II SA/Lu 724/21
WyrokWSA w Lublinie2021-10-28
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na sprzedaż nieruchomości, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości jej nabycia przez gminę, jest zgodna z prawem, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie stwierdził niezgodność z prawem całej uchwały. NSA podzielił stanowisko WSA, że art. 34 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie do uchwał w przedmiocie zgody na zbycie nieruchomości, nawet jeśli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia. Jednakże, NSA wskazał, że WSA nie zbadał prawidłowo zakresu zastosowania tego przepisu do wszystkich działek objętych uchwałą, ograniczając się jedynie do jednej działki, co skutkowało naruszeniem art. 147 § 1 PPSA w zw. z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. w zw. z art. 34 ust. 3 u.g.n. i art. 141 § 4 PPSA. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził, że uchwała narusza prawo jedynie w części dotyczącej działki nr [...], a w pozostałej części skarga podlega odrzuceniu z powodu braku interesu prawnego skarżących (W. D., J. S. F.) oraz oddaleniu skargi Prokuratora, ponieważ uchwała w tej części nie narusza prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miasta w przedmiocie sprzedaży nieruchomości. Skarżący (W. D., J. S. F., Prokurator) kwestionowali uchwałę, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 34 ust. 3, ze względu na toczące się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. WSA stwierdził niezgodność uchwały z prawem w całości. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał prawidłowo zakresu zastosowania art. 34 ust. 3 u.g.n. do wszystkich działek objętych uchwałą. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA stwierdził niezgodność uchwały z prawem jedynie w części dotyczącej jednej działki, a w pozostałej części skargę odrzucił lub oddalił.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały Rady Miasta w części dotyczącej działki nr [...]; oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w L. w części dotyczącej działek nr [...], [...],[...] ; odrzucił skargę W. D. i J. S. F. w części dotyczącej działek nr [...], [...],[...] ; zasądził od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego J. S. F. zwrot kosztów postępowania; przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skarg W. D., J. S. F. oraz Prokuratora Rejonowego w L. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r., [...] w przedmiocie sprzedaży nieruchomości I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały Rady Miasta z dnia [...] r., [...] w części dotyczącej działki nr [...] (obręb [...]); II. oddala skargę Prokuratura Rejonowego w L. w części dotyczącej działek nr [...], [...],[...] (obręb [...]); III. odrzuca skargę W. D. i J. S. F. w części dotyczącej działek nr [...], [...],[...] (obręb [...]); IV. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego J. S. F. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; V. przyznaje [...] J. K. – K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym 138 (sto trzydzieści osiem) złotych należnego podatku od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 478/21 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Lu [...] w sprawie ze skarg W. D. i J. F. oraz Prokuratora Prokuratury Rejonowej L. – P. na uchwałę Rady Miasta z [...] r. [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] obejmującej działki nr ewid: [...], [...], [...] i [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Rada Miasta, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g." oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018 r., poz. 2204), zwanej dalej "u.g.n." uchwałą z [...] r. wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] obejmującej działki nr: [...], [...], [...] i [...].
W jej uzasadnieniu wskazano, że objęte uchwałą działki stanowią własność Gminy L. i znajdują się na obszarze dla którego podjęta została uchwała w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na ich terenie znajdują się trzy budynki. Na większość lokali użytkowych znajdujących się w tych budynkach Zarząd Nieruchomości Komunalnych zawarł umowy najmu. Jednakże z uwagi na konieczność racjonalnego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i w związku z potrzebą pozyskania środków finansowych do budżetu gminy zasadne jest podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na ich sprzedaż.
Skargę na wskazaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyli: W. D., J. S. F. oraz Prokurator Prokuratury [...]
Zdaniem skarżących uchwała narusza przepisy u.g.n. w szczególności art. 137. Wskazali, że przedmiotowy teren został w 1950 r. wywłaszczony pod budowę żłobka, który to cel nigdy nie został zrealizowany. W związku z tym skarżący będący spadkobiercami wywłaszczonych właścicieli tych terenów złożyli wniosek o zwrot nieruchomości niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Sprawa w tym przedmiocie toczy się od dwudziestu lat i dotychczas nie została zakończona. Wykonanie uchwały i zbycie przedmiotowych działek pozbawi ich możliwości odzyskania i dlatego koniecznym jest wstrzymanie procesu ich zbycia.
