
Uzyskanie tej decyzji uprawnia inwestora do rozpoczęcia budowy i przesądza o tym, że wykonanych na jej podstawie robót nie można uznać za samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, nawet jeśli następnie zostanie stwierdzona nieważność takiej decyzji. Inwestor nie może bowiem ponosić ujemnych konsekwencji wadliwych decyzji organu administracyjnego.
W świetle powyższego nie można uznać za samowolę budowlaną rozbudowy sklepu na działce przy ul. D., dokonanej przez J.B. na podstawie decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę.
Z tych względów organ nadzoru budowlanego nie mając podstaw do zastosowania art. 48 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku.
Ubocznie należy stwierdzić, że skarżący może dochodzić roszczeń wynikających z naruszenia prawa własności w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym,
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło