II SA/Lu 724/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę oddala skargę A. M. wnioskiem z dnia 5 listopada 2014r. (data wpływu) wystąpił do Wójta Gminy J. o wszczęcie na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, postępowania w sprawie nieruchomości zajętej faktycznie pod część drogi zlokalizowanej przy ul. 3-Maja w J. - obejmującej działki nr 2170 i nr [...]. Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Wójt Gminy J. – po sprecyzowaniu ww. wniosku - powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie objętej wnioskiem. W postanowieniu organ I instancji zamieścił prawidłowe pouczenie informujące stronę o terminie i trybie złożenia zażalenia. W dniu 1 lipca 2015r. do organu I instancji na postanowienie z dnia [...]. wpłynęło zażalenie A. M., które zostało sporządzone w dniu 29 czerwca 2015r. Wyjaśnił, że o wydanym postanowieniu z dnia [...]. dowiedział się dopiero z pisma, które otrzymał w dniu 22 czerwca 2015r. jako odpowiedź na pismo z dnia 1 czerwca 2015r. W końcowej części zażalenia zamieścił własną negatywną ocenę pracy Wójta Gminy J. jako organu administracji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r., nr [...] powołując się na art. 134 i art. 124 w zw. z art. 57 § 5 K.p.a. stwierdziło, że powyższe zażalenie A. M. na ww. postanowienie wniesione zostało uchybieniem terminu. Organ odwoławczy wskazał, że w toku wyżej opisanego postępowania wszczętego na wniosek A. M. podał on, że przebywa w J. przy ulicy 3- Maja i nie określił innego adresu jako właściwego do kierowania do niego korespondencji. Na ten też adres zostało przesłane drogą pocztową w dniu [...]. skierowane do niego postanowienie organu I instancji z dnia [...]. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, doszło do doręczania zastępczego przedmiotowego postanowienia i to pierwsze doręczenie było prawnie skuteczne. Doręczenie to nastąpiło z zachowaniem wszystkich wymogów wynikających z art. 44 K.p.a., a więc przesyłka była dwukrotnie awizowana z zachowaniem typowych siedmiodniowych odstępów czasowych, zaś awiza doręczyciel pocztowy umieszczał na klamce drzwi domu mieszkalnego (owinięte gumką recepturką) co wynika z informacji uzyskanej od pracownika organu I instancji. Okoliczność ta została potwierdzona przez doręczyciela w trakcie przeprowadzonej z nim rozmowy. W dniu 4 marca 2015r. placówka pocztowa w J. zwróciła organowi I instancji przesyłkę skierowaną do A. M. z adnotacją, że nie została ona podjęta w terminie. Analiza akt sprawy, zdaniem Kolegium wskazuje, że doręczenie opisanego wyżej postanowienia nastąpiło skutecznie z dniem 3 marca 2015r. /wtorek/ bowiem jest to ostatni, czternastodniowy termin przechowywania przesyłki przez Pocztę [...], liczonego od dnia złożenia w placówce pocztowej /art. 44 § 4 K.p.a./, czyli od dnia 17 lutego 2015r. Należy wskazać, że art. 44 k.p.a. nie wiąże skutków doręczenia z faktem "fizycznego" otrzymania pisma i zapoznania się z jego treścią. Jest to wprawdzie fikcja doręczenia, ale fikcja prawnie skuteczna bowiem pociągająca za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zażalenia. Pierwszym dniem 7 - dniowego terminu do wniesienia przez A. M. zażalenia był dzień 4 marca 2015r., a ostatnim 10 marca 2015r. Zażalenie jak wynika z akt sprawy sporządzone w dniu 29 czerwca 2015r. ( data zamieszczona na zażaleniu) wpłynęło do organu I instancji w dniu 1 lipca 2015r. co potwierdza stempel organu I instancji zawierający datownik zamieszczony na zażaleniu, a więc po upływie terminu przewidzianego w art. 144 § 2 K.p.a. W przedmiotowej sprawie odwołujący się popadł w zwłokę z terminem złożenia zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia jest tzw. terminem zawitym, jego niezachowanie powoduje określone negatywne dla strony skutki w postaci jego nierozpatrzenia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. bowiem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że zażalenie złożył w dniu 29 czerwca 2015 r., tj. z zachowaniem 7-dniowego terminu licząc od dnia 22 czerwca 2015 r. kiedy to otrzymał postanowienie z dnia [...] r. Wskazał, że jego zdaniem w niniejszej sprawie jedynym dowodem w sprawie nie może być kserokopia nadania z Urzędu Pocztowego, zwłaszcza, że nie jest jedynym właścicielem nieruchomości przy ul. 3 Maja, która kwestionuje rzeczność Wójta [...]. W dalszej części skarżący odniósł się do kwestii budowy drogi przy ul. 3 Maja. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jaki procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie należy też wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Jak trafnie wskazało Kolegium, w świetle art. 141 § 1 k.p.a zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Wymaga wyjaśnienia, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia od postanowienia), poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu, czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] r. została wysłana na adres skarżącego wskazany we wniosku o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, który wpłynął do organu w dniu 5 listopada 2015 r. (prezentata, k. 2 akt admin.). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Przesyłka została zwrócona organowi I instancji dnia 4 marca 2015 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" (k. 11 akt admin.). W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 3 marca 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 k.p.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a.: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 2 i § 3 art.44 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści § 4 tego artykułu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia w aktach sprawy. Termin do wniesienia zażalenia zaczął więc biec od dnia 4 marca 2015 r. i upłynął w dniu 10 marca 2015 r. W konsekwencji złożenie zażalenia dopiero w dniu 1 lipca 2015 r. (prezentata) musiało skutkować zgodnie z art. 134 k.p.a stwierdzeniem uchybienia terminu. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że przesłanie odpowiedzi skarżącemu na jego pismo z dnia 1 czerwca 2015 r. doręczone w dniu 22 czerwca 2015 r. miało jedynie charakter informacyjny i nie wywierało wpływu na fakt doręczenia skarżącemu w trybie zastępczym postanowienia Wójta gminy J. z dnia [...] r. Podsumowując, skoro uchybienie terminu do wniesienia zażalenia zostało jednoznacznie wykazane, to brak jest podstaw dla kwestionowania prawidłowości orzeczenia organu odwoławczego. Wymaga również podkreślenia, że skarżący nie występował z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Okoliczności powołane natomiast przez skarżącego w skardze nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.