Z kolei Prokurator zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie art. 34 ust. 3 u.g.n. polegające na wyrażeniu przez Radę Miasta zgody na zbycie części przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy toczy się aktualnie postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia tej nieruchomości przez Skarb Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględniając skargi wskazał, że uchwała o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości gminnej stanowi bez wątpienia czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, ponieważ obejmuje zgodę organu stanowiącego gminy podjętą w imieniu gminy na rozporządzenie mieniem gminnym. Co więcej uchwała tego rodzaju rozpoczyna procedurę sprzedaży nieruchomości gminnej, ustalając tryb sprzedaży. W ocenie Sądu błędny jest zatem pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, że w odniesieniu do wyrażenia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zgody na zbycie nieruchomości przepis art. 34 u.g.n. nie ma zastosowania. W przypadku zbycia nieruchomości z naruszeniem prawa pierwszeństwa, uprawnionemu przysługiwałoby już tylko prawo do żądania odszkodowania. Sąd powołał się również na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I CSK 129/15, w którym stwierdzono m.in., że zgodnie z art. 34 ust. 3 u.g.n., zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze powyższe WSA doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniała podstawa do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem w myśl art. 94 ust. 2 u.s.g. Zdaniem Sądu naruszenie, którym dotknięta jest zaskarżona uchwała jest niewątpliwie naruszeniem istotnym. W tym stanie rzeczy – z uwagi na upływ roku od podjęcia uchwały – zastosowanie znalazł art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. Oznacza to, że uchwała nie jest eliminowana z obrotu prawnego ex tunc, jak w przypadku stwierdzenia jej nieważności, lecz ex nunc, tzn. pozostaje w mocy przez okres od jej wejścia w życie do czasu jej uchylenia przez sąd i do tego momentu wywiera skutki prawne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina L., która zaskarżyła wyrok WSA w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił ww. wyrok Sądu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły dwóch kwestii.
Pierwsza, to odpowiedź na pytanie, czy do kontrolowanej uchwały ma zastosowanie art. 34 u.g.n., czy też jak podnosi skarżąca kasacyjnie Gmina, wyrażenie zgody na sprzedaż części nieruchomości stanowi tylko etap poprzedzający ewentualne zawarcie umowy sprzedaży do którego nie stosuje się powołanego art. 34, a tym samym zakaz zbywania nieruchomości z art. 34 ust. 3 nie dotyczy uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości, co ma wpływ na dopuszczalność skargi W. D. i J. S. F. na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Druga, dotyczy podstaw do stwierdzenia przez WSA niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w całości, w sytuacji braku jakiegokolwiek odniesienia się i stanowiska do wskazanych w uchwale działek nr [...], [...] i [...].
Odnosząc się do pierwszego zagadnienia NSA podzielił stanowisko prawne Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym do podjęcia uchwały przez radę gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości art. 34 ust. 3 u.g.n. ma zastosowanie. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko zgodnie z którym rada gminy posiadając informację o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym prawidłowości nabycia nieruchomości przez gminę podejmuję uchwałę o wyrażeniu zgody na sprzedaż tej nieruchomości, a więc z naruszeniem art. 34 ust. 3 u.g.n. Przy czym NSA podkreślił, że postępowania administracyjne o których mowa w art. 34 ust. 3 u.g.n. to przede wszystkim postępowania administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyły nieruchomość oraz postępowania wznowieniowe w tego typu sprawach. Natomiast przepis art. 34 ust. 3 u.g.n. nie ma zastosowania w przypadku, gdy toczy się postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Omawiany przepis nie obejmuje również postępowań sądowoadministracyjnych. Trafnie tym samym wskazał Sąd pierwszej instancji, że pozbawienie skarżących możliwości zaskarżenia przedmiotowej uchwały powodowałoby, że w przypadku sprzedaży nieruchomości z naruszeniem art. 34 ust. 3 u.g.n., skarżącym przysługiwałoby tylko prawo żądania odszkodowania na podstawie art. 36 u.g.n.
Za zasadne NSA uznał natomiast zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące drugiego spornego zagadnienia, czyli stwierdzenie przez Sąd niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w całości, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku brak jakiegokolwiek odniesienia się i stanowiska do wskazanych w uchwale działek nr [...], [...] i [...].
Mianowicie NSA wskazał, że przedmiotowa uchwała dotyczy działek nr: [...], [...], [...] i [...]. Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...] r. obejmuje tylko działkę nr [...], natomiast pozostałe działki objęte uchwałą, tj. nr [...], [...], [...] nie są objęte zakresem przedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] r. W takich okolicznościach za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wyroku Sądu, w którym stwierdzono niezgodność z prawem całej uchwały podczas gdy w uzasadnieniu nie odniesiono się i nie wskazano, że uchwała w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] została wydana z naruszeniem prawa w tym z art. 34 ust. 3 u.g.n. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, że w sprawie została również wniesiona skarga Prokuratora. O ile zasadnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że Prokurator skarżąc uchwałę nie wykazuje naruszenia swojego interesu prawnego, a w przypadku skargi Prokuratora sama przesłanka niezgodności z prawem uchwały jednostki samorządu terytorialnego stanowi wystarczającą podstawę do wystąpienia o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego, to nie zastosował się do powyższego stwierdzenia. O ile sama legitymacja Prokuratora do wniesienia skargi na uchwałę jest bezsporna i niezależna od istnienia, czy też naruszenia interesu prawnego, o tyle aby skarga mogła być uwzględniona należy wskazać na niezgodność uchwały z prawem.
