II SA/Lu 723/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Lu 723/08 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia 5 września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 7 lipca 2008 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 31 lipca 2007 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia 31 lipca 2007 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał T W. pomoc społeczną w formie niepieniężnej, polegającą na wykonaniu remontu dachu. T. W. decyzji tej nie kwestionowała. W dniu 9 stycznia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek T.W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powołaną decyzją. Jako powód wznowienia wskazała, że ośrodek pomocy społecznej nie dysponował wstępnym protokołem oględzin dachu. Wniosek ten przekazany został Wójtowi Gminy. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 31 lipca 2007 r. Następnie decyzją z dnia 7 lipca 2008 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wznowienie jest nadzwyczajnym trybem postępowania. W postępowaniu tym przede wszystkim zbadane być powinno zachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium skarżąca nie zachowała terminu określonego w art. 148 § k.p.a., wynoszącego miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Kolegium wskazało, że o braku protokołu oględzin dachu przed i po wykonaniu remontu skarżąca dowiedziała się z pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 8 listopada 2007 r., doręczonego jej w dniu 9 listopada 2007 r. W tej sytuacji miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 10 grudnia 2007 r. Wniosek złożony w dniu 9 stycznia jest więc spóźniony. Błędnie zatem Kierownik OPS wznowił postępowanie. W konsekwencji wadliwa jest także zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że organ drugiej instancji nie ma prawnej możliwości odmowy wznowienia postępowania, należało zatem uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji. W skardze do Sądu T. W. zarzuciła wielokrotne naruszanie prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i podniosła, że stan dachu jest nadal zły. Co do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zarzuciła, że stanowisko Kolegium jest błędne, ponieważ decydującym momentem jest data doręczenia pisma z gminy od Rady Gminy, tj. 13 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Wyodrębnia się dwa stadia tego postępowania. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, w szczególności badaniu podlega zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie. Kodeks postępowania administracyjnego określa różne terminy do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w zależności od przesłanki tego wznowienia. Termin dla przesłanek wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1–3 oraz 5–8 k.p.a. określony został w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., natomiast termin do żądania wznowienia w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. określony został w art. 148 § 2 k.p.a. W podaniu o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zastosowanie mieć będzie zatem przepis art. 148 § 1 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. to ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. W takim przypadku termin miesięczny liczony jest od daty dowiedzenia się przez stronę o nowych okolicznościach lub dowodach, nieznanych organowi. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Przekroczenie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania powoduje konieczność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., o ile strona nie wnosiła o przywrócenie terminu lub termin ten nie został przywrócony. W podaniu o wznowienie postępowania, które do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło w dniu 9 stycznia 2008 r., skarżąca powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jako nowe okoliczności wskazała brak protokołu wstępnego oględzin stanu dachu przed naprawą. Jednocześnie podała, że o braku protokołu zawiadomiona została pismem Rady Gminy z dnia 13 grudnia 2007 r. Badając zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie organ pierwszej instancji uznał, że bieg terminu do żądania wznowienia rozpoczął się w dniu doręczenia jej uchwały Rady Gminy z dnia 12 grudnia 2007 r. o sposobie załatwienia skargi z dnia 26 października 2007 r. Jak trafnie jednak zauważa organ drugiej instancji, o braku protokołu oględzin dachu skarżąca dowiedziała się już ponad miesiąc wcześniej z pisma Ośrodka Pomocy Społecznej, stanowiącego odpowiedź na wniosek skarżącej z dnia 9 października 2007 r. o wydanie protokołu oględzin dachu, w którym wstępnie określono niezbędny zakres remontu i kwotę. Jak wynika z akt administracyjnych pismo to doręczone zostało skarżącej w dniu 9 listopada 2007 r. (k. 10 akt organu pierwszej instancji). W piśmie tym Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej zawiadomił skarżącą, że ośrodek nie dysponuje protokołem oględzin dachu. Najpóźniej zatem w dacie doręczenia tego pisma skarżąca dowiedziała o braku protokołu oględzin dachu. Miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął w tej sytuacji, jak prawidłowo ustalił organ drugiej instancji, w dniu 10 grudnia 2007 r. Późniejsze pisma kierowane w tej sprawie do skarżącej, w szczególności zaś zawiadomienia Rady Gminy o sposobie załatwiania jej skarg na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej, nie dają podstaw do odmiennego obliczania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do przyjęcia, że zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz do wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie wznowienia, a w konsekwencji do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Niezachowanie terminu skutkować powinno odmową wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji. Nie zachodziły bowiem także podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o powołaną przez skarżąca przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Fakt braku formalnego protokołu oględzin dachu nie był bowiem okolicznością nieznaną organowi, który wydał decyzję. Ten właśnie organ protokołu tego nie sporządził. Zauważyć również należy, że kwestia remontu dachu była przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się prawie dwa lata i zarówno z decyzji z dnia 31 lipca 2007 r. przyznającej pomoc w formie niepieniężnej w postaci wykonania remontu dachu, jak i z pism skarżącej kierowanych do organu po wykonaniu remontu wynika, że zakres robót był uzgadniany przez organ z wykonawcą oraz skarżącą w oparciu o ustalenia dotyczące stanu dachu. Ponadto brak protokołu oględzin nie stanowił przeszkody do wydania decyzji w pełni uwzględniającej żądanie skarżącej. Okoliczność ta nie mogłaby być zatem uznana za istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okolicznością istotną dla sprawy jest bowiem tylko taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Organ administracji nie miał więc żadnych podstaw do uznania, że mimo przekroczenia terminu przez skarżącą zachodzi podstawa do wznowienia postępowania w tej sprawie z urzędu. Decyzja organu pierwszej instancji wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. po wznowieniu postępowania była zatem wadliwa. Prawidłowe jest więc stanowisko Kolegium, że decyzja ta podlega uchyleniu, a postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone po wadliwym wznowieniu postępowania podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro brak było podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu, postępowanie przeprowadzone w tym zakresie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Nie było bowiem podstaw do takiego działania organu administracji publicznej. Tylko ubocznie zauważyć należy, że przedmiotem decyzji ostatecznej z dnia 31 lipca 2007 r. objętej żądaniem skarżącej było przyznanie pomocy społecznej w postaci remontu dachu i remont ten został w dniu 13 września 2007 r. wykonany. Podnoszone przez skarżącą zarzuty co do jakości naprawy i wysokości pokrytego przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynagrodzenia wykonawcy nie dotyczą zatem materii rozstrzygniętej decyzją, lecz okoliczności powstałych po wydaniu decyzji. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).