W takich okolicznościach NSA uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. w zw. z art. 34 ust. 3 u.g.n. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie w jakim Sąd stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały w całości, a więc również w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] bez wyjaśnienia i zbadania, czy w stosunku do tych działek zachodziła przesłanka z art. 34 ust. 3 u.g.n.
W piśmie procesowym z 14 października 2021r. pełnomocnik Gminy L. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci wyroku WSA w Warszawie z 14 maja 2021 r. I SA/Wa 1885/20 oraz skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii od ww. wyroku na okoliczność toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (nie administracyjnego) dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...] r. Jak wskazał, stanowiący podstawę orzekania art. 34 ust. 3 u.g.n. nie obejmuje bowiem postępowań sądowoadministracyjnych, co winno skutkować oddaleniem wniesionych skarg.
Pismem z 26 października 2021 r. stanowiony z urzędu dla skarżącej W. D. pełnomocnik wniósł o zmianę terminu rozprawy wyznaczonej na 28 października 2021 r., z uwagi na chorobę pełnomocnika i nieznalezienie (mimo podjęcia wysiłku) substytuta. Załączył wydruk z Platformy Usług Elektronicznych ZUS, potwierdzający czasową niezdolność do pracy na okres 26.10.2021 r. - 28.10.2021 r.
Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy, z uwagi na treść art. 107 p.p.s.a. oraz okoliczność, że w przypadku pełnomocnika będącego adwokatem pożądanym sposobem przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiającej osobiste stawienie się na rozprawie jest udzielenie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu adwokatowi lub radcy prawnemu. Przepisy prawa nie ograniczają możliwości świadczenia pomocy prawnej tylko do adwokata, któremu bezpośrednio zostało udzielone pełnomocnictwo. W tym zakresie Sąd za niewiarygodne uznał twierdzenia pełnomocnika o braku możliwości znalezienia substytuta.
Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie, zajął następujące stanowisko:
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p. p. s. a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny.
Powyższa sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny, niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu swego wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodzi konieczność dokonania przez Sąd oceny zakresu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej uchwale w zestawieniu z zakresem rozstrzygnięciem zawartym w orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...] r., a tym samym wpływu tego postępowania na legalność zaskarżonej uchwały.
Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia tej kwestii zasadnym jest wskazanie, że NSA w swoim orzeczeniu przesądził, że art. 34 ust. 3 u.g.n. ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazał, nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko zgodnie z którym rada gminy posiadając informację o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym prawidłowości nabycia nieruchomości przez gminę podejmuję uchwałę o wyrażeniu zgody na sprzedaż tej nieruchomości, a więc z naruszeniem art. 34 ust. 3 u.g.n. Z drugiej natomiast strony pozbawienie skarżących możliwości zaskarżenia przedmiotowej uchwały powodowałoby, że w przypadku sprzedaży nieruchomości z naruszeniem tego przepisu, skarżącym przysługiwałoby tylko prawo żądania odszkodowania na podstawie art. 36 u.g.n. Art. 34 ust. 3 u.g.n. ma natomiast zapobiegnąć pojawieniu się nieodwracalnych skutków prawnych zbycia nieruchomości nabytych z naruszeniem prawa. Jest on bowiem szczególnym unormowaniem, odbiegającym od cywilistycznych zasad rządzących prawem własności i skutkami nabycia nieruchomości i ma na celu - przez statuowany zakaz zbywania nieruchomości - zapobieżenie nieodwracalnym skutkom sprzedaży gruntów nabytych z naruszeniem prawa.
W tych okolicznościach oczywistym jest, że uchwała podjęta z naruszeniem omawianego przepisu uprawnia do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g., oczywiście przy jednoczesnym naruszeniu przez tę uchwałę indywidualnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela.
Dla wykazania naruszenia interesu prawnego koniecznym natomiast jest wskazanie naruszenia, przez uchwałę, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest bowiem niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej strony skarżącej.
Tym samym przechodząc do pozostającej do rozstrzygnięcia kwestii legitymacji skarżących mającej wpływ na zakres zaskarżenia podnieść należy, że w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa uchwała dotyczy działek nr: [...], [...], [...] i [...]. Z decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...] r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. przy Al. [...] objętej księgą hipoteczną L. hip. [...] o pow. [...] stanowiącej własność M. i J. J. (pkt 1 orzeczenia) wynika, że w skład wywłaszczonej nieruchomości obecnie wchodzą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] arkusz mapy 4 oraz działka nr [...] arkusz mapy 1, wszystkie z obrębu nr [...] P..
Z powyższego zastawienia wynika zatem, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia [...] r. obejmuje tylko działkę ewidencyjną nr [...], natomiast pozostałe działki objęte uchwałą Rady Miasta z dnia [...] r., tj. nr ewidencyjny [...], [...], [...] (wszystkie obręb 22 - P.) nie są objęte zakresem przedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] r. objętym decyzją Ministra Rozwoju z dnia [...] r.
W takich okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że skarżący nie posiadają legitymacje do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w całości lecz wyłącznie w części obejmującej swym zakresem nieruchomość, co do której toczy się postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, tj. w zakresie działki nr [...].
Tylko bowiem w części dotyczącej działki nr [...] istnieje związek pomiędzy własną i prawnie gwarantowaną sytuacją skarżących, a zaskarżoną przezeń uchwałą. Tylko w zakresie tej działki zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (tj. pozbawia lub ogranicza) ich interes prawny lub uprawnienie.
Powszechnie bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g. który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Stąd też, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżących w zakresie w jakim zaskarżona uchwał odnosi się do działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Działki te nie są bowiem objęte postępowaniem administracyjnym dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, zatem trudno w takim przypadku mówić by jakikolwiek interes prawny skarżących został naruszony, albowiem uchwała w tej części nie narusza ich prawa pierwszeństwa nabycia wywłaszczonej nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń pełnomocnika Gminy wskazujących na zakończenie się postępowania administracyjnego i przeniesienia go na etap postępowania sądowego, co stanowiłoby o braku naruszenia art. 34 ust. 3 u.g.n. wskazać należy, że nie mogły one zostać uwzględnione. Po pierwsze Sąd z urzędu zna stan faktyczny związany z prowadzeniem postępowania nieważnościowego, co jednakże nie mogło mieć żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Pamiętać bowiem należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania (czego domaga się pełnomocnik strony).
Mając zatem na uwadze dokonaną wykładnię art. 34 ust. 3 u.g.n., jak i omówione kwestie dotyczące interesu prawnego jako mającego wpływ na zakres zaskarżenia przyjąć należał, że zaskarżona uchwała w sposób rażący narusza prawo jedynie w części dotyczącej działki nr [...], co skutkuje jej nieważnością. Z uwagi jednak na czas jaki upłynął od wydania zaskarżonej uchwały, która nie jest aktem prawa miejscowego, należało - zgodnie z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. orzec o niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji.
Jak wskazano, skarżącym nie przysługuje natomiast interes prawny w zaskarżeniu powyższej uchwały w części obejmującej działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Z tego powodu skarga w części tych działek podlegała odrzuceniu jak w puncie III wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Skarga Prokurator wniesiona w tym zakresie podlegała natomiast oddaleniu o, czym Sąd orzekł w pkt II wyroku. W przypadku skargi prokuratora uruchomienie pełnej kontroli sądowoadministracyjnej uchwały następuje bez badania interesu prawnego. Prokurator nie musi bowiem wykazywać posiadania interesu prawnego przy wnoszeniu skargi. W przypadku skargi prokuratora sama przesłanka niezgodności z prawem uchwały jednostki samorządu terytorialnego stanowi wystarczającą podstawę do wystąpienia o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Skoro natomiast zaskarżona uchwała w części dotyczącej działek nr [...], nr [...] i nr [...] prawa nie narusza, tym samym skarga Prokuratora podlegała w tej części oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt II wyroku).
O kosztach postępowania sądowego (pkt IV wyroku) Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Złożyły się nań: uiszczony przez J. S. F. wpis od skargi ([...] złotych), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ([...] złotych) oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa ([...] złotych). Jednocześnie Sąd działając na zasadzie art. 206 p.p.s.a. uznał brak podstaw do zasądzenie podwójnej wysokości kosztów zastępstwa procesowego z tytułu dwukrotnego występowania przed sądem pierwszej instancji. Na powyższa ocenę wpływ miał zarówno zakres uwzględnienia skargi jak i nakład pracy pełnomocnika.
Ponadto z uwagi na fakt, że skarżąca W. D. korzystała z pomocy pełnomocnika ustanowionego z urzędu w osobie adwokata, jego wynagrodzenie ustalone zostało na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 21 ust. 1 pkt 2 lit c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Ustalona kwota [...]zł, obejmuje dwukrotne występowanie przed sądem pierwszej instancji ([...] zł x 2) oraz występowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (120 